ABD seçimlerinde Cumhuriyetçilerin seçim bölgesi hamlesi beklentiyi karşılamadı

ABD Başkanı Donald Trump'ın partisi Cumhuriyetçiler, 3 Kasım'da yapılacak ara seçimler öncesinde Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğunu korumak amacıyla seçim bölgelerinin sınırlarını değiştirdi. Ancak analistler, yeni çizilen bölgelerin partinin beklediği avantajı sağlamayabileceğini belirtiyor. Texas, Florida ve birkaç eyalette toplam 15 seçim bölgesinin yeniden düzenlenmesiyle Cumhuriyetçiler, Kongre seçimlerini kendi lehlerine çevirmeyi hedefledi. Son anketlere dayanan değerlendirmelere göre, bu bölgelerin onunda sandalyelerin Demokratların eline geçme olasılığı yüksek. Bu öngörü gerçekleşirse, Trump için önemli bir başarısızlık olarak kayıtlara geçebilir.

Gerrymandering nedir ve nasıl uygulandı?

Seçim bölgelerinin siyasi avantaj sağlamak amacıyla yeniden çizilmesi "gerrymandering" olarak adlandırılıyor. Trump, geçen yılın yaz aylarından itibaren ilerici seçmenlerin çoğunlukta olduğu bölgelerin yeniden düzenlenmesi için baskı yapmaya başlamıştı. Bu bölgelerin parçalanıp komşu muhafazakar alanlarla birleştirilmesiyle Cumhuriyetçilerin avantajlı olacağı yeni bölgeler oluşturuldu. Parti, 2024 başkanlık seçimlerindeki oy dağılımına dayanarak bu bölgelerde kazanacağına kesin gözüyle bakıyordu. Teorik olarak Trump'ın yeni bölgelerin çoğunda yüzde 10 farkla kazanması bekleniyordu; dolayısıyla Cumhuriyetçi Kongre adaylarının da aynı bölgelerde zafer kazanması öngörülüyordu.

Ancak mart ayından bu yana Trump'ın popülaritesi yeni ticaret tarifeleri, düşük gelirli Amerikalılar için hükümet sübvansiyonlarında yapılan kesintiler ve İran ile başlayan savaş sonrasında düştü. Ayrıca Cumhuriyetçilerin gerrymandering hamlesine karşı bir tepki hareketi de oluştu. Kaliforniya'nın Demokrat valisi, eyaletinde ezici bir ilerici çoğunluğa sahip yeni seçim bölgeleri oluşturdu. Bu durum, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde elde etmeyi umduğu avantajın bir kısmını ortadan kaldırdı. Demokrat Parti ayrıca Cumhuriyetçilerin demokratik olmayan ve manipülatif davrandığı argümanıyla seçmenleri sandığa çekmeyi hedefliyor.

Cumhuriyetçiler ve bağışçıları, seçim bölgelerinde beklenen sonucun garantili olmadığının farkında. Gerrymandering ile şekillendirilen çekişmeli bölgelerde, siyasi reklam filmleri için benzeri görülmemiş miktarda harcama yapıyorlar. Kuzey Carolina'nın 1. bölgesinde, yılın başında kolay bir zafer bekleyen Cumhuriyetçiler, eylülden bu yana sandalyeyi kazanmak umuduyla 20 milyon dolarlık reklam satın aldı. Kendi çizdikleri 15 bölgede ise sarsılan stratejilerini kurtarmak için aceleyle 150 milyon dolar reklam harcaması yaptılar.

Ancak Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanması kesin değil. Trump'ın başlattığı gerrymandering başarısız olsa bile Cumhuriyetçilerin diğer bölgelerde sürpriz yapma ihtimali bulunuyor. Senato yarışı ise hiç de kolay değil. Anketler her şeyi söylemiyor.

Gerrymandering yeni değil, ancak zamanlama farklı

Gerrymandering yeni bir yöntem değil ve tek bir partinin tekeli altında değil. 19. yüzyılda bile hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar bu yöntemi kullanıyordu. Son yıllarda değişen bazı unsurlar var. Bunlardan biri zamanlama. Normalde seçim bölgeleri yeniden çizimi, nüfus sayımının hemen ardından yapılıyor. ABD'de her on yılda bir nüfus sayımı yapılıyor ve sonuçlar yeni on yılın başında açıklanıyor. Bu, Kongre için önemli çünkü bir eyaletin nüfusu, Temsilciler Meclisi'ndeki sandalye sayısını belirliyor. Trump'ın yaptığı ise on yılın ortasında, alışılmadık bir zamanda seçim bölgelerinin yeniden çizilmesini talep etmek oldu. Bu durum, manipülasyon ve iktidarı koruma çabası izlenimi veriyor. Nisan ayında Yüksek Mahkeme'nin önemli bir sivil haklar yasasını zayıflatması da bu izlenimi güçlendiriyor; zira artık seçmenler ırk temelli ayrımcılığa uğradıklarını düşünseler bile gerrymanderingi yargıya taşıyamıyor.