Ben-Gvir'in radikal çıkışları Netanyahu'yu sağa çekiyor

Aşırı sağcı İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Filistinlilere yönelik açıklamalarıyla yeni bir tartışma başlattı. Bir podcast programında, İsrail'in Gazze'de her gece onlarca hedefli suikast düzenlemesi gerektiğini, hedeflerin doğrudan bir tehdit oluşturmasa bile bunun yapılması gerektiğini söyledi.

NOS'un aktardığına göre Ben-Gvir, "Gazze'ye her gece hedefli saldırılar düzenlemeli ve otuz, kırk kişiyi etkisiz hale getirmeliyiz" dedi. "Orada yaşamayı hak etmeyen insanlar var. Yaşamamalılar. Onlar insan bile değil." ifadelerini kullandı. Ben-Gvir ayrıca Filistinlilerin Gazze'den sürülmesi çağrısını yineledi.

Podcast konuğu 7 Ekim'de kaçırılmıştı

Ben-Gvir bu sözleri, 7 Ekim 2023'te Nova festivalinde kaçırılan ve iki yıl İslami Cihad örgütü tarafından Gazze'de tutulan Rom Braslavski'nin podcast programında sarf etti. Braslavski, kendisini kaçıran teröristleri asabilecek olsa bunu yapmak isteyip istemeyeceğini sorduğunda Ben-Gvir, bu konuda çaba göstereceğini söyledi ve infazları "en büyük hayallerimden biri" olarak nitelendirdi.

İsrail sokaklarında tepkiler bölünmüş durumda

İsrail sokaklarında ise bu sözlere tepkiler farklılık gösteriyor. Tel Aviv'de bir kadın, Ben-Gvir'in açıklamalarını duymadığını belirterek, "Delinin teki, ona dikkat etmeyin" dedi. Kadın, Ben-Gvir'in yurt dışında olduğundan daha önemli gösterildiğini savundu: "O bizim hayatımızda önemli bir figür değil."

Başka bir İsrailli ise şaşkınlık içinde, "Bunu söylediğine inanamıyorum. Belki de yapay zekayla manipüle edilmiştir." dedi. Ona göre İsrail yalnızca teröristleri hedef alıyor ve 7 Ekim saldırılarına karşı kendini savunuyor.

Marjinal bir figürden bakanlığa

Ben-Gvir'in bazı İsrailliler için neredeyse önemsiz olması, sahip olduğu siyasi güçle tam bir tezat oluşturuyor. Geçmişte, radikal haham Meir David Kahane'nin hareketinden geldi. Kahane, İsrail'de terör örgütü olarak kabul edilen Kach hareketinin kurucusuydu. Kach, Arapların sürülmesini savunuyordu.

Genç bir aktivist ve yerleşimci olarak Ben-Gvir, yargıyla sık sık karşı karşıya geldi. 2007'de ırkçılığa teşvik ve terör örgütüne destekten mahkum edildi. Uzun süre İsrail siyasetinin aşırı ucunda yer aldı, ancak 2022 seçimleriyle bu durum değişti. Başbakan Netanyahu, çoğunluk için dini ve aşırı sağ partilerin desteğine ihtiyaç duydu. Ben-Gvir, Polis ve Cezaevi İşleri'nden sorumlu Ulusal Güvenlik Bakanı oldu.

Ben-Gvir'in ordu üzerinde yetkisi yok, dolayısıyla Gazze'deki saldırılar için doğrudan emir veremez. Ancak siyasi olarak Netanyahu, onun etrafından dolaşamıyor. Bu durum 2025'in başında açıkça görüldü. Netanyahu, Hamas'la ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılmasına onay verdiğinde Ben-Gvir hükümetten ayrıldı; ancak İsrail'in Gazze'ye geniş çaplı saldırılarını yeniden başlatmasının ardından iki ay sonra geri döndü.

Netanyahu seçimler için aşırı sağa muhtaç

İngiliz düşünce kuruluşu Chatham House'dan Yossi Mekelberg, "Netanyahu kendisinden başka kimseye sadık değil" diyerek, Ekim sonundaki seçimlerden sonra da başbakanlığı sürdürmek için Ben-Gvir ile yeniden iş birliği yapmaktan çekinmeyeceğini söyledi. "Koalisyon kurmak için Ben-Gvir'in oyuna ihtiyaç duyarsa bunu yapacaktır" dedi.

Ben-Gvir, konumunu Netanyahu'yu sağdan baskı altına almak için kullanıyor. Hamas'a verilecek tavizlere karşı çıkıyor, Gazze'de İsrail yerleşimleri istiyor ve Filistinlilerin sürülmesini savunuyor. Ayrıca Filistinli mahkumlar için daha ağır koşulların sağlanmasına çalışıyor ve Filistinlilere ölüm cezası verilmesi için adım atmış bulunuyor.

Mekelberg, "Oyları kazanmak için her şey mübah. Hiçbir şey kutsal değil." diyerek, "Bu tür Ben-Gvir sorularının Hollanda'da bile sorulması, bu iş birliğinin İsrail'in uluslararası konumuna ne kadar zarar verdiğini gösteriyor" yorumunu yaptı.

Mekelberg'e göre Netanyahu, Ben-Gvir ile tam bir kuşatma içinde değil. Daha önce ateşkes ve rehine müzakerelerinde bakanını görmezden geldi, ancak aşırı sağa bağımlılık, Ben-Gvir'e kendi bakanlık görevinin ötesinde bir güç veriyor. İsrail'in önümüzdeki aylarda Gazze, Lübnan, İran, Suriye ve Batı Şeria'da tırmanışlar yaşanabileceğini belirten Mekelberg, "İsrail siyasetinde her şey mümkün. Üç ay sonrasının neye benzeyeceğini tahmin etmek akıllıca olmaz" dedi.