Amerikan demokratlarına Hollandalı gözüyle bakmak

Hollanda'da Amerikan siyasetini anlamak için sık sık basit bir benzetme yapılır: "Amerika genel olarak Hollanda'dan daha sağcıdır, o yüzden Demokratları VVD ile karşılaştırabilirsiniz." Ancak bu tür doğrudan karşılaştırmalar çoğu zaman yanıltıcı olur. ABD'de yalnızca iki büyük parti vardır ve her ikisi de siyasi yelpazenin geniş bir bölümünü kapsayan "büyük çadır" niteliğindedir.

Demokrat Parti'nin sol kanadı son aylarda önemli kazanımlar elde etti. New York, Colorado, Michigan, Texas, Pensilvanya, Kaliforniya ve New Jersey'deki ön seçimlerde ilerici adaylar öne çıktı. Abdul El-Sayed'in Michigan'daki zaferi parti içinde yankı uyandırdı. El-Sayed, 2024'te Trump'a oy veren eyalette ilerici bir aday olarak Senato yarışına giren ilk isim oldu. Florida'dan Angie Nixon ise ikinci ilerici aday oldu.

Wisconsin'de ise demokratik sosyalist Francesca Hong, valilik ön seçimini kazanamasa da rakibine yüzde 0,5'ten az bir farkla yaklaştı. Ancak Missouri, Illinois, Virginia ve North Carolina gibi eyaletlerde ilerici adayların yenilgileri yaşandı. Bu tablo, Demokrat Parti içinde ilericilerin yükselişinin tartışılmaz olmadığını gösteriyor.

İlerici adayların seçilebilirlik sınavı

Yine de ilericiler, kendi partileri içinde seçilebilirlik açısından önemli bir ilerleme kaydetti. Çoğu ilerici zafer, Demokratların zaten güçlü olduğu bölgelerde gerçekleşti. Ancak artık daha az güvenli bölgelerde de ilerici adaylar boy gösteriyor. Asıl soru, bu adayların geniş kitlelere ulaşıp ulaşamayacakları. El-Sayed'in Michigan'daki yarışı, bu açıdan en önemli test olacak. Demokratların Senato çoğunluğu için bu sandalyeyi koruması kritik.

Demokrat Parti içindeki ilerici kanat homojen bir yapı değil. Son yıllarda iki ana akım oluştu: yerleşik ilericiler ve aktivist ilericiler. İkinci gruptaki pek çok isim, Amerikan Demokratik Sosyalistleri (DSA) ile bağlantılı.

DSA, 1982'de kuruldu ve 2015'e dek marjinal bir oluşumdu. Bernie Sanders'ın 2016'da başkanlık yarışına girmesiyle özellikle gençler arasında popülerlik kazandı. DSA üyeliği 5 binden 80 bine, günümüzde ise yaklaşık 120 bine yükseldi. Örgüt, öğrenci borçları ve iklim krizi gibi konularda aktif. İlerleyen dönemde yaşam maliyetindeki artış, ara seçimlerin en önemli gündemi haline geldi.

DSA'nın etkisi ve iç gerilimler

DSA'nın en etkili araçlarından biri, adaylara verdiği resmi destek (endorsement). Bu destek, örgütün üyelerinin seçim kampanyalarına aktif katılımını sağlıyor. Ancak örgütün kendi içinde de çekişmeler yaşanıyor. 2024'te ulusal yönetim, Alexandria Ocasio-Cortez'in yeniden seçim kampanyasına verdiği desteği geri çekti. New York'taki yerel birim ise bu karara karşı çıkarak Ocasio-Cortez'in arkasında durdu.

Angie Nixon gibi adaylar DSA üyesi olduğu halde sosyalist etiketinden uzak durmaya çalışıyor. Abdul El-Sayed ise DSA üyesi değil ve resmi destek almıyor; ama yerel birimlerle iş birliği yapıyor. Bu esneklik, ilerici adayların seçmen tabanını genişletme stratejisinin bir parçası. Ancak DSA'nın nihai hedefi, kapitalist sistemin yerine demokratik temelli sosyalist bir düzen kurmak. Bu uzun vadeli vizyon, Avrupa'daki sosyal demokrat anlayıştan bir hayli farklı.