Avrupa'da uçaklara yönelik sahte bomba ihbarları arttı

Perşembe sabahı Roma ve Prag'a giden uçuşlar da dahil olmak üzere çok sayıda uçağa sahte bomba ihbarı yapıldı. Salı günü de farklı havalimanlarında yedi uçak bomba ihbarıyla karşılaşmıştı.

Ulusal Terörle Mücadele ve Güvenlik Koordinatörlüğü (NCTV) sözcüsü, ihbarların bu kadar kısa aralıklarla gelmesini dikkat çekici bulduklarını belirtti. NCTV'nin konuya özel önem verdiğini söyleyen sözcüsü, "Ne yazık ki bu tür ihbarların yapılmasını engellemek mümkün değil" dedi.

Bomba ihbarı genellikle hava trafik kontrolüne ya da havayolu şirketine ulaşıyor. İhbarın alınmasıyla birlikte uçağın bir havalimanına yönlendirilmesi için prosedürler hemen devreye giriyor. Hollanda Hava Trafik Kontrolü (Luchtverkeersleiding Nederland), yaklaşımın o anki duruma bağlı olduğunu ve ilgili taraflarla koordine edildiğini açıkladı.

Protokollerin içeriği açıklanmıyor

Yetkililer söz konusu protokollerin tam olarak neyi kapsadığı konusunda fazla bilgi vermiyor. Delft Teknik Üniversitesi'nden havacılık uzmanı Joris Melkert, güvenlik nedeniyle bu konuda çok az bilginin kamuya açıldığını söyledi.

KLM ve Hollanda Havayolu Pilotları Derneği (VNV) da bunu doğruluyor. Her iki kurum da her ihbarı ciddiye aldıklarını belirtiyor. KLM sözcüsü, "Her bomba ihbarı için protokollerimiz var. Bu protokollerin içeriği ve ihbarların nasıl değerlendirildiği konusunda güvenlik gerekçesiyle ayrıntı paylaşmıyoruz" dedi.

İlgili taraflar bomba ihbarı durumunda hızlı hareket ediyor. Genellikle bir kontrol listesi üzerinden ihbarın ne kadar ciddi olduğu değerlendiriliyor. Ancak ihbarın sahte olduğuna dair güçlü bir şüphe olsa bile risk alınmıyor ve ilgili uçağın pilotlarıyla iletişime geçiliyor.

VNV sözcüsü, hangi önlemlerin gerekli olduğunun koşullara ve mevcut bilgilere bağlı olduğunu söyledi. Mürettebat, havayolu şirketi, hava trafik kontrolü ve güvenlik servisleri kendi sorumlulukları çerçevesinde birlikte çalışıyor. Melkert'e göre ihbarın aciliyeti üzerinde mutabakat sağlanıyor: önlem amaçlı iniş mi yapılmalı, yoksa varış noktasına uçmaya devam etmek için zaman var mı?

VNV'ye göre pilotlar her koşulda uçağı güvenli biçimde kullanmaya devam ediyor ve bu tür durumlar için hazırlanan kontrol listesini takip ediyor. Aynı zamanda ilgili taraflarla koordinasyon sağlıyor ve doğru hareket edebilmek için gereken bilgileri topluyor.

İhbarlar arasında bağlantı olup olmadığı belirsiz

AB Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, perşembe günü yaptığı açıklamada Avrupa havacılığındaki bomba ihbarlarının birbiriyle bağlantılı olup olmadığını söylemek için henüz erken olduğunu belirtti. Birçok uçuşta ihbarların nasıl iletildiği henüz netleşmiş değil.

Roma'daki havalimanları ise perşembe günü Roma'ya giden iki uçuşa ait sahte bomba ihbarlarının aşırı sağcı Rus çevrimiçi grubu Fighters of the Male State'ten geldiğini doğruladı. E-postaların konu satırında "tehdit bildirimi" yazıyordu ve mesajda "gökyüzünün patlamalarla kırmızıya boyanacağı" ifadesi yer alıyordu.

Diğer ihbarların da bu gruptan gelip gelmediği ve e-posta yoluyla gönderilip gönderilmediği henüz bilinmiyor. Konu araştırılıyor.

Havacılık taraflarının ihbarlara çok hızlı tepki verip vermediği ve burada bir kırılganlık olup olmadığı tartışılıyor. Melkert'e göre protokoller yerinde ve süreç "çok düzgün" işledi. Uzman bu durumda "tedbirli olmak pişman olmaktan iyidir" yaklaşımının geçerli olduğunu söyledi.

Melkert, bu hafta bu kadar çok ihbar yapılmasını endişe verici buluyor. "Bu hava trafiğini aksatıyor. Ayrıca havacılığa duyulan güvene de zarar veriyor" dedi.

Ancak Melkert'e göre havacılıkta güvenlikten şüphe duymak için bir neden yok. "Günümüzde uçağa ait olmayan eşyaları içeri sokmak inanılmaz zor, hatta neredeyse imkânsız." Uzmana göre uçakta gerçekten yasa dışı bir şey bulunma ihtimali çok düşük. "Şu ana kadar hiçbir patlayıcı da bulunmadı."