Antalya iklim zirvesi anlaşmasız kapandı, uzmanlar endişeli
Türkiye'deki iklim zirvesi, ülkelerin fosil yakıtlardan çıkış konusunda anlaşamaması nedeniyle sonuç bildirgesi olmadan sona erdi. Uzmanlar, bunun sonraki zirveleri zorlaştırabileceğini söylüyor.

Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen iklim zirvesi, yıllık toplantıların neredeyse hiç yaşanmayan bir şekilde siyasi bir sonuç bildirgesi olmadan sona ermesine sahne oldu. Avrupa Birliği ve müttefikleri, petrol ülkeleriyle görüş ayrılıklarını gideremeyince zirveyi terk etti. Birçok katılımcı, tarihi bir başarısızlık olarak nitelendirdiği bu sonuçla ayrıldı.
İklim uzmanı ve eski müzakereci Leo Meyer, "Genel olarak üzücü bir hikaye" diyerek tepki gösterdi. Meyer, iklim değişikliğinin etkileri arttıkça ülkeler ve güç blokları arasındaki karşıtlıkların daha da sertleştiğini belirtti. "Kişisel olarak, tüm önemli tarafların, yani petrol ülkelerinin, AB'nin ve örneğin Kanada'nın uzlaşmaz bir tutum takındığını hissediyorum" dedi.
AB gibi o da sonuç metnini "dengesiz" buldu. Metinde fosil yakıtların aşamalı olarak sonlandırılmasına yer verilmediğini, ancak CO2'nin yer altında depolanmasına ilişkin öneriler bulunduğunu kaydetti. Yine de sonuç metninin tamamen reddedilmesiyle bebekle banyo suyunun birlikte döküldüğünü düşünüyor: "İçinde çok güzel şeyler de vardı."
"Kırmızı çizgiydi"
Eindhoven Teknik Üniversitesi (TU Eindhoven) iklim araştırmacısı ve İklim Konseyi üyesi Profesör Heleen de Coninck, AB'nin sonuç metnini kabul etmemesini anlaşılır buluyor. "Bu açıkça bir kırmızı çizgiydi" diyor. De Coninck, müzakerelerde ülkelerin masadan kalkabileceğini göstermesinin önemli olduğunu vurguluyor.
Sivil toplum kuruluşlarından da AB'ye yönelik anlayış var. Greenpeace iklim uzmanı Maarten de Zeeuw, "Anlaşma olmaması, fosil bir anlaşmadan daha iyidir" diyerek durumu "acı bir gerileme" olarak nitelendirdi.
Yardım kuruluşları CARE ve Oxfam Novib ise AB'nin kırılgan ülkelere mali destek konusunda netlik sağlamamasını eleştirdi. Oxfam'dan Hilde Stroot, "Bu zirvenin başarısız olması bir siyasi tercihtir, en kırılgan koşullardaki insanlar bunun ağır sonuçlarını çekecek" dedi.
Antalya'daki tırmanma ilişkileri germiş olsa da Meyer, bu patlamanın uzun vadede derin zarara yol açacağını düşünmüyor. "Bazen bir çatışmanın çözülmeden önce tırmanmasına izin vermeniz gerekir. İyi bir evlilikte bile tarafların öfkeyle çekip gittiği, sonra tekrar buluştuğu çatışmalar olur" diyor.
De Coninck, ülkelerin birçok konuda anlaşamamasının dikkat çekici olduğunu söylüyor. "Pek çok ülke hayal kırıklığına uğradı ve sanki tüm anlaşmalar zinciri çöküyormuş gibi göründü." İklim uzmanı, bunun uluslararası işbirliğine ciddi bir darbe vuracağından endişe ediyor. "Yoksul ülkelerin sonuç bildirgelerinde de AB'ye önemli suçlamalar yönelttiğini gördük."
Marshall Adaları temsilcisi, kapanış toplantısında ülkesinin sel ve aşırı hava olayları gibi iklim değişikliği etkileriyle mücadele için şu anda mali desteğe ihtiyacı olduğunu vurguladı. "Yine de ortaklarımız bu iklim zirvesine eli boş geldi. İhtiyacımızın ne kadar büyük olduğunu bilmelerine rağmen."
De Coninck, bu zirvenin ardından ilerlemenin bir yıl daha gecikmesini en büyük sorun olarak görüyor. "Ve iklim değişikliğinin gelişme hızıyla bu hiç de arzu edilir değil."
Zirve belki de en çok başarısızlıklarıyla hatırlanacak olsa da Meyer ışık noktaları da görüyor. "Resmi müzakerelerin dışında olan her şey çok önemli. Hollanda'nın girişimine bakın." İklim Bakanı Van Veldhoven, zirvede yaklaşık otuz ülkenin fosil yakıtları aşamalı olarak sonlandırmak için çalıştığını duyurmuştu. "Bunun, petrol ülkeleri için acı verici hale gelene kadar büyüyeceğini bekliyorum."
De Coninck, petrol ve gazdan çıkmayı hedefleyen bu ülke grubunun tam da ihtiyaç duyulan şey olabileceğini düşünüyor. "Orada, fosil yakıtların sonlandırılması konusunu, bunu kesinlikle istemeyen ülkelerin direnci olmadan konuşabilirsiniz. Bu da belirli teknolojiler hakkında daha az bilgiye sahip küçük, yoksul ülkelere büyük ölçüde yardımcı olur."
Bu arada iklim zirvelerindeki müzakerelerin devam etmesinin önemli olduğunu belirtiyor. Gelecek yıl zirve Etiyopya'da yapılacak. De Coninck, ülkelerin uluslararası düzeyde müzakere etmeye devam etmesinin gerekliliğini vurguluyor: "Burası herkesin iklim değişikliği hakkında konuşmak için bir araya geldiği tek yer. Aynı zamanda küçük kırılgan ülkelerin söz sahibi olduğu tek yer."
Etiyopya temsilcisi kapanış toplantısında gelecek yılın başarılı olması umudunu dile getirdi: "Maratoncularımızdan alışık olduğunuz azmi göstereceğiz."
Bu haber NOS Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

İklim bakanı COP31 sonucunu hayal kırıklığı olarak niteledi
Hollanda İklim Bakanı Stientje van Veldhoven, Antalya'daki BM iklim zirvesinin anlaşma olmadan sona ermesini hayal kırıklığı olarak değerlendirdi.

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta neden Putin avantajlı?
Nu.nl analizine göre Putin, Trump yönetiminin tutumu, Starshield krizi ve Avrupa'nın zayıf duruşu gibi beş faktörle Ukrayna üzerinde baskı kuruyor.

Bavyera'da kilise şapelinde karbon monoksit zehirlenmesi
Almanya'nın Bavyera eyaletinde bir kale şapelinde karbon monoksit sızıntısı nedeniyle yaklaşık yirmi kilise cemaati üyesi rahatsızlandı; dört kişinin durumu ağır.

Libya'nın Bingazi limanında Rus gemisine drone saldırısı
Libya'nın Bingazi limanında bir Rus gemisi drone saldırısı sonucu hasar gördü. Saldırıyı kimin düzenlediği henüz bilinmiyor; can kaybı olmadığı, yaralılar bulunduğu bildiriliyor.

