Avrupa Rusya'nın hibrit saldırılarına karşı ortak yanıt arıyor

AB savunma ve dışişleri bakanları, Rusya'nın giderek daha agresif hale gelen "hibrit eylemlerine" karşı Avrupa'nın nasıl bir cevap vereceğini görüşmek üzere İrlanda'da bir araya geliyor. Sabotaj eylemleri, hack saldırıları ve diğer provokasyonların uzun listesi Avrupa'da ciddi endişe yaratıyor. Son olaylar giderek daha tehlikeli bir hal alıyor: Ağustos sonunda Romanya'da savaş uçakları, patlayıcı yüklü bir deniz drone'unu etkisiz hale getirdi. Daha önce ise Leipzig havaalanında bir Ukrayna kargo uçağının yakınında patlayıcı yüklü drone'lar bulunmuştu.

Drone'ların göndericisinin kim olduğunu kesin olarak tespit etmek çoğu zaman zor olsa da, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in kapsamlı bir araştırmanın ardından Moskova'nın Leipzig'deki drone olaylarının arkasında olduğunu bugün veya yarın açıklaması bekleniyor. Bu adımın sonuçsuz kalmaması muhtemel; Berlin'in bir karşı tepki vermesi öngörülüyor.

Merz'in denge arayışı

Almanya muhabiri Charlotte Waaijers, Merz'in tepkisini şöyle değerlendiriyor: "Alman hükümeti Rusya'yı açıkça suçlamadığı sürece Merz bir yanıtı erteleyebildi ve bu süreyi hükümet içindeki seçenekleri koordine etmek için kullandı. Son günlerde çeşitli öneriler gündeme geldi: yeniden Rus diplomatların sınır dışı edilmesi, Ukrayna'ya desteğin artırılması ya da Berlin'deki 'Rusya Evi'nin kapatılması. Bu kültürel bir kurum, ancak propaganda ve casusluk için kötüye kullanıldığına dair işaretler var." Merz, güç göstermek ile daha fazla tırmanma endişesi arasında denge kurmak ve Rusya'nın daha da ileri gitmesi durumunda seçenekleri açık tutmak zorunda.

Almanya'nın alacağı önlemler AB ve NATO ortaklarıyla koordine edilecek, ancak Avrupa genelinde de bir yanıt geliştirilmesi gerekiyor. Tüm AB ülkeleri bu eylemlerden bir şekilde etkileniyor, ancak çoğu zaman Rusya'nın arkasında olduğu ikna edici biçimde kanıtlanamıyor.

AB ne yapabilir?

Kulislerde yüzlerce Rus vatandaşı ve Rus şirketine yönelik yaptırım uygulanabileceği konuşuluyor. Ghent Üniversitesi'nden savunma uzmanı Michelle Haas, "Amaç Rusya'ya karşı misilleme yapmak değil" diyor. "Avrupa'nın amacı asla işleri kontrolden çıkarmak değil, aksine tansiyonu düşürmek için koşullar yaratmak. Bu tür eylemlerin sorumlularını teşhis etmek ve kendi savunmanı güçlendirmek buna dahil."

Haas'a göre Avrupa'daki artan tehdit, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik yoğunlaşan hava saldırılarıyla bağlantılı. "Rusya, Ukrayna'ya daha sert vurma fırsatı buluyor ve aynı zamanda hibrit saldırıları artırarak Avrupa'nın Ukrayna'ya verdiği desteği baltalamaya çalışıyor. Avrupa devletleri kırılgan durumda, hazır çözümler yok."

AB bakanları bugün ve yarın ayrıca Ukrayna'ya yönelik Avrupa yardımının daha da artırılmasını ele alacak. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky uzun süredir daha fazla hava savunma sistemi talep ediyor. Durum kritik: Rusya neredeyse her gece ülkeye yüzlerce drone gönderiyor. Geçtiğimiz hafta sonu Kiev yakınlarında bir mühimmat deposunun drone saldırısı sonucu infilak etmesi onlarca kişinin ölümüne yol açtı. Ayrıca süpersonik balistik füzeler de büyük sorun yaratıyor. Hava savunma füzelerindeki ciddi kıtlık nedeniyle Ukrayna neredeyse savunmasız durumda. Şu ana kadar yalnızca Amerikan Patriot füzeleri bu hipersonik füzeleri etkisiz hale getirebiliyor. Avrupalılar ise ikilemde: birçok ülke Ukrayna'ya büyük miktarda stok verdi, ABD'nin stokları ise İran savaşı nedeniyle ciddi şekilde azaldı ve Amerikalılar füzeleri kendileri için saklamayı tercih ediyor.

Sorun acil

Her AB toplantısının ardından olduğu gibi, açıklamaların odağında yine Ukrayna'ya sürekli destek vurgusu olacak. Savunma uzmanı Haas, "Çok şey yapıldı, ancak şu anda daha fazlasına ihtiyaç var, güzel sözler yetmez" diyor. "Eğer Avrupa önümüzdeki kış Ukrayna için hava savunma füzesi sayısını artıramazsa, 'Ukrayna'nın arkasındayız' sözü boş bir vaat olur."

Haas, Avrupa'da füze üretimine yönelik yeni planların iyi olduğunu ancak bunun daha çok önümüzdeki yıllar için geçerli olduğunu belirtiyor: "Sorun acil. Avrupa ülkelerinde hâlâ stoklar var, daha fazla tedarik imkânı mevcut. Kısa vadede tek çözüm bu."

Avrupa'nın sert suçlamaları, Moskova'ya yönelik yeni yaptırımlar ve Ukrayna'ya daha fazla destek konusunda İrlanda'daki AB bakanları, Rusya'nın buna yeniden tepki vereceğinin farkında. Bu nedenle Rusya ile AB ve NATO arasındaki gerilimin önümüzdeki dönemde daha da artmasından endişe ediliyor.