ABD, uyuşturucuyla mücadeleyi Latin Amerika kara parçasına taşıyor

ABD, uyuşturucuyla mücadele kapsamında Latin Amerika'da denizde başlattığı operasyonları kara parçasına taşıyor. 2025'te denizdeki sözde uyuşturucu botlarına yönelik saldırılarla başlayan süreç, şimdi Panama, Kolombiya ve Honduras'a gönderilen yüzlerce askerle genişliyor. Amerikan askerleri bu ülkelerin ordularıyla ortak tatbikatlar düzenliyor. Ayrıca ABD özel birliklerinin, Latin Amerika'da uyuşturucu tüccarlarına karşı operasyon yürüten birliklere destek ve danışmanlık sağlayacağı belirtiliyor.

Bu işbirliği, ABD Başkanı Trump'ın bu yılın başlarında kurduğu Shields of the Americas adlı bölgesel oluşumdan kaynaklanıyor. On dokuz Latin Amerika ülkesinin katıldığı yapı, uyuşturucuyla ortak mücadele ve bölgedeki güvenlik konularında daha sıkı işbirliğini hedefliyor. Trump, bölge liderlerine insan kaçakçılığı gruplarına karşı daha sert askeri önlemler almaları ve ABD ile ortak operasyonlara izin vermeleri çağrısında bulunuyor.

Ekonomik çıkarlar ve sağa kayış

Trump, son BM Genel Kurulu'nda meselenin yalnızca güvenlikle sınırlı olmadığını, ekonomik işbirliği ve “bölgedeki hammadde kaynaklarının güvence altına alınması”nı da kapsadığını söyledi. Bölgedeki birçok ülke son seçimlerde sağa kayarak ideolojik olarak Trump'a yaklaştı. Trump, Latin Amerika'yı kendi etki alanında tutmak istediğini defalarca dile getirdi. Çin'in son yıllarda bölgede artan ekonomik gücü Trump'ın tepkisini çekiyor ve bu etkiyi geriletmek istiyor.

Kolombiya'ya Amerikan askerlerinin gelmesiyle, ağustosta göreve başlayan radikal sağcı Devlet Başkanı De la Espriella seçim vaadini yerine getirmeyi amaçlıyor: uyuşturucu kartellerine sert bir darbe indirerek ülkeyi daha güvenli hale getirmek. Kolombiya dünyanın en büyük kokain üreticisi ve uyuşturucu kartellerinin pençesinde. 2000-2015 arasında ABD ile Kolombiya arasında Plan Colombia adlı askeri yardım planı çerçevesinde yakın işbirliği yapılmıştı. ABD şimdi 600 askerin yanı sıra son derece gelişmiş ekipman da konuşlandırmak istiyor. Afrika'dan Latin Amerika'ya özel savaş dronları nakledilerek kartel liderlerine karşı hassas saldırılar düzenlenmesi planlanıyor.

Bölge halkı ikiye bölünmüş durumda

Latin Amerika ülkelerinin halkı Amerikan askerlerinin varlığı konusunda bölünmüş durumda. Daha önce Ekvador'da Amerikan askerleri eğitim vermiş, ülkede daha önce kapatılan bir ABD üssünün yeniden açılması planlanmıştı. Bu planlar halk ve muhalefetin sert tepkisiyle karşılaştı. Üssün yeniden açılmasına ilişkin referandumda Ekvadorluların çoğunluğu planlara karşı oy kullandı. ABD askerlerinin Latin Amerika'daki varlığı, bölge ülkelerinin geçmişi nedeniyle de hassas. Geçen yüzyılın 60'lı ve 80'li yılları arasında birçok Latin Amerika ülkesinde askeri diktatörlükler iktidardaydı. Arjantin, Brezilya ve Şili gibi ülkelerdeki kanlı rejimler, sol hükümetlerin seçilmesini engellemek isteyen ABD tarafından desteklenmişti.

İnsan hakları örgütleri uzun süredir denizdeki sözde uyuşturucu botlarına yönelik saldırılar konusunda uyarıyor. Bu saldırılarda geçen yıldan bu yana 200'den fazla kişi hayatını kaybetti. ABD, söz konusu botların gerçekten uyuşturucu kaçakçılarına ait olduğuna dair kanıt sunmuyor. Ayrıca hukuk uzmanlarına göre bu saldırılar uluslararası hukuka aykırı. İnsan hakları örgütleri, ABD'nin denizden karaya taşıdığı saldırıları yakından izliyor. Örgütler, ABD'nin Latin Amerika'daki artan askeri varlığının bölge halkını tehlikeye atmasından endişe ediyor. Kartel üyelerinin öldürülmesinin uyuşturucu ticaretini gerçekten engelleyip engellemediği de belirsiz; çünkü öldürülen üyelerin yerleri hızla dolduruluyor.