Alberta referandumu: Kanada'nın en zengin eyaleti bağımsızlık için sandıkta

Kanada'nın Alberta eyaletinde yaşayan seçmenler, pazartesi günü eyaletin Kanada'dan ayrılıp ayrılmaması gerektiğini soran bir referandumda oy kullanacak. Kanada Başbakanı Mark Carney, dün Edmonton'da düzenlenen ve Kanada yanlısı bir kampanya etkinliğinde seçmenlere seslenerek ayrılığa 'hayır' demelerini istedi.

Carney, konuşmasında referandumun ciddiyetine vurgu yaparak "Bu bir oyun değil, poker değil. Kanada'ya karşı oy vermek, Alberta ve Kanada'nın geri kalanı için yıllarca sürecek belirsizliğe ve kaçırılan fırsatlara yol açacak tehlikeli bir blöftür" dedi. Carney ayrıca ABD Başkanı Donald Trump'ın Kanada'yı 51. eyalet olarak bünyesine katma arzusunun kamuoyunda bilinen bir gerçek olduğunu hatırlattı.

Başbakan, bağımsız bir Alberta'nın, Kanada ile ticaret savaşı yürüten Trump'ın işine yarayacağını savundu. "Sınırlarımızın dışındaki bazıları bizi kırmaya ve iktidarları altına almaya çalışıyor" diyen Carney, bunun "asla" yaşanmaması gerektiğini söyledi.

Carney'in Edmonton'da kampanya yürütmesi dikkat çekti; Edmonton, Carney'in büyüdüğü şehir ve Alberta'nın başkenti. Pazartesi günkü referandum tek başına kesin bir sonuç doğurmayacak. Alberta'nın Kanada'da kalmasına karşı çıkanların çoğunlukta olması halinde 2027'de bir referandum daha yapılacak ve ancak ondan sonra karar bağlayıcı olacak.

Ayrılıkçıların ekonomik gerekçeleri

Alberta, petrol, doğalgaz ve kömür rezervlerinin yanı sıra geniş bir tarım sektörüne sahip. Eyaletteki petrol rezervleri dünyanın en büyükleri arasında ve Alberta bu kaynaklarla ülkenin açık ara en zengin eyaleti konumunda. Petrol ve doğalgazın büyük bölümü ABD'ye ihraç ediliyor.

Yaklaşık 5,1 milyon kişinin yaşadığı eyalet, bu ihracat sayesinde Ottawa'daki federal hükümete ortalamanın üzerinde vergi aktarıyor. Ayrılıkçılar, yıllardır Alberta'nın bu aktarımların karşılığını yeterince alamadığını savunuyor. Onlara göre bağımsızlık halinde eyalette kimse maddi sıkıntı çekmeyecek. Enflasyon, yüksek akaryakıt fiyatları ve zorlu konut piyasası ortamında bu vaat, birçok kişi için çekici görünüyor.

Ayrıca Alberta halkının ABD'ye karşı geleneksel bir yakınlığı bulunuyor. Kanada medyası bu yılın başlarında ayrılık yanlıları ile Trump hükümeti ve MAGA hareketi arasında sıkı bağlar olduğunu bildirmişti. Carney'in konuştuğu Forever Canadian etkinliği sırasında dışarıda binlerce bağımsızlık yanlısı gösteri yaptı.

Göstericiler, Alberta doğumlu Carney'e tepkilerini dile getirdi. "Carney'in yeni dünya düzenine hayır" yazılı pankartlar taşındı. Bir ayrılık yanlısı yerel medyaya yaptığı açıklamada, Carney'in ABD ile ticaret savaşına misilleme olarak petrol ihracatına ek vergi getirmesinden endişe ettiğini söyledi.

Anketler, Alberta seçmenlerinin büyük çoğunluğunun eyaletin Kanada'da kalmasını istediğini ortaya koyuyor. Seçmenlerin yalnızca yüzde 30'unun ayrılıkçıları desteklediği belirtiliyor. Alberta Başbakanı Danielle Smith de bu grupta yer almıyor. Carney ile zaman zaman gergin bir ilişkisi olan Smith, Kanada yanlısı etkinlikte yaptığı konuşmada "Uzun zamandır ilk kez Alberta ve Kanada omuz omuza" dedi.