ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne karşı NATO müttefiklerine baskı yapıyor

ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (ICC) hedef alan kampanyasını genişleterek NATO müttefiklerine de baskı yapıyor. Edinilen bilgilere göre Washington, Lahey merkezli mahkemeden çekilmeleri için ittifak ülkelerine çağrıda bulunuyor. Politico sitesinin yayımladığı habere göre bu durum, konuya yakın kaynaklar tarafından NOS'a doğrulandı.

Temmuz ayında NATO büyükelçilerinin katıldığı bir toplantıda ABD'nin askeri ittifaktaki temsilcisi Matthew Whitaker, ülkesinin kimin Amerika'nın yanında durduğunu yakından takip ettiğini söyledi. Toplantıya katılanlara göre ABD'nin bu baskısı Hollanda için sürpriz olmadı. ICC'ye ev sahipliği yapan Hollanda ve Fransa, ABD'nin mahkemeyi sabote etme çağrısına karşı çıktı.

Başkan Donald Trump, 125 üyesi bulunan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne karşı uzun süredir agresif bir kampanya yürütüyor. Mahkeme, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarıyla suçlanan kişileri yargılayabiliyor. ABD mahkemenin kuruluşunda yer almasına rağmen Roma Statüsü'nü hiçbir zaman onaylamadı.

Netanyahu tutuklama emri süreci hızlandırdı

Trump'ın mahkemeye karşı mücadelesini sertleştirmesinde özellikle ICC'nin savaş suçu işlemekle suçlanan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkındaki tutuklama emri etkili oldu. Trump geçen yıl bir kararnameyle mahkemeyle bağlantılı kişilere yaptırım uygulanmasını kararlaştırdı. Ceza davalarında görev alan ICC çalışanları ABD'ye giremiyor ve mali yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.

Bu yaz ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ICC'yle sistematik biçimde mücadele edileceğini ve mahkemenin "taş üstünde taş bırakılmayacağını" açıkladı. Washington, mahkemeyi egemenliğine tehdit olarak görüyor.

Müttefiklere anket ve çekilme çağrısı

Yeni olan, ABD'nin mahkemeye yönelik bu kampanyayla Avrupa'daki Amerikan askerlerinin konuşlandırılmasına ilişkin daha önce duyurulan değerlendirmeyi de ilişkilendirmesi. Haziran ayında ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, NATO müttefiklerine altı ay içinde Avrupa'daki Amerikan askerlerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin bir plan sunacağını bildirdi.

Hegseth, askerlerin olası geri çekilmesi veya başka yerlere kaydırılmasını ülkelerin Trump'ın İran savaşına destek açıklaması yapmaya hazır olmasına bağladı. Bu yaz tüm NATO üyesi ülkelerin masalarına Amerikan dış politikasına desteği konu alan bir anket de gönderildi. Ülkelerden ABD'nin Orta Doğu'daki tutumu ve Amerikan silahı satın alınması gibi konularda soruları yanıtlaması bekleniyor.

NATO, Donald Trump'ın yeniden seçilmesinden bu yana ağır baskı altında. ABD başkanı ittifaktan ayrılmakla birkaç kez tehdit etti ve müttefiki Danimarka'ya Grönland'ı ilhak etme yönündeki tehditlerle örgütü krize soktu. Birçok NATO ülkesinin Trump'ın İran savaşına destek vermeyi reddetmesi de başkanı öfkelendirdi. Temmuz başındaki zirvenin ardından Trump, 32 üye arasındaki "sevgi"den etkilendiğini söylediyse de bu hava kısa sürede dağıldı.

Zirveden kısa süre sonra ABD'nin NATO temsilcisi Whitaker, diğer büyükelçilere Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni anlattı. Bu sözlerle sınırlı kalmayan Washington, NATO delegasyonlarına mahkemeden "derhal çekilme adımları atılması" çağrısını içeren bir mektup da gönderdi. Politico'nun incelediği belgede, "ICC'nin bu gösteri oyununu sona erdirelim" ifadeleri yer alıyor.

Lahey'deki Dışişleri Bakanlığı ise Bakan Tom Berendsen'in Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne verdiği desteğe işaret ediyor. Berendsen birçok kez Hollanda'nın mahkemenin ev sahibi ve üyesi olarak uluslararası hukuk için yürüttüğü çalışmaların arkasında kararlılıkla durduğunu belirtmişti.