Araştırmacılar: Dachau esirinin anlatıları muhtemelen doğru değil

İki araştırmacı, Hollandalı İkinci Dünya Savaşı gazisi Willem Wilbrink'in (99) Dachau toplama kampında hiç tutulmadığına dair bağımsız bulgular ortaya koydu. Araştırmacıların bulgularını inceleyen Hollanda Dachau Komitesi, Arnhemli gazi anlatılarının muhtemelen gerçeği yansıtmadığı sonucuna vardı. RTL Nieuws'un haberine göre Wilbrink, yıllardır anma törenlerinde, medyaya verdiği demeçlerde ve 2023'te Laurens van Aggelen tarafından yazılan biyografisinde hikâyesini anlattı.

Wilbrink, 15 yaşındayken direniş içinde yer alırken yakalandığını ve Dachau toplama kampına gönderildiğini söyledi. Kampta ceset taşıyıcı olarak görev yaptığını, öldürülen mahkumların cesetlerini Dachau'nun krematoryumuna taşırken yaklaşık 40 kişinin hayatını kurtardığını iddia etti. Yaşadığını fark ettiği kişileri revire gizlice gönderdiğini öne sürdü.

Şüpheyi doğuran bulgular

Dachau üzerine 2002'den beri araştırma yapan tarihçi Jos Sinnema, biyografiyi okuyunca şüphelendi. Kitapta Wilbrink, 1942'de kampta düzenlenen gizli bir Noel kutlamasından bahsediyor. Wilbrink'e göre kamptaki bir gardiyan bu sırada koğuşta hafif otomatik silahını boşalttı ve o da "mucize eseri" kurtulduğu "korkunç bir kan banyosu" yaşandı. Sinnema, arşiv araştırmasında bu olaya dair hiçbir kayıt bulamadı. Hatta diğer kamp anıları aynı kutlamayı barışçıl ve neşeli olarak betimliyor. Daha derine indiğinde Sinnema, Wilbrink'in Dachau'da hiç bulunduğuna dair kanıt bulamadı. RTL Nieuws'a konuşan Sinnema, "Diğer mahkumlar için kanıtlar mevcut" dedi. "Araştırmam, neredeyse kesin olarak orada hiç bulunmadığını gösteriyor."

Kayınpederi Dachau'da tutulan yazar Hans Vogelzang da Wilbrink'in anlatılarından şüphelendi ve konuyu inceledi. Vogelzang, Wilbrink'in anlattıklarında birçok yanlışlık buldu; en önemlisi de adamın bir kamp numarasının olmamasıydı. Dachau'ya varan her mahkuma bir numara verilirdi ve bu numara kimliği olurdu. Mahkumlar isimleriyle değil numaralarıyla çağrılırdı. Vogelzang, "Her mahkum o numarayı ezbere bilir ve asla unutmazdı. Wilbrink'in tutulduğu döneme ait tüm numara ve isim kayıtları korunmuş durumda. Nummerbuch'ta (kamp sicili) o yok" dedi.

Araştırmacılar Sinnema ve Vogelzang, buldukları yanlışlıkları Hollanda Dachau Komitesi'ne sundu. Komite artık Wilbrink'in anlattığı gibi toplama kampında tutulmuş olmasını olası görmüyor. Komite başkanı Wimar Jaeger, RTL Nieuws'a şunları söyledi: "Dachau'da yüz binlerce kişinin tutulduğunu unutmamak gerek. Hepsinin numarası vardı ve bu numaralar kaydedildi. Tüm arşiv titizlikle tutuldu ve günümüze ulaştı. Dachau toplama kampında numarasız tutulan tek bir kişinin bile belgelenmiş kaydı yok."

Jaeger, savaş travmasının insan zihni üzerindeki etkisini en iyi kendilerinin bildiğini belirterek "Bu konuda çok anlayışlı olmak istiyoruz. Ancak bu tür anlatılar gerçeklerle örtüşmediğinde, gerçekliği savunmamız da hayati önem taşıyor. Dachau'da kimin tutulduğuna dair titiz kayıtlar var. Bunun hiç yaşanmadığını rahatlıkla söyleyebilirim" diye konuştu.

Biyografi yazarı Van Aggelen, RTL'ye Wilbrink'in kendi sözleri dışında gazinin anlatılarına dair doğrudan bir kanıtı olmadığını söyledi. "Kampın dışında konuşlanmış ama içeride çalışmış olabilir. Belki hikâyeyi biraz süslemiştir, ama bu Bay Wilbrink'i böyle yıpratmak için bir neden değil" dedi. Wilbrink'in oğlu Herman da babasının "bazen gerçeği biraz daha ilginç kılmak için ufak eklemeler yaptığını" belirtti. Yine de babasının anlattıklarından kuşku duymadığını ve arkasında durduğunu ifade etti.