BBC araştırması: RSF, Al-Faşir'de hastaneleri hedef aldı

Sudan'ın Darfur bölgesindeki Al-Faşir kentinde paramiliter Hızlı Destek Güçleri'nin (RSF) kuşatma sırasında hastaneleri ve diğer sağlık kuruluşlarını bilinçli ve sistematik biçimde hedef aldığı ortaya çıktı. BBC'nin araştırmasına göre kentteki sağlık kuruluşlarına onlarca saldırı düzenlendi. Bu saldırılarda onlarca sağlık çalışanı hayatını kaybetti veya yaralandı, bazıları da kaçırıldı.

Uluslararası hukuka göre savaş zamanında sağlık kuruluşlarına ve sağlık personeline saldırmak yasak. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, BBC'nin araştırmasını son derece endişe verici bulduğunu belirterek saldırıları savaş suçu olarak değerlendirdi. BM daha önce de Al-Faşir'deki çatışmaların "soykırım belirtileri" taşıdığını bildirmişti.

"Sağlık sistemi her kentin temel taşı"

BBC'ye konuşan bir doktor, RSF'nin hastaneleri sağlık sisteminin her kentin temel taşı olduğunu bildiği için yıktığını söyledi. "Bu nedenle siviller kentte kalamadı. Bu kasıtlı ve planlıydı" diyen doktor, saldırıların rastgele olmadığını ifade etti.

Al-Faşir, 500 günü aşan bir kuşatmanın ardından Ekim 2025'te RSF tarafından ele geçirildi. Uluslararası Af Örgütü'nün araştırmasına göre kentte siviller tutuklanıyor ve işkence görüyor.

Kentte nüfus 70 binin altına düştü

RSF ile Sudan ordusu arasındaki iç savaş 2023'te başlamadan önce Al-Faşir'de bir milyondan fazla insan yaşıyordu. Af Örgütü'ne göre bugün kentte 70 binden az kişi kaldı. Yardım kuruluşu bu kişilerden 19'uyla görüştü. Görüşülen kişilerden 17'si RSF tarafından keyfi olarak gözaltına alındıklarını anlattı. Tanıklara göre özellikle Zaghawa ve Masalit gibi belirli etnik gruplardan insanlar tutuluyor.

Gözaltındaki erkekler, keyfi işkenceye maruz kaldıklarını söylüyor. Bir görgü tanığı, "Seni orduda olmakla suçluyorlar ve bilincini kaybedene kadar dövüyorlar. Bazen günde dört kez" dedi. Mahkumlara besin ve suyun en az düzeyde verildiği, aileleri fidye ödeyene kadar serbest bırakılmadıkları belirtiliyor.

Kadınlar ve çocuklar ise okullarda tutuluyor. Bu kişiler de yetersiz beslenme ve keyfi işkence öyküleri aktarıyor. Bir kadın Af Örgütü'ne, "Her gün dört ila beş kişi ölüyordu, çoğu besin yetersizliğinden" dedi. Kent sakinleri insani yardıma erişimin kısıtlı olduğunu, ayrıca sokaklarda ceset toplama veya RSF için yemek pişirme gibi zorla çalıştırıldıklarını söylüyor.

Af Örgütü, uluslararası topluma bölgeye bir barış gücü konuşlandırılması çağrısında bulundu. Kuruluş, Birleşik Arap Emirlikleri'nin bu çatışmadaki rolünü de yeniden gündeme getirdi. BAE'nin RSF'ye silah ve araç sağlayarak destek verdiğini belirten Af Örgütü'ne karşılık BAE, bu iddiaları reddediyor.