Azerbaycan casus suçlamasıyla tuttuğu Fransız'a af çıkardı

Azerbaycan, casusluk suçundan 10 yıl hapis cezasına çarptırılan Fransız vatandaşı Martin Ryan'ı serbest bıraktı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ryan'a af çıkardı. Karar, Avrupa Birliği'nin Fransa'nın da etkisiyle Rusya'ya yönelik yaptırım listesinden iki Rus oligarkı çıkarmasından tam bir gün sonra geldi. Fransa serbest bırakılmayı memnuniyetle karşıladı.

Bu gelişme, Brüksel'deki diplomatları şaşkına çeviren ve diğer AB ülkelerinde öfkeye yol açan bir dosyanın son halkası oldu. Avrupa Birliği, yaptırımların süresini uzatarak Rusya üzerindeki baskıyı artırmayı ve müttefik Ukrayna'ya destek vermeyi amaçlarken, Fransa ve Lüksemburg iki ismin listeden çıkarılmasını talep etti.

Fransa, Özbekistan doğumlu Rus iş insanı Alişer Usmanov'un listeden çıkarılmasına odaklanmıştı. Lüksemburg ise Alfa Bank'ın kurucusu olan ve bankasının bulunduğu ülkeden milyarlarca euro tazminat isteyen oligark Mihail Fridman'ın korunmasını istedi. Fridman, yaptırımlar nedeniyle uğradığı zararlara karşı hukuki mücadele yürütüyor; Lüksemburg bu davayla uğraşmak istemiyor.

İddiaya göre serbest bırakma karşılığında yaptırım listesi

Financial Times, Fransa'nın Usmanov'un AB yaptırım listesinden çıkarılması için neden bu kadar ısrarcı olduğunu geçtiğimiz günlerde yazdı. Gazeteye göre Azerbaycan'da casusluk ve yolsuzluk suçlarından 10 ve 12 yıl hapis cezasına çarptırılan iki Fransız vatandaşı tutuluyor. Ülke, bu kişileri yalnızca Usmanov'un Avrupa yaptırım listesinden çıkarılması halinde serbest bırakmayı kabul ediyor.

Özbekistan'da doğan 73 yaşındaki Usmanov, servetini 1990'larda Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından özellikle metal ve telekomünikasyon sektöründe kazandı. Bir dönem Londra'nın Arsenal futbol kulübüne de yatırım yaptı. Usmanov, Ukrayna'daki savaşa karşı çıkmadı. Bu nedenle 2022'de, Rusya'nın işgalinden kısa süre sonra AB yaptırım listesine girdi.

Usmanov, eski Sovyet ülkelerindeki güçlü ağı sayesinde o tarihten bu yana yaptırımlardan kurtulmaya çalışıyor. Yaptırımlar kendisine seyahat kısıtlaması getiriyor ve tüm parasına erişmesini engelliyor. İngiliz haber ajansı Reuters'a göre Azerbaycan Cumhurbaşkanı ile arasındaki bağlantılar kuvvetli; ikili Moskova'da aynı diplomat okulunda okudu ve birbirlerini şahsen tanıyor.

Bakü ile Paris arasındaki ilişkiler ise Fransa'nın Azerbaycan'ın tarihsel rakibi Ermenistan'a verdiği destek nedeniyle gergin. Fransa, Usmanov'un listeden çıkarılmasını, tıkanmış bir dosyada ilerleme sağlamak için uygun bir fırsat olarak gördü; bunun ardından gelecek eleştiri fırtınasına rağmen.

Zelenski: İsimleri yeniden bildireceğim

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, isimlerin listeden çıkarılmasında Rusya'nın parmağı olduğunu düşünüyor. Ona göre Rusya, Ukrayna'ya verilen destekte Avrupalı müttefikleri birbirine düşürmek için elinden geleni yapıyor. New York'tan konuşan Zelenski, "Belki bu iki oligark şu anda çok mutludur" dedi. "Ama ben aynı isimleri yeniden Avrupa'ya bildireceğim."

Fransa ise kamuoyu önünde konuya hiçbir şekilde açıklık getirmek istemiyor. Fransız hükümeti Ryan'ın serbest bırakılmasını "iki ülke arasında daha iyi ilişkilerin önünü açan insani bir jest" olarak nitelendirdi.

Bir Azerbaycanlı diplomat ise Fransa'ya baskı yapıldığı yönündeki iddiaları "kategorik olarak asılsız" diye niteledi. Diplomat, ülkesinin Usmanov'un adının Avrupa listesinden çıkarılmasını açıkça savunduğunu, çünkü onu yaptırımların "haksız" olduğunu değerlendirdiğini söyledi.