ABD, İran saldırılarında hasar gören Körfez üslerini gözden geçiriyor

ABD Deniz Kuvvetleri, Orta Doğu'daki en önemli deniz üssünün onarılıp onarılmayacağını araştırıyor. İran'ın savaşın ilk aylarında Bahreyn'deki ABD Beşinci Filosu karargâhına verdiği hasar o kadar büyük ki, savaş gemileri artık buraya yanaşamıyor.

ABD Deniz Kuvvetleri Bakan Vekili Hung Cao, geçen hafta Bahreyn'deki Naval Support Activity (Deniz Destek Tesisi) NSA'ya yönelik İran saldırıları hakkında alışılmadık derecede açık konuşarak "Bahreyn'i paramparça ettiler" dedi. Başkent Manama'daki üs, onlarca yıl ABD deniz kuvvetlerinin Orta Doğu'daki merkezi konumundaydı. Cao, özel bir çalışma grubunun şu anda ağır hasar gören üssün ne olacağını ve onarımın hâlâ anlamlı olup olmadığını incelediğini söyledi.

Hasarlı üsler birden fazla ülkeye yayılıyor

Ancak ABD için sorunlar fiziksel hasarın çok ötesine geçiyor. King's College London'da güvenlik araştırmaları öğretim görevlisi Andreas Krieg'e göre İran, özellikle Körfez'deki büyük ABD üslerinin artık yıllarca olduğu gibi güvenli yerler olmadığını gösterdi.

Krieg, NOS'a yaptığı açıklamada "Tahran için gerçek stratejik kazanım, eskiden görece güvenli arka hat olarak görülen üslerin artık savaş alanının bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğidir" dedi. Ona göre İran'ın komple bir üssü yok etmesi bile gerekmiyor. "Sadece yeterli sıklıkta tekrarlayan kesinti yaratması, bu üslerin kullanımını daha pahalı ve siyasi açıdan daha zor hale getirmeye yeter." İran bunu başarıyla yaptı.

İlk kez Pentagon da hasarın boyutuna dair bir tablo sundu. ABD Savunma Bakanlığı müfettişi dün yayımlanan raporda İran'ın savaşın ilk aylarında ABD üslerindeki "yüzlerce bina ve yapıyı" yok ettiğini yazdı. Rapora göre Bahreyn'in yanı sıra Katar, Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Irak ve Ürdün'deki ABD üsleri de hasar gördü. Ayrıca onlarca askeri uçak kaybedildi; bunlar arasında muhtemelen otuz MQ-9 insansız hava aracı da var.

ABD tarafındaki insani kayıp da azımsanmayacak düzeyde. 28 Şubat'ta başlayan savaşın başından bu yana on sekiz asker hayatını kaybetti; ölümlerin çoğu düşman ateşi sonucu gerçekleşti. Yüzlerce asker yaralandı.

Rapor ayrıca ABD hava savunmasının kırılganlığını ortaya koyuyor. Üsleri korumak için kullanılan Patriot ve THAAD füzeleri pahalı, sınırlı sayıda bulunuyor ve İran'ın ateşlediği dron ve füzelerden çok daha zor üretiliyor. Pentagon raporda savunma füzelerinin yoğun kullanımının "stratejik kıtlıklara" yol açtığını kabul ediyor.

Bu durum ABD'yi bir ikileme sokuyor. Uçak ve askerler daha az sayıda korunaklı üste toplanabilir, ancak o zaman bu üsler daha cazip hedefler haline gelir. Ya da malzeme dağıtılabilir; ancak bu durumda hava savunması ve ek lojistiğin de daha fazla noktaya yayılması gerekir.

Al Udeid artık dokunulmaz merkez değil

Krieg'e göre ABD muhtemelen her ikisini de yapacak. "Daha az sayıda ağır korumalı üs korunurken, önemli araçlar ve kritik işlevler daha geniş ve esnek bir ağa yayılacak." Böyle bir geleceğin nasıl görünebileceği, ona göre Katar'daki Al Udeid'de şimdiden görülebiliyor. Orta Doğu'daki en büyük ABD hava üssü olan Al Udeid'de birkaç İran füzesi, ABD'nin bölgedeki hava operasyonlarını yirmi yılı aşkın süredir yönettiği Combined Air Operations Center'ı (Birleşik Hava Harekât Merkezi) vurdu.

Komuta merkezi o kadar ağır hasar gördü ki artık kullanılamıyor. ABD, ihtiyaten kritik komuta işlevlerini daha önce ABD'ye taşımıştı. Krieg, "Al Udeid son derece önemli olmaya devam ediyor, ancak artık ABD hava kuvvetlerinin bölgedeki dokunulmaz beyni olarak görülemez" dedi. "Giderek dağınık bir ağın vazgeçilmez merkezi olmak yerine, o ağın bir parçası haline geliyor."

Krieg'e göre ABD'nin bölgedeki varlığı savaş nedeniyle kalıcı olarak değişecek. Büyük üsler ortadan kalkmayacak, ancak daha fazla komuta işlevi ve malzeme İran'dan uzaktaki daha küçük noktalara, hatta Avrupa'ya yayılacak. Krieg, "Washington binaları onarabilir, radarları değiştirebilir ve hangarları yeniden inşa edebilir" dedi. "Onarılması çok daha zor olan şey, ABD askerlerinin İran yakınında kolayca ve güvenle toplanabileceği varsayımıdır."

Ona göre bu nedenle ABD'nin askeri varlığı "daha küçük, daha dağınık ve bölgesel ortaklara daha bağımlı" hale gelecek. Krieg, bu değişimin kalıcı olmasının muhtemel olduğunu söylüyor.