Atlantik'te kasırga sezonu sessiz geçiyor, nedeni El Niño

Atlantik Okyanusu'nda kasırga sezonunun normalde en şiddetli geçtiği ağustos ve eylül ayları bu yıl sakin geçiyor. 2005'te Katrina Kasırgası New Orleans'ta büyük yıkıma yol açmış, 1992'de Andrew Kasırgası Florida'yı vurmuş, birkaç yıl önce de Irma Kasırgası Hollandа'nın Karayip topraklarında can ve mal kaybına neden olmuştu. Özellikle Sint-Maarten adası bu kasırgadan ağır etkilenmişti.

Bu yıl ise tablo tamamen farklı. Atlantik'te ortalama olarak yılda yedi kasırga ve on dört fırtına görülüyor. Bu yıl şu ana kadar yalnızca altı fırtına kaydedildi, hiç kasırga oluşmadı. Bu, bir asırdan fazla süredir yılın bu döneminde hiç kasırga görülmediği ilk durum. Bunun arkasındaki neden ise güçlü El Niño hava olayı.

Uzmanlar: 'Sezon bitmedi, tetikteyiz'

KNMI (Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü) araştırmacısı Nadia Bloemendaal, durumu şöyle değerlendiriyor: "Gerçekten çok sessiz. Kasırga bilimci olarak biraz sıkılıyorum." Ancak sezonun 30 Kasım'a kadar sürdüğünü hatırlatan Bloemendaal, "Hiçbir şeyin oluşmayacağı garanti değil. Tetikte kalmaya devam ediyoruz" diyor.

Atlantik'teki bu durgunluğun arkasında, Büyük Okyanus üzerinde etkili olan ve kasırga oluşumunu baskılayan güçlü El Niño yatıyor. Bu doğal fenomen, normalde her üç ila yedi yılda bir meydana geliyor ve etkileri tüm gezegene yayılıyor.

El Niño'nun etkisi Büyük Okyanus'ta ise tam tersi yönde görülüyor. Meksika kıyılarında tropik fırtına Polo, olağanüstü hızlı bir şekilde en şiddetli kategoriye ulaşan bir kasırgaya dönüştü, ardından bir miktar zayıfladı. Polo bu yılki üçüncü çok güçlü kasırga oldu ve Büyük Okyanus için bir rekoru egale etti. 3 Eylül'de Copernicus uyduları, 2015'ten bu yana ilk kez Büyük Okyanus üzerinde aynı anda üç kasırga tespit etti.

El Niño yalnızca daha fazla kasırga ve fırtına oluşmasına yol açmıyor, aynı zamanda bunların rotalarını da değiştiriyor. Fırtınalar bu dönemde daha sık olarak Güney Kore ve Japonya'ya yöneliyor. Bu hafta Japonya, Dujuan Kasırgası'nın etkisi altında kaldı.

Atlantik'te rüzgar kesmesi fırtınaları engelliyor

El Niño sırasında Büyük Okyanus üzerindeki alize rüzgarları zayıflıyor. Bu da Güney Amerika kıyılarına göre nispeten sıcak suyun taşınmasına neden oluyor. Bu yılki El Niño özellikle güçlü; su sıcaklığı şimdiden rekor seviyeye yaklaşmış durumda, oysa El Niño genellikle en güçlü haline aralık ayında ulaşıyor.

Bloemendaal, El Niño'nun etkilerinin yalnızca denizde değil atmosferde de görüldüğünü belirtiyor. Büyük Okyanus'un doğusunda havanın kolayca yükselebildiği bir bölge oluşuyor. Bir fırtınanın oluşabilmesi için havanın yükselmesi gerekiyor; hava akımının kendiliğinden yükselmeye eğilimli olduğu bir bölgede fırtına büyük bir ivme kazanıyor.

Atlantik üzerinde ise El Niño sırasında bunun tam tersi yaşanıyor. Fırtına oluşumunu engelleyen alçalan bir hava akımı hakim. Ayrıca yüzey ile atmosferin üst katmanları arasındaki rüzgar hızı ve yönünde büyük farklar, yani rüzgar kesmesi oluşuyor. Fırtınalar ise bu farklılıkların az olduğu durumlarda daha kolay oluşuyor.

Bloemendaal, şu anki durumu şöyle açıklıyor: "Rüzgar kesmesi, oluşmaya çalışan her şeyi anında paramparça ediyor."

El Niño kasırga sayısını etkileyen tek değişken değil. 2023'te de bir El Niño yaşanmış ancak Atlantik'te kasırga açısından aktif bir yıl olmuştu. Bloemendaal, "Bu, kasırga bilimci olarak beklentilerimizin tersiydi. Ancak o dönemde Atlantik'in deniz suyu çok sıcaktı ve o kadar fazla enerji mevcuttu ki oluşan kasırgalar alçalan hava akımını kırabildi" diyor. Bu yıl da Atlantik'in deniz suyu görece sıcak, ancak 2023 kadar değil.

Atlantik'te bu yıl hiç kasırga görülmezse, bu bilim insanlarının uydularla dünyayı izlemeye başladığı 1960'lı yıllardan bu yana bir ilk olacak. Daha eski dönemlerde insanların Atlantik'te hiç kasırga gözlemlemediği yıllar olmuş, ancak o dönemlerde ölçüm araçları çok daha sınırlıydı ve uydu bulunmuyordu. Bu nedenle geçmişte karaya yaklaşmayan açık denizdeki bazı kasırgaların gözden kaçmış olması ihtimali dışlanamıyor.