AB liderleri yeni bütçeyi Brüksel'de görüşüyor

Avrupa Birliği ülke liderleri bugün Brüksel'de bir araya gelerek yeni AB bütçesini, yüksek enerji fiyatlarını ve Ukrayna'ya yönelik yeni finansal desteği görüşüyor. Görüşmeler, AB'nin en büyük beş ülkesinden dördünde yaklaşan seçimlerin gölgesinde sürüyor. İspanya (2026), Fransa, Polonya ve İtalya (2027) önümüzdeki dönemde sandık başına gidecek.

Özellikle nisan ayındaki Fransa cumhurbaşkanlığı seçiminin, yedi yıllık yeni AB bütçesi müzakereleri üzerinde belirleyici etkisi olması bekleniyor. Seçimlerin Ukrayna'ya sağlanan finansal desteği de etkileyebileceği belirtiliyor.

Le Pen Brüksel'de kampanya yürütüyor

Fransa anketlerinde aşırı sağcı Ulusal Birlik (Rassemblement National) partisi ve lideri Marine Le Pen önde gidiyor. Le Pen, Fransa'nın AB'ye milyarlarca euro daha az katkı yapması gerektiğini savunuyor. Ayrıca Ukrayna'ya finansal destek verilmesine karşı çıkıyor. Ukrayna'nın önümüzdeki yıl askeri ve toplumsal masraflarını karşılamak için on milyarlarca euro açığı olması bekleniyor. Ancak Le Pen, ülkesinin büyük kamu borcu nedeniyle bu paraya öncelikle Fransa'nın ihtiyacı olduğunu söylüyor.

Le Pen, Ukrayna meselesini ve AB bütçe müzakerelerini seçim kampanyasının bir parçası haline getirmiş durumda. Dün AB liderleri zirvesinin arifesinde Brüksel'in merkezindeki bir otelde basın toplantısı düzenleyen Le Pen, Avrupalı gazetecilere AB'nin bir yıl içinde çok farklı bir görünüme bürünebileceğini söyledi. Le Pen, AB'nin yetkilerini kısıtlamak isteyen partilerin etkisinin artacağını savunuyor.

İspanya'daki müttefikine destek

Le Pen, İspanya'daki müttefiki aşırı sağcı Vox partisinin yeni İspanyol hükümetinde yer almasını umuyor. Vox şu anda anketlerde üçüncü sırada bulunuyor. Le Pen'in partisinden Jordan Bardella bu hafta İspanya'da Vox'un grup başkanı Santiago Abascal'ı ziyaret ederek destek verdi. Fransızlar, Vox'un kasım ayında iyi bir sonuç almasının seçim yılı boyunca belirleyici olabileceğini düşünüyor.

İspanya, Fransa, İtalya ve Polonya'daki seçimlerin yanı sıra Estonya, Finlandiya ve Yunanistan gibi ülkelerde de seçimler yapılacak. Le Pen'in Brüksel ziyareti, Fransız seçimlerini adeta Brüksel'e taşıyor. Cumhurbaşkanı adayı olarak AB liderleri zirvesine katılamasa da liderler onun varlığını hissedecek. Özellikle 2028-2034 dönemine ilişkin yeni bütçe tartışmasında.

27 AB ülkesinin devlet ve hükümet başkanları, önümüzdeki yıllarda ne kadar para harcayacakları ve bunun nerelere gideceği konusunda bugün bir anlaşmaya biraz daha yaklaşmayı umuyor. Ancak bu tartışma şimdilik son derece zorlu ilerliyor. Bu durum alışılmadık değil; her yedi yılda bir Almanya ve Hollanda gibi AB'ye aldıklarından daha fazla ödeme yapan ülkeler maliyetleri düşürmek istiyor. Buna karşılık daha geniş bir Avrupa bütçesi görmek isteyen büyük bir ülke grubu bulunuyor.

Erken takvim zorlu görünüyor

Bu yıl Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, bütçenin 2028'de yürürlüğe girmesinden bir yıl önce, yani 2026'da anlaşma sağlanmasını hedefliyor. Costa böylece gelecek yıl yapılacak seçimlerin, özellikle de Fransa'daki seçimlerin müzakereleri tamamen askıya almasını önlemeyi umuyor.

Ancak bu erken takvim oldukça iddialı görünüyor. Şimdilik ülkeler bir anlaşmaya yaklaşmış değil. Ayrıca herkesin acelesi de yok. İtalya Başbakanı Meloni dün yaptığı açıklamada, "Sadece takvime yetişmek için lehimize olmayan bir anlaşmaya imza atmayacağız" dedi. Bu arada Le Pen, Fransa Cumhurbaşkanı Macron üzerindeki baskıyı artırarak görevden ayrılmadan önce bir anlaşma imzalanmaması gerektiğini savunuyor. Le Pen'e göre bu, seçimlerin hemen öncesinde bir 'demokratik skandal' olur. Bu durum Macron'u cumhurbaşkanlığının son aylarında zor bir seçimle karşı karşıya bırakıyor: Ya önümüzdeki aylarda 26 mevkidaşıyla bir anlaşmaya varmaya çalışmak ve bu uzlaşmanın siyasi rakiplerinin ekmeğine yağ sürme riskini göze almak. Ya da beklemek ve halefinin bütçe müzakerelerini sabote etmesi olasılığını kabul etmek.