ABD'de Meta'ya yönelik büyük dava başladı

ABD'nin Kaliforniya eyaletinde bugün başlayan büyük bir davada, yaklaşık otuz eyalet Meta'yı (Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi) gençleri bilinçli olarak sosyal medyaya bağımlı hale getirmekle suçluyor. Eyaletlere göre Meta, gençlerin platformlarda mümkün olduğunca fazla zaman geçirmesini sağlayan taktikler kullanıyor ve bu da onların zihinsel ve fiziksel sağlığını kötüleştiriyor.

Eyaletler, Meta'nın bu davranışla yasayı ihlal ettiğini ve 13 yaş altı çocukların verilerini yasa dışı yollarla topladığını iddia ediyor. 2023'te açılan davanın başını Kaliforniya, Kentucky, Colorado ve New Jersey eyaletleri çekiyor.

Hedef: 1,2 trilyon euro tazminat

Eyaletler, Meta'nın bağımlılık yaratan tekniklerini değiştirmesini ve 1,2 trilyon euroya kadar çıkabilecek bir tazminat ödemesini talep ediyor. Duruşmanın altı ila sekiz hafta sürmesi bekleniyor. Mahkemede Meta'nın kurucusu Mark Zuckerberg'in yanı sıra diğer üst düzey yöneticiler ve eski çalışanlar da ifade verecek.

Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta, şirketin “Facebook ve Instagram'ı çocukların platformlarda giderek daha uzun süre kalmasını sağlayacak şekilde tasarladığını” söyledi ve bunu “sadece ahlaken kabul edilemez değil, aynı zamanda en savunmasız vatandaşlarımızı şirket kârını artırmak için sömürmek de yasa dışı” diye nitelendirdi.

New Jersey'li mevkidaşı Jennifer Davenport ise eyaletinin 2021'den bu yana Meta'nın “yasadışı davranışını” araştırmak için binlerce saat harcadığını belirterek, “Meta'nın, korkunç sonuçları olacağını bildiği bağımlılık yaratan özelliklerle bütün bir neslin ruh sağlığını tehlikeye attığını kanıtlamayı umuyoruz” dedi.

Meta: Gençleri korumak için çok şey yaptık

Meta ise gençleri platformlarda korumak için birçok önlem aldığını ve bunu mahkemede kanıtlayabileceğini söylüyor. Şirket, ebeveynlerle görüştüğünü, uzmanlarla ve polisle işbirliği yaptığını ve sorunları anlamak için “derinlemesine araştırma” yaptığını öne sürüyor.

Daha önce Meta CEO'su Zuckerberg, başka bir davada insanları ekrana mümkün olduğunca uzun süre bakmaya yönelik uygulamalar artık geliştirmediklerini iddia etmişti. Söz konusu davada 1600'den fazla davacı, Meta ve YouTube gibi şirketlerin kullanıcıları kasten bağımlı hale getirdiğini öne sürüyor.

Bu dava, Meta'ya karşı açılan binlerce davadan sadece biri. Meta hakkındaki davalar genellikle şirkete verilen para cezalarıyla sonuçlanıyor. Bu ay New Mexico'da bir mahkeme, Meta'yı çocukların ruh sağlığına verilen zarardan sorumlu tutmuş ve platformlarını gençler için daha güvenli hale getirmesine karar vererek 500 milyon doların üzerinde para cezası kesmişti. Mart ayında da Los Angeles'taki bir jüri, Meta ve Google'ı (YouTube'un çatı şirketi) bir kadının sosyal medya bağımlılığından sorumlu tutmuş ve şirketleri kullanıcıları platformların tehlikeleri konusunda uyarmamakla suçlamıştı. Jüri, çoğunluğu Meta tarafından ödenecek 3 milyon dolarlık bir tazminata hükmetmişti.