Avrupa'da Data Merkezlerinin Enerji ve Su Tüketimi Gizli Kalıyor

Uluslararası haber konsorsiyumu Lighthouse Reports bünyesindeki gazeteciler, Avrupa genelinde data merkezlerinin enerji ve su tüketimi hakkında bir yıl boyunca bilgi edinmeye çalıştı. Konsorsiyumda Hollanda'dan Trouw ve Fransa'dan Mediapart gibi yayın kuruluşları yer alıyor. Yapay zekanın yükselişiyle data merkezlerinin sayısı ve buna bağlı enerji tüketimi hızla artıyor.

Ancak birçok durumda data merkezi şirketleri bu bilgileri kamuoyuyla paylaşmayı reddediyor. Pek çok hükümet de söz konusu verilere sahip olmadığını veya paylaşmak istemediğini belirtiyor. Bu nedenle gazeteciler, Avrupa Komisyonu'na resmi bir şikayette bulundu. Gazeteciler, devletleri çevre bilgilerini kamuoyuna açıklamaya zorlayan Aarhus Sözleşmesi'ne dayanıyor.

Geçen yılın sonunda NU.nl, Hollanda'daki birçok data merkezinin ne kadar enerji ve su kullandığını açıklamak istemediğini bildirmişti. Şirketlerin, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) tarafından istenen yıllık bir formu doldurması gerekiyor. Ancak şirketler ticari sır kapsamındaki bilgileri formda belirtmeyebiliyor. Birçok teknoloji şirketi, enerji ve su tüketimlerinin bu kapsama girdiğini düşünüyor.

Microsoft ilk kez veri paylaştı

Bu yılın başlarında Microsoft, Hollanda'daki Middenmeer'de bulunan data merkezlerinin enerji tüketimi hakkında ilk kez bilgi paylaştı. Bu merkezler, Hollanda'nın toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1'ini oluşturuyor.

Microsoft, önümüzdeki yıllarda Middenmeer'de altı data salonu daha inşa etmeyi planlıyor. Denetim kurumuna sunulan bir belgeye göre bu salonlar toplamda yaklaşık 400 megawatt kapasiteye sahip olacak. Bu durumda Microsoft'un Hollanda'daki enerji tüketimi iki katından fazla artacak.

2024 yılında Hollanda'daki tüm data merkezleri birlikte ülkenin elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 5'inden sorumluydu. Su tüketimi hakkında daha az bilgi bulunuyor, ancak bu etkinin muhtemelen çok daha küçük olduğu düşünülüyor. Giderek daha fazla data merkezi, soğutma suyunu geri dönüştürmek için kapalı sistemler kullanıyor. Ayrıca çeşitli data merkezleri içme suyu yerine yağmur suyu veya yüzey suyu kullanmaya geçti.

Yeni projeler ve şebeke sorunu

Hollanda'da onlarca büyük data merkezi projesi daha planlanıyor, ancak bunların tamamının hayata geçip geçemeyeceği belirsiz. Özellikle aşırı yüklü elektrik şebekesine bağlantı almak zor. Yine de Planbureau voor de Leefomgeving (Hollanda Çevre Değerlendirme Ajansı), data merkezlerinin enerji tüketiminin 2030'a doğru üç katına çıkabileceğini öngörüyor.

Diğer ülkelerde de elektrik şebekesine erişim sorun oluşturuyor. İrlanda ve ABD gibi ülkelerde data merkezleri bu nedenle giderek daha fazla kendi elektriklerini gazla üretiyor. Bu da CO2 ve kirletici madde salımında ciddi artışa yol açabiliyor.

ABD'de Amazon, data merkezleri için Hollanda'daki toplam gaz santrali sayısına eşit sayıda gaz santrali kurmayı planlıyor. Bu bilgi geçen hafta Cleanview araştırmasıyla ortaya çıktı.

Teknoloji devlerinin önümüzdeki yedi yılda ABD'de yapay zeka altyapısı inşasına 10 trilyon dolardan (9.000 milyar euro) fazla harcama yapması bekleniyor. Bu, ekonominin genelinde on dokuzuncu yüzyıl sonundaki demiryolu ve İkinci Dünya Savaşı sonrası otoyol inşaatlarından bile daha yüksek bir orana denk geliyor.

Avrupa Komisyonu, data merkezleri için çevresel etki konusunda daha fazla şeffaflık sağlayacak zorunlu sürdürülebilirlik etiketleri hazırlamak istiyor. Ancak 2024'te Avrupa yasasına, bireysel data merkezlerinin enerji ve su tüketiminin gizli kalması hükmü eklendi.

Investigate Europe'un daha önceki araştırmasına göre, teknoloji sektöründen lobiciler neredeyse kelimesi kelimesine kabul edilen bir yasa maddesi önermişti. Avrupa Komisyonu, Çin ve ABD ile yapay zeka yarışında daha fazla geri kalmamak için AB'deki data merkezi sayısının önümüzdeki yıllarda üç katına çıkmasını istiyor.