Almanya'da kiliseler AfD hükümetinden endişeli

Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde aşırı sağcı AfD partisinin seçim zaferinin üzerinden bir hafta geçti. Eyalet güvenlik birimleri tarafından aşırı sağcı olarak sınıflandırılan parti, popülist BSW ile ön görüşmelere başlıyor. İki parti birlikte çoğunluğu elde ediyor.

Bu durum, AfD politikalarından etkilenmesi muhtemel gruplar ve kurumlar arasında endişe ve protesto yaratıyor. AfD'nin defalarca "tanrısız" olarak nitelendirdiği Protestan ve Katolik kiliseleri de bu gruplar arasında. Parti, kısmen eyalet üzerinden yürütülen kilise finansmanında kesinti yapmak istiyor.

Protestan Kilisesi piskoposu Bettina Schlauraff, kiliselerin istemeden AfD ile bir çatışmanın içine çekildiğini söylüyor. "Tarafsız olmak istiyoruz ama bir kırmızı çizgi var. AfD o çizgiyi aştı" diyor. Piskoposa göre parti yıllardır kiliselere saldırıyor: "Merhamet ve misafirperverlik çağrısı yaptığımız için İncil'i anlamadığımızı iddia ediyorlar."

AfD'ye göre kiliseler fazla "solcu". Parti, kiliselerin LGBTİ kabulünü savunmasını ("normal ailenin yok edilmesi"), iklim değişikliğiyle mücadeleyi ve mültecilerin kabulünü eleştiriyor. AfD kültür politikacısı Hans-Thomas Tillschneider konuyla ilgili "Böyle bir kilise toplum için tehlikedir" demişti. "İkinci bir Yeşiller partisine ihtiyacımız yok."

Schlauraff, AfD'nin kiliseleri kendi çizgisine çekmek istediğini düşünüyor. "ABD'de sık görüldüğü gibi destekleyici bir kilise olmamız hoşlarına giderdi."

Kilise konseyi AfD'ye karşı tavır aldı

Piskopos, üslubunu, sözlerini ve açıklamalarını değiştirmeyi kesinlikle düşünmüyor. "Bu tartışmaya açılamaz. Mülteciler veya engelliler gibi azınlıklar tehlikedeyse kilise sesini çıkarmalıdır" diyor.

Bu nedenle kilise cemaati seçim öncesinde AfD'ye karşı tavır aldı. Magdeburg'daki katedralin dışında "Nie wieder ist jetzt" ("Bir daha asla, şimdi") yazılı büyük bir pankart asılı. Schlauraff, Almanya'nın savaş geçmişi ve DDR diktatörlüğü nedeniyle direnme konusunda ekstra sorumluluk taşıdıklarını düşünüyor.

Katedralin bir köşesinde yaklaşık yirmi kişi "toplum için dua" etkinliği için bir araya geldi. Bu tür dua ayinleri seçim kampanyası sırasında, AfD'nin yükselişine dair endişelerini dile getirmek isteyenler için başlamıştı. "Seçimden sonra devam etmeye karar verdik çünkü birçok insan korkuyor ve AfD tarafından tehdit edildiğini hissediyor."

Ziyaretçiler ilahi söyledikten sonra dileklerini ve umutlarını dile getiriyor. Schlauraff da politikacılar için dua ediyor: "Tanrım, onlara bilgelik ve iyi öğütler ver."

Cemaat üyeleri kilisenin fazla siyasi olduğunu düşünmüyor. Bir kadın "İfade özgürlüğü kilise için de geçerli değil mi? Söyledikleri şeyler çoğunlukla insani, siyasi değil" diyor. Bir başkası Hristiyan olmanın tanımı gereği siyasi olduğunu belirtiyor: "İsa da siyasiydi çünkü sıradan insanı savunuyordu. AfD kendisi sağcı olduğu için bunu solcu olarak nitelendiriyor."

Almanya'da bir kilise yalnızca kilise değil. Kardeş kurumlar aracılığıyla çocuk bakımı, okullar, hastaneler, gıda bankaları ve evsiz barınakları da işletiyor. Bunun için gelirin yüzde 9'una kadar çıkan ayrı bir kilise vergisi toplanıyor. AfD bunu reforme etmek istiyor ancak bu federal bir yasa değişikliği gerektiriyor.

Ayrıca eyaletten yılda yüz milyonlarca avroluk sübvansiyon sağlanıyor. Parti, bu kaynağın daha adil dağıtılacağını söylüyor. Bu, "eleştirel" Katolik ve Protestan kiliseleri için daha az, Rus Ortodoks Kilisesi ve Pentekostal cemaatler gibi gruplar için daha fazla sübvansiyon anlamına geliyor. AfD ayrıca kilise sığınağı sağlayan kiliseleri mali olarak cezalandırmak istiyor.

Piskopos Schlauraff, AfD'nin kiliselere ciddi zarar verebileceğini söylüyor. "Kısa vadede idare edebiliriz ama sonrasında sorun yaşarız." Katolik Diakonie sözcüsü de bir AfD eyaletinde kilise kurumlarındaki personel kaybından endişe duyduğunu belirtiyor.

Saksonya-Anhalt zengin bir kilise tarihine sahip. Luther'in kiliseye karşı tezlerini burada formüle ettiği, efsaneye göre Wittenberg'deki kale kilisesinin kapısına çivilediği yer burasıydı. Bu, Protestan kilisesinin doğuşunda kritik bir andı.

Dini bastırmaya çalışan DDR nedeniyle bugün Saksonya-Anhalt sakinlerinin yüzde 85'i ateist. Yüzde 10'dan fazlası Protestan öğretisini benimsiyor, yaklaşık yüzde 3'ü Katolik.

Piskopos Schlauraff mücadeleci tavrını koruyor: "İnsanlar tehlikedeyse onları koruyacak ve direneceğiz." AfD'nin zaferinin kendisini şaşırttığını ve hayal kırıklığına uğrattığını söylese de umutsuz hissetmiyor. "Sonunda insanlığın kazanacağını umuyorum."