ABD askerleri 23 yıl sonra Irak'tan çekildi

ABD'nin Irak'tan asker çekme süreci tamamlandı. Trump yönetimi bu gelişmeyi fazla duyurmadı ancak 23 yılın ardından tüm Amerikan askerlerinin ülkeden ayrıldığı belirtiliyor. Böylece Irak Savaşı'nın başlangıcından bu yana ilk kez Irak'ta Amerikan askeri bulunmuyor.

Irak hükümeti 30 Eylül'ü "egemenlik günü" ilan etti. Başbakan Al-Zaidi hükümetine göre Irak ordusu ülkeyi kendi başına koruyabilecek durumda. Yine de ülkenin önünde İran destekli milisler gibi çeşitli sorunlar bulunuyor.

Savaşın zirvesinde 170 binden fazla asker vardı

Irak Savaşı'nın en yoğun döneminde ülkede yaklaşık 170 bin Amerikan askeri bulunuyordu. ABD 2011'de askerlerini geri çekmiş, ancak 2014'te "Inherent Resolve" adıyla yeni bir askeri operasyon başlatmıştı. Bu operasyon kapsamında Irak'a gönderilen yaklaşık 5.200 Amerikan askerinden geriye birkaç yüz kişi kalmıştı.

"Operation Inherent Resolve", ABD'nin Irak ve Suriye'de IŞİD'e karşı yürüttüğü askeri operasyonun adıydı. ABD, 2014'ten itibaren bu ülkelerde halifelik kurmaya çalışan IŞİD'e karşı yerel güçlere destek verdi. O dönemde IŞİD, Irak'ın üçte birini kontrol ediyordu.

Operasyon yıllar içinde farklı bir nitelik kazandı. 2017'den sonra Suriye ve Irak'ta neredeyse hiç toprağı kalmayan IŞİD, daha çok yerel hücreler üzerinden terör saldırılarına yöneldi. Amerikan askerleri bu tarihten sonra ağırlıklı olarak Irak ordusunun eğitilmesinde görev aldı. Eylül 2024'te dönemin ABD Başkanı Joe Biden, görevin 30 Eylül 2026'da sona ereceğini duyurmuştu.

İran destekli milisler sorunu

Irak'ta İran tarafından desteklenen çok sayıda milis grubu faaliyet gösteriyor. ABD'nin çekilmesine ilişkin anlaşmanın bir parçası olarak bu milislerin silahsızlandırılması gerekiyor. Bazı gruplar bu sürece katılırken Kataib Hezbollah ve Harakat al-Nujaba gibi sertlik yanlısı yapılar silahlarını bırakmayı reddediyor.

Irak hükümeti ABD'den 2027 yazına kadar süre uzatılmasını talep etmiş ve bu talep kabul edilmişti. Ancak artık Irak'ın milisleri Amerikan desteği olmadan kontrol altına alması gerekiyor.

Washington yönetiminin Irak'tan çekilmeye fazla önem vermemesi dikkat çekiyor. Zira Trump, seçim kampanyasında Orta Doğu'daki "sonsuz savaşları" bitirme sözü vermişti. Trump, "Bizi sevmeyen insanları korumak için milyarlar harcamaya devam edemeyiz" demişti. Öte yandan Trump, Orta Doğu'da kendi savaşını başlattı.

ABD'nin Irak'ta elinde kalan iki üssü son aylarda sık sık İran hava saldırılarının hedefi oluyordu. Amerikan askerlerinin çekilmesiyle İran veya İran yanlısı milislerin bu üsleri vurma tehdidi ortadan kalkmış oldu.

Kürtler yalnız bırakıldı

ABD'nin çekilmesiyle bir müttefiki zor durumda kalıyor: Irak'ın kuzeyindeki Kürtler. Savaşın başından bu yana Irak Kürdistanı'na binden fazla saldırı düzenlendi. Bölgede İran rejimine karşı savaşmak isteyen çok sayıda İranlı muhalif mülteci yaşıyor.

ABD daha önce Kürt silahlı gruplarıyla, aralarında mali desteğin de bulunduğu yakın işbirliği yürütmüştü. Kürtler arasında bu desteğin Suriye'de olduğu gibi kesileceği endişesi var. Suriye'de Kürt SDG, Suriye hükümetiyle bir anlaşma yapmış ve bölgedeki özerkliğini kaybetmişti.