AWVN: Yapay zeka istihdamı şimdilik azaltmıyor

Hollanda'da işverenlerin yapay zeka kullanımı 2024'ten bu yana neredeyse iki katına çıktı. İşveren örgütü AWVN'nin 132 işveren ve sektör kuruluşuyla yaptığı araştırmaya göre katılımcıların yüzde 95'i yapay zeka teknolojilerinden yararlanıyor. Yüzde 69'u kullanımı daha da genişletmek istediğini belirtirken, yapay zeka kullanmadığını söyleyen yalnızca yüzde 3'lük kesim ise bunu planladığını ifade ediyor.

AWVN araştırmacısı Elvira Kas, yapay zekanın kısa vadede iş kaybına yol açmayacağını söylüyor. NU.nl'ye konuşan Kas, "Şu anda personel azaltımı söz konusu değil. İşverenlerin ağırlıklı olarak yapay zeka ile deneme yaptığını görüyoruz" diyor.

Verimlilik ve kalite ön planda

Araştırmaya göre yapay zeka öncelikli olarak daha verimli çalışmak ve kaliteyi artırmak için kullanılıyor. Personeli denetlemek veya azaltmak amacıyla bu araçlara neredeyse hiç başvurulmuyor. İşverenler yapay zekada fırsatlar görürken, insan kontrolünün gerekli olduğunu vurguluyor.

Çalışma sosyolojisi uzmanı Fabian Dekker de yapay zekanın çok sayıda işin kaybına yol açacağını düşünmüyor. Dekker, "Aynı tartışmayı robotlaşma döneminde de yaptık. En fazla görevler değişecek. Ayrıca istatistik kurumu CBS'nin verilerine göre birçok şirket hâlâ yapay zeka kullanmıyor. Gerçek etkiyi ancak üç ila beş yıl sonra göreceğiz. Ama işsiz bir ekonomiye doğru gitmiyoruz" diyor.

Dekker, yapay zeka uygulamalarının işlerin küçük bir bölümünü etkileyeceğini belirtiyor. Buna örnek olarak dijitalleşmeyle ortadan kalkan idari görevleri gösteriyor.

Araştırmacı Kas, örneğin programlama işlerinin yapay zeka tarafından yapılabileceğini söylüyor. Ancak sonuçların yine de insanlar tarafından kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyor. Kas, "Bu nedenle iş dünyasında işin tamamının ortadan kalktığını pek görmüyoruz. Ayrıca hâlâ avukatlara ve hukukçulara ihtiyaç duyuyoruz. Yapay zeka işi hızlandırabiliyor" diyor.

İşverenler risklerin farkında

İşverenler yapay zekanın risklerinin, özellikle güvenilirlik ve veri güvenliği konularının farkında. İşverenlerin yüzde 60'ı, gelişime ayak uyduramayan çalışanları risk olarak görüyor.

Şirketler ayrıca çalışanların bilgi gelişimi ve genç personelin istihdamı konusunda endişe duyuyor. İşverenler çalışanları yapay zekanın getirdiği değişimlere aktif olarak dahil ediyor, yazılıma yatırım yapıyor ve ilgili eğitimler sunuyor.

Kas, birçok şirketin bazı çalışanlarının yeni gelişmelere yeterince ayak uyduramadığını gördüğünü belirtiyor. "Yapay zeka eğitimleri veriliyor, ama asıl soru bu gelişimi atlatmak için ne gerektiği" diyor. Kas, durumun çalışandan çalışana değiştiğini, bazılarının değişimi daha hızlı kavradığını ve işverenlerin bu konuya yeterince yatırım yapmadığını ekliyor. Dekker de uygulamalı eğitimin çok önemli olduğunu, işverenlerin çalışanlarına yapay zekanın iş yerine etkisi konusunda fikir beyan etme imkânı tanıması gerektiğini söylüyor.

AWVN araştırmasına göre şirketler yapay zeka nedeniyle öncelikle yeni eğitim ihtiyaçları ve görevler üzerindeki etki bekliyor. İşverenlerin yüzde 28'i kısa vadede bazı görevlerin ortadan kalkacağını öngörürken, uzun vadede bu oran yüzde 75'e çıkıyor.

Kas'a göre bu esas olarak uzun vadeyi ilgilendiriyor. "Bu on yıllık bir dönem anlamına geliyor. Görevler ortadan kalkacak ama yeni işler de doğacak. En azından bir şey net: Yapay zekanın gelişi toplu işsizliğe yol açmayacak" diyor.