Banka etik kurulu bankalarla işbirliğini durdurdu

Hollanda'da bankacılık sektöründe etik denetimi yürüten Bankacılık Etik Kurulu (Stichting Tuchtrecht Banken, STB), bankalarla işbirliğini durdurduğunu açıkladı. Kurul, banka çalışanlarının etik ve özenli davranmasını denetlemekle görevliydi. Bu denetim, bankaların yerine getirmesi gereken yasal bir yükümlülük.

STB, bankalarla sağlıklı bir işbirliği kurulamadığı için görevini gereği gibi yerine getiremediğini belirtiyor. Bu nedenle Hollanda Bankalar Birliği (NVB) ile işbirliği sona erdirildi. Kuruldan yapılan açıklamada, "Bankalar, Bankacılık Etik Kurulu'nun gözünde etik denetimin her türlü iyileştirmesini engelliyor" denildi. Açıklamada ayrıca bankaların bu konuda gereken adımları atamadığı ifade edildi.

NVB, etik kurulun faaliyetlerini durdurmasına şaşırmadığını belirtti.

Kurula neredeyse hiç dosya gelmedi

Sektörün kendi içindeki dürüstlüğü korumak amacıyla bankaların, etik kurulun inceleyeceği dosyaları iletmesi bekleniyordu. Ancak kurula göre bu neredeyse hiç olmadı. İletilen dosyalar da yalnızca tek bir çalışanın dürüst olmayan davranışıyla ilgiliydi. Bu dosyalardaki ihlaller o kadar açıktı ki, ilgili kişi hakkında çoktan işten çıkarma ya da soruşturma başlatılmış oluyordu. Kurul, hâlâ görevde olan yöneticiler veya diğer çalışanlarla ilgili bildirimlerin ise neredeyse hiç yapılmadığını belirtiyor.

NVB, mevcut yapılanmada sorunlar olduğunu kabul ediyor. Birlik, "Etik Denetim 2.0" adını verdiği bir model öneriyor. Ancak NVB, denetimin yine de banka çalışanlarının bireysel olarak kusurlu davranışlarıyla sınırlı kalmasını, genel banka politikalarını ya da sektöre ilişkin daha geniş toplumsal tartışmaları kapsamamasını istiyor.

Uygulama 2027'de sona erecek

Bankacılıkta etik denetim, 2015 yılında banka krizinin ardından yasal bir zorunluluk haline getirilmişti. Devletin birçok bankayı kurtarmak zorunda kalmasının ardından bankacıların hata yaptığı ortaya çıkmıştı. STB, denetimin bankaların kendisine bırakılmış olmasının yanlış bir tercih olduğunu savunuyor. Sağlık ve hukuk hizmetleri gibi diğer sektörlerde etik kurullar bağımsız bir konuma sahip.

Daha önce Groningen Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, bankalar için kurulan etik denetimin fazla bir sonuç vermediğini ortaya koymuştu. STB, bu araştırmanın ardından bankalarla yürütülen görüşmelerin zor ilerlediğini belirtiyor. Kurul, "Bu şekilde etik kurullar, banka çalışanlarının dürüstlüğünün izlenmesi ve geliştirilmesine ciddi bir katkı sunamaz" değerlendirmesinde bulundu.

STB, banka müşterileri konusunda endişeli olduğunu açıkladı. Kurul, "Tüketiciler, banka çalışanlarının dürüst davranacağına güvenebilmeli" görüşünü dile getirdi. STB, Maliye Bakanı Heinen'e bağımsız bir kurumdan oluşan alternatif bir yapı kurması çağrısında bulundu.

Kurul, yürüyen dosyaların işleme alınmaya devam edeceğini bildirdi. Bankalarla işbirliği ise 1 Ekim 2027 tarihinde sona erecek.