ABD'den İran'a midterms sonrası büyük saldırı planı

Amerikalı ve İsrailli yetkililerin, ABD ara seçimlerinin (midterms) ardından İran'a yönelik büyük bir askeri saldırı planladığı iddia edildi. The New York Times ve CNN'in haberlerine göre, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth bu hafta başında İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile planları görüşmek üzere gizlice İsrail'e gitti. ABD ve İsrail hava kuvvetlerinin Irak üzerinde tatbikat yaptığı da belirtildi.

Hollanda Savunma Akademisi'nde savaş stratejileri profesörü Martijn Kitzen, "Her şey bu çatışmada yeni bir tur yaşanacağına işaret ediyor" dedi. Kitzen, bölgeye şimdiden kaynak aktarıldığını, kasım sonunda bölgeye yeni bir uçak gemisinin geleceğini söyledi. ABD ayrıca Suudi Arabistan'daki büyükelçilik personelini geri çekiyor ve Katar, Kuveyt ile Ürdün'deki üslerden askerlerini taşıyor.

Hedefler arasında nükleer tesisler var

Planlara göre yeni saldırılarda petrol rafinerilerine dokunulmaması öngörülüyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın hükümeti, ülke içinde artan akaryakıt fiyatları nedeniyle eleştiriliyor. Buna karşılık enerji santralleri ve olası nükleer tesislerin hedef alınacağı belirtiliyor. ABD'nin bu saldırılarda en ağır nükleer olmayan silahını kullanabileceği ifade ediliyor.

Söz konusu silah, İngilizcede MOAB olarak kısaltılan ve "tüm bombaların annesi" diye anılan bombadır. CNN'e konuşan kaynaklara göre ABD Hava Kuvvetleri, İran'ın Karkas dağlarındaki Pikhouweel dağında, rejimin bir sığınakta olası nükleer faaliyetler yürüttüğü bölgeye saldırıda bu bombayı kullanmak istiyor.

Kitzen, dağı vurmak için MOAB kullanılmasını doğru bulmuyor. "MOAB derinlerdeki sığınakları vurmak için tasarlanmadı" diyen Kitzen, "Bu bomba havada patlar ve bütün şehir bloklarını yerle bir etmek için uygundur" ifadelerini kullandı.

ABD daha önce bu bombayı, terör örgütü IŞİD militanlarının bulunduğu bir Afgan vadisinde kullanmıştı. Patlama, militanların sığındığı mağaralara da giren güçlü bir hava basıncı dalgası oluşturdu ve çok sayıda militan öldü.

Kitzen, "Ancak İran'ın inşa ettiği sığınakların kapıları böyle bir basınç dalgasını geçirmez" dedi. Savaş uzmanına göre, Massive Ordnance Penetrator (MOP) adlı bomba daha mantıklı bir seçenek. Bu bomba, patlamadan önce toprağın derinlerine gömüldüğü için "bunker bombası" olarak da biliniyor. Kitzen, "Ama Pikhouweel dağındaki sığınaklar muhtemelen o kadar derinde ki, onunla bile vurmak zor" diye konuştu.

Yine de Kitzen'e göre "tüm bombaların annesi" büyük psikolojik önem taşıyabilir. Kaynaklar, ABD'nin bombayı enerji santrallerine saldırıda da değerlendirdiğini belirtiyor. Kitzen, "Ve bu olursa, tüm o altyapı yok olur" dedi.

Seçimler ve bölgesel dengeler

CNN'e göre ağır saldırılar, ABD'nin savaştan çekilip zafer ilan etmesinin bir yolu olarak sunuluyor. ABD uzmanı Kirsten Verdel de bu işaretleri görüyor. Verdel'e göre Trump, ülkesinde sevilmeyen savaştan kurtulmak istiyor ancak "asla yenilgisini kabul etmeyecek". Verdel, "Nükleer tesislere yönelik ağır bir saldırıyı zafer olarak satacak, ama bu çatışmayı çözmez" dedi.

Bu ay Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik eşi görülmemiş sayıda saldırı bildirildi. Bu da ABD'nin önceki iddialarının aksine, önemli deniz yolunun hâlâ güvenli olmaktan uzak olduğunu gösteriyor. İran'ın Yemenli müttefikleri Husiler de bölgedeki ikinci önemli deniz geçidine doğru ilerliyor.

Kitzen, "ABD hükümeti kanallarından, enerji tesislerine bir kez daha kitlesel saldırılarla istikrarsız İran ekonomisini sınırın ötesine itmeyi beklediklerini duyuyoruz" diye ekledi. "Ama bu olsa bile, İran rejiminin daha da radikalleştiği ve daha sert karşılık vereceği inkâr edilemez."

Amerikan medyasına göre saldırılar, ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından planlanıyor. Verdel, "Trump, yeni saldırıların seçimler öncesinde onu daha da sevilmez yapabileceğini biliyor" dedi. Son bir ankete göre Amerikalıların yaklaşık yüzde 70'i savaşı desteklemiyor.

Verdel'e göre seçimler, planlanan saldırıların uygulanmasını da etkileyebilir. Demokratlar ara seçimlerde Temsilciler Meclisi'ni kazanırsa planları engelleyebilir. Ancak Verdel, böyle bir zaferde bile Demokratların her şeyi bloke edemeyeceğini belirtti: "İran, Amerikan askerleri için tehdit oluşturduğunda bir şeyler yapmak zorunda kalacaklar."

Doğrulanmamış haberlere göre Rusya, İran'ın güneyindeki bir elektrik santralinden Rus personelini tahliye etmeye başladı. Benzer bir tahliye, savaşın başladığı gün olan 28 Şubat'ta da yaşanmıştı. Bunun saldırıların daha erken olabileceğine işaret edip etmediği belirsiz.

ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, bu hafta sonu saldırı olabileceğini dışlamadı. The Times of Israel'in aktardığı bir röportajda Barrack bu ihtimali dile getirdi. İsrail'de parlamento seçimleri önümüzdeki salı yapılacak.