Asean zirvesi Çin-ABD rekabeti gölgesinde başladı
Filipinler'de başlayan Asean zirvesinde Çin ve ABD'nin bölgedeki etki mücadelesi öne çıkarken, gözler hafta sonu yapılacak APEC zirvesine çevrildi.

Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (Asean) zirvesi Filipinler'de başladı. Zirve, Çin ile ABD arasındaki artan rekabetin gölgesinde toplandı. Çin Başbakanı Li Qiang, konuşmasında Çin ile Asean arasındaki işbirliğini vurgularken, ABD bugün bir dizi Asya ülkesiyle yeni bir anlaşmaya imza attı.
Asean, 11 Güneydoğu Asya ülkesinin ekonomi, siyaset, güvenlik ve kültür alanlarında işbirliği yaptığı bir birlik. Zirvede alınan kararlar resmi antlaşmalara dayanıyor ve bağlayıcılık taşıyor. Çin ve ABD, Asean'ın üyesi değil; ancak bölge üzerinde önemli etkiye sahipler.
Çin'den birlik çağrısı, ABD'den yeni anlaşma
Li Qiang, Filipinler'in başkenti Manila'da yaptığı konuşmada, "artan tek taraflılık ve korumacılık" döneminde Çin ve Güneydoğu Asya'nın "olağanüstü başarılarını" övdü. ABD'ye atıfta bulunan Li, "günümüzün çalkantılı dünyasında" birlik olmanın ve dış müdahaleye karşı durmanın daha da önemli olduğunu söyledi.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise bugün, ABD'nin bir dizi Asya ülkesiyle birlikte San Francisco Bildirgesi'ni imzaladığını duyurdu. Bildirge, yapay zeka alanında işbirliğinin artırılmasını öngörüyor. Açıklama, Çin ve Asean'ın 2027'yi yapay zeka işbirliği yılı ilan ettiği sırada geldi.
Zirvede ayrıca Asean liderlerinin bu hafta dünyanın ilk bağlayıcı dijital ekonomi anlaşmasını imzalaması bekleniyor. Çin bu anlaşmanın imzacısı değil; ancak diğer Çin-Asean antlaşmaları aracılığıyla oluşumunda önemli rol oynuyor.
Çin ve Asean birbirinin en önemli ticaret ortakları. Geçen yıl iki taraf arasındaki ticaret 950 milyar avroyu aşarak rekor kırdı. Çin, bu işbirliğini daha da genişletmek istiyor. Ancak Endonezya, Vietnam ve Tayland gibi büyük Asean ekonomileri, Çin'le yakın ekonomik bağların istenip istenmediği konusunda açıkça tereddüt gösteriyor. Bu ülkeler, tek bir aktöre bağımlılığı azaltmak için ABD ile daha fazla ticaret yapmayı tercih ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump da yarın Filipinler'de QUAD (Avustralya, Japonya, Hindistan ve ABD arasındaki güvenlik diyaloğu) ile bir araya gelecek. QUAD, söylemde özgür ve açık bir Hint-Pasifik bölgesini teşvik etmeyi amaçlasa da birçok kişi tarafından Çin'in bölgedeki artan etkisini sınırlama girişimi olarak görülüyor. Trump daha sonra Asean liderlerine hitap edecek.
APEC zirvesi öncesi rekabet kızışıyor
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Trump, bu hafta Çin'in Shenzhen kentinde başlayacak APEC (Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği) zirvesinde bir araya gelecek. APEC, 21 ülkeden oluşan ve yalnızca ekonomiye odaklanan bir forum; kararları bağlayıcı değil. Çin ve ABD, Asean'ın üyesi değil ancak APEC'in üyesi.
Xi ve Trump'ın APEC'teki görüşmesi, Asya-Pasifik bölgesinde ekonomik işbirliğini ele alacak olsa da iki liderin tutumu, bölge ülkelerinin desteğini kazanma yarışına işaret ediyor. Asean ve APEC gibi küçük ekonomiler arasındaki işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan oluşumlar, ABD ve Çin gibi süper güçlerin çıkarları nedeniyle giderek daha fazla bölünmüş görünüyor.
Bu haber NOS Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Rus kargo gemisi Baltık'ta drone saldırısı sonrası yanmaya devam ediyor
Finlandiya kıyı güvenliğine göre, dün Baltık Denizi'nde drone saldırısına uğrayan Rus kargo gemisi Sparta II'deki yangın hâlâ söndürülemedi.

Antalya'daki iklim zirvesinde sonu gelmeyen bekleyiş
Antalya'daki VN iklim zirvesinde sonuç bildirisi için müzakereler sürerken, iklim zirvelerinin yapısı ve oylama sistemi tartışılıyor.

Türkiye'deki iklim zirvesi anlaşmasız sona erme riskiyle karşı karşıya
Antalya'da süren iklim zirvesinde AB ülkeleri ile petrol üreticisi ülkeler arasındaki anlaşmazlık nedeniyle uzlaşma sağlanamıyor; zirve en uzun iklim toplantısı olma yolunda.

Endonezya'da şekerleme fabrikasında yangın: Ölü ve kayıplar var
Batı Cava'da bir şekerleme fabrikasında çıkan yangında en az üç işçi hayatını kaybetti, 36 kişi kayıp. Yangın söndürme ve arama çalışmaları sürüyor.

