AB liderleri yeni bütçe konusunda anlaşamadı

Avrupa Birliği'nin 2028-2034 dönemi bütçesi konusunda anlaşma sağlanamadı. Brüksel'de dün akşam toplanan 27 üye ülkenin liderleri, pozisyonlarını birbirine yaklaştırmak için görüşmeler yürüttü ancak net bir sonuç elde edilemedi. Almanya Başbakanı Merz, müzakereler öncesinde "Çok zor bir müzakere süreciyle karşı karşıyayız" dedi.

AB ülkeleri her yedi yılda bir yeni bütçe üzerinde uzlaşmak zorunda. Şu anda 2028-2034 dönemine ilişkin bütçe üzerinde görüşülüyor.

İki blok arasında bütçe tartışması

Müzakerelerde iki ana blok öne çıkıyor. Hollanda, Almanya ve İsveç'in de aralarında bulunduğu daha zengin ülkeler, AB'ye verdiklerinden daha az geri aldıkları için bütçenin şişmemesini istiyor. Bu grupta Almanya lider konumda.

Buna karşılık İtalya ve Romanya'nın öncülük ettiği 17 ülke ise daha geniş bir bütçe talep ediyor. Bu ülkeler, çiftçilere ve geri kalmış bölgelerin kalkınmasına daha fazla kaynak ayrılmasını hedefliyor.

Avrupa Komisyonu temmuz ayında yedi yıllık dönem için yaklaşık 2 trilyon euroluk bir bütçe önerisi sunmuştu. Net katkı sağlayan ülkelerin sert itirazları sonrasında ise yaklaşık 150 milyar euro daha düşük bir seçenek üzerinde konuşuluyor. Ancak Başbakan Jetten bu teklifin de yeterli olmadığını belirterek "Mevcut teklif anlaşmaya varmak için yeterli değil. Bütçenin daha küçük ve geleceğe hazır olacak şekilde daha modern olması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Aralık zirvesi işaret ediliyor

Müzakerelerde normalden daha fazla zaman baskısı yaşanıyor. Bazı ülkeler bu yıl içinde siyasi bir anlaşmaya varılmasını umuyor. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa da bu yönde bir istek dile getirdi. Costa, konseyin başkanı olarak Avrupalı liderler arasındaki görüşmelerin düzenli ilerlemesini sağlamakla görevli.

Zaman baskısının nedeni, Avrupa'yı bekleyen seçim yılı. 2027 sonuna kadar AB'nin en büyük beş ülkesinden dördünde (İspanya, Fransa, İtalya ve Polonya) seçim yapılacak. Özellikle Fransa'daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin müzakereleri daha da zorlaştırabileceği belirtiliyor. Fransa'da anketlerde önde giden Marine Le Pen, seçim kampanyasını Fransa'nın AB'ye katkısını ciddi biçimde azaltma vaadi üzerine kuruyor.

Ülkeler sadece bütçenin büyüklüğü değil, harcamaların nasıl yapılacağı konusunda da anlaşmazlık yaşıyor. Almanya ve Hollanda'nın öncülük ettiği grup, inovasyon, savunma, teknoloji ve enerji dönüşümüne daha fazla kaynak aktarılmasını, tarım ile yoksul bölgelere daha az fon ayrılmasını savunuyor. Şu anda masada olan teklif, Komisyon'un ilk planına göre daha küçük olsa da bu kesintinin önemli bir bölümü Hollanda'nın öncelik verdiği araştırma ve inovasyon alanlarını etkiliyor.

Merz, "Yıl sonuna iki buçuk ay kala hâlâ birbirimizden çok uzağız. Ancak bu, önümüzdeki aylarda çözüm üretemeyeceğimiz anlamına gelmiyor" dedi.

Almanya Başbakanı, 17 Aralık'taki AB zirvesinde anlaşma sağlanması için çaba gösteriyor. Liderler o tarihte gerçekten uzlaşmaya varmak isterse zirvenin günlerce sürebileceğini belirten Merz, "O zirve için birkaç fazladan gömlek hazırlayacağım" diye konuştu.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron da müzakereler üzerinde baskı kuruyor. Fransa, AB milyarlarının Fransız cumhurbaşkanlığı seçimleri sırasında müzakere edilmesinin çok hassas olacağı gerekçesiyle yıl bitmeden anlaşma istiyor. Ancak tüm liderler aynı aciliyeti hissetmiyor. İtalya Başbakanı Meloni bu hafta başında "Sırf takvime uymak için lehimize olmayan bir anlaşmaya imza atmayız" dedi.

Yeni bütçe için tüm ülkelerin uzlaşması gerekiyor. AB liderleri 13 Kasım'da Dublin'de bir kez daha bir araya gelecek.