Arizona'da AI kurban videosu nedeniyle ceza yeniden belirlenecek

Amerika Birleşik Devletleri'nin Arizona eyaletinde görülen bir davada, öldürülen kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş bir videosunun ceza belirlemede kullanılması mahkeme tarafından sakıncalı bulundu. Temyiz mahkemesi, videoyu güvenilmez olarak nitelendirerek sanığın cezasının yeniden belirlenmesine hükmetti.

Dava, Kasım 2021'de Phoenix'in bir banliyösünde trafik ışıklarında yaşanan bir tartışmaya dayanıyor. 37 yaşındaki Christopher Pelkey, tartışmanın ardından kullandığı pikaptan inip başka bir sürücünün otomobiline doğru yürüdü. Silahsız olan Pelkey, araçtaki Gabriel Horcasistas tarafından vurularak öldürüldü.

Horcasistas, geçen yıl insan öldürmek suçundan 10,5 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Temyiz mahkemesi şimdi davanın yeniden ele alınmasına karar verdi. Horcasistas'ın suçluluğu tartışma konusu değil.

AI videosu cezayı nasıl etkiledi?

Geçen yıl mayıs ayında yapılan ceza duruşmasında savunma, Pelkey'nin yapay zeka teknolojisiyle oluşturulmuş bir videosunu mahkemeye sundu. ABD'de bir mahkemede AI avatarının kurban beyanı için kullanıldığı bilinen ilk vaka olduğu belirtiliyor. Fikir Pelkey'nin kız kardeşi Stacey Wales'ten çıkmıştı. Aile üyeleri ve arkadaşları duruşma sırasında durum hakkında onlarca mektup yazmış, ancak Wales'e göre Pelkey'in kendi sesi eksik kalmıştı. Wales bir senaryo yazdı ve eşine kardeşinin AI versiyonunu oluşturmasını sağladı.

Videoda AI versiyonu, "O gün 2021'de bu koşullar altında tanışmamız acı bir şey" diyor ve "Başka bir hayatta muhtemelen arkadaş olurduk" ifadelerini kullanıyordu. Karakter affedici olduğunu belirtirken, özel bir ceza talebinde bulunmadı. Duruşmayı yöneten hakim videodan etkilendiğini söyleyerek AI görüntüsünü "harika" olarak nitelendirdi ve affediciliği Pelkey hakkında edindiği izlenime uygun buldu.

Adil yargılama tartışması

Horcasistas'ın o dönemki avukatı, cezanın açıklanmasının ardından hakimin videoya çok fazla dayandığı gerekçesiyle temyize gitmişti. Yeni avukatı da bu nedenle adil yargılama hakkının ihlal edildiğini savundu. Savcılar ve ailenin avukatları ise videoyu Pelkey'in karakterinin "doğru bir yansıması" olarak değerlendirdi.

Arizona temyiz mahkemesi, videonun kız kardeşinin Pelkey'e atfettiği düşünceleri sanki Pelkey'in kendi ifadeleriymiş gibi sunduğu sonucuna vardı. Videonun cezaya ne kadar etki ettiği belirsiz olsa da mahkeme, videonun ceza belirleme sürecini temelden adaletsiz kıldığını ifade etti.

Pelkey'nin kız kardeşi Wales, karardan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. "Adaletsiz geliyor, çünkü hapiste hakları her yönden korunan hükümlü bir katil var. Peki kurbanın hakları nerede?" diye konuştu. Bir avukat, aileyi AI kullanımının yeni bir temyize yol açabileceği konusunda uyardı. Wales ise bu yöntemi dışlamadığını belirterek, "Mahkemenin izin verdiği her şekilde onun sesini duyurmaya devam edeceğiz" dedi.

Yeni ceza duruşmasının ne zaman yapılacağı henüz bilinmiyor.