BM: ABD İran'a yönelik saldırılarda muhtemelen savaş suçu işledi

Birleşmiş Milletler araştırmacıları, ABD'nin İran'a düzenlediği iki saldırıda muhtemelen savaş suçu işlediği sonucuna vardı. Saldırılardan birinde bir ilkokul vuruldu ve aralarında çok sayıda çocuğun bulunduğu 157 kişi hayatını kaybetti.

İkinci saldırı ise Lamerd kentindeki bir spor kompleksi ile konutları hedef aldı. İran kaynaklarına göre bu saldırıda beşi çocuk olmak üzere 22 sivil öldü. Her iki saldırı da ABD ile İsrail'in İran'a yönelik geniş çaplı operasyonunu başlattığı 28 Şubat tarihinde gerçekleşti.

İran'a yönelik suçlamalar

BM araştırması aynı zamanda İran'ın aralık ve ocak aylarında insanlığa karşı suç işlediği sonucuna varıyor. İran rejimine karşı düzenlenen protestolar sert biçimde bastırıldı. Binlerce kişi gözaltına alındı, işkence gördü veya öldürüldü. Tanıklar araştırmacılara çatılara yerleştirilen keskin nişancıların rastgele göstericilere ateş ettiğini anlattı.

ABD daha önce Lamerd'deki saldırının arkasında olduğunu reddetmişti. Ülkenin güneyindeki Minab kentinde bulunan okula yönelik saldırıyla ilgili ABD ordusunun yürüttüğü bir soruşturma sürüyor. Araştırma kolektifi Bellingcat mart ayında okulun büyük olasılıkla bir Amerikan füzesiyle vurulduğu sonucuna varmıştı. The New York Times'a göre ise okulu vuran füze neredeyse kesin olarak bir Amerikan Tomahawk füzesiydi.

Okul, muhtemelen hedef alınan güçlü elit birlik İslam Devrim Muhafızları'na ait bir kompleksin hemen yanında bulunuyordu. BM araştırmacıları raporlarında ABD'nin "hedefin askeri bir hedef olduğunu doğrulamak için her şeyi yapma yükümlülüğünde başarısız olduğunu" yazdı. Araştırmacılara göre bu durum ihmalin ötesine geçiyor.

Amerikalı yetkililer isimlerinin açıklanmaması koşuluyla, saldırının muhtemelen güncelliğini yitirmiş bilgilere dayanarak onaylandığını söyledi. Okul binasının başlangıçta askeri kompleksin bir parçası olduğu, ancak okulun 2016'dan bu yana orada bulunduğu belirtiliyor. BM araştırmacılarına göre okulun varlığı açıkça biliniyordu ve okul, Devrim Muhafızları'na ait binadan bir duvarla ayrılıyordu.

ABD Savunma Bakanlığı'nın ön soruşturması daha önce ülkenin muhtemelen sorumlu olduğu yönünde geçici bir sonuca varmıştı. Başkan Trump haziran ayında konuya kayıtsız bir yanıt vermişti: "Kimse bunu kasten yapmadı. Hatalar olur, savaş kirli bir iştir."

Protestolar ve infazlar

BM araştırmacıları İran rejiminin baskı politikasını da inceledi. Araştırmacılara göre protesto eden İranlı siviller, ülkenin 31 eyaletinin tamamında "şaşırtıcı ve benzeri görülmemiş bir ölçekte" öldürüldü.

BM'ye göre en az 3038 kişi hayatını kaybetti, 25 bin kişi yaralandı. Araştırmacılar bu sayıların gerçekte birkaç kat daha yüksek olabileceğini belirtiyor.

Bu yılın başından bu yana İran'da en az 58 kişi, devlet güvenliği için tehlike oluşturdukları gerekçesiyle idam edildi. Aralarında en az beş kadın ve üç erkek çocuğun bulunduğu yetmiş İranlı için de aynı akıbet riski bulunuyor.

BM ekibi araştırma kapsamında İran içinde ve dışında 73 kişiyle görüştü. Ayrıca belgeleri, uydu görüntülerini, fotoğraf ve video materyallerini, çeşitli kuruluş ve uzmanlardan gelen bilgileri inceledi. İran ve ABD'ye yapılan çok sayıda bilgi talebi yanıtsız kaldı.

Araştırmacılar raporu, ABD ve İran'a düşmanlıkları durdurma çağrısıyla sonlandırıyor. İran halkının en büyük mağdur olduğunu, İran rejiminin ağır baskısı ile ABD, İsrail ve İran arasındaki silahlı çatışma arasında sıkıştığını vurguluyorlar.