Avrupa'da da sık sık hortum görülüyor, uzmanlar uyarıyor

Hortum denildiğinde akla genellikle Amerika Birleşik Devletleri gelse de Avrupa'da da bu doğa olayı düzenli olarak yaşanıyor. Meteorolog Pieter Groenemeijer, son on yılda Avrupa'da (Rusya dahil) yılda ortalama 380 hortum kaydedildiğini söylüyor. Groenemeijer, Avrupa Şiddetli Fırtınalar Laboratuvarı'nda (ESSL) görev yapıyor.

Dün öğleden sonra, Güney Fransa'daki küçük Pomas köyü, bir hortumun dakikalar içinde enkaz yığınına dönmesiyle sarsıldı. Görüntüleri analiz eden Groenemeijer, hortumun IF2 ile IF3 arasında bir güce ulaştığını ve rüzgar hızının saatte 200 ila 300 kilometre arasında olduğunu tahmin ediyor. Groenemeijer, bu şiddetteki hortumların Avrupa'da yılda birkaç kez görüldüğünü belirtiyor.

Akdeniz çevresi risk altında

Özellikle Akdeniz çevresindeki bölgelerde hortum sıklığı daha yüksek. Yalnızca Fransa'da yıllık ortalama 30 hortum kaydediliyor ve bunların yaklaşık üçü IF2 veya daha yüksek bir güce ulaşıyor. Fujita ölçeğine göre IF5 en şiddetli kategoriyi oluşturuyor ve rüzgar hızı saatte 500 kilometreye kadar çıkabiliyor.

Dünkü hortum için koşullar uygundu. Groenemeijer, "Akdeniz'den iç bölgelere çok fazla sıcak ve nemli hava taşındı," diyor. Bu hava, hortumların oluşabileceği süper hücrelerin (dönen yükseltici hava akımına sahip güçlü fırtınalar) oluşumunu tetikledi.

Hortum oluşumunda rüzgâr koşulları da kritik önem taşıyor. Groenemeijer, "Rüzgârın hızı ve yükseklikle artışı, fırtınanın dönüp hortum oluşturup oluşturmayacağını belirleyen faktörler arasında," ifadelerini kullanıyor.

Hortumlar ve iklim değişikliği

Hortumların iklim değişikliğiyle daha sık görülüp görülmediği konusunda net bir yargı yok. Groenemeijer, 1980-1990 arası ile son on yıl karşılaştırıldığında kayıtların arttığını, ancak bunun hortum sayısındaki artıştan değil, akıllı telefonların yaygınlaşması ve insanların fotoğraf/video paylaşımından kaynaklandığını vurguluyor.

ESSL araştırmalarına göre, daha sıcak bir iklim, şiddetli fırtınalar için uygun koşulları artırabilir; özellikle Alp bölgesinde büyük dolu olasılığının arttığı belirtiliyor.

Hollanda'nın doğusundaki Achterhoek bölgesinde 1927'de IF5 gücünde, en şiddetli hortum kategorisinde bir hortum yaşanmıştı. Bu hortum, yeni inşa edilmiş evleri tuğla yığınına çevirmişti.

Hortumdan korunmak için Groenemeijer, "Kendinizle hortum arasında mümkün olduğunca çok duvar olmasına dikkat edin ve pencerelerden uzak durun. En güvenli yer bodrum katlardır" diyor. Ayrıca hortumları filme almaya çalışmanın riskli olduğunu vurgulayarak, "Öncelik her zaman kendi güvenliğiniz olmalı" uyarısında bulunuyor.