Bölgesel otobüs şoförleri grevde: 'Geleceğim için hakkımı savunmak istiyorum'

Hollanda'da bölgesel toplu taşıma çalışanları, işverenin çalışma programlarında yapmak istediği değişiklikleri protesto etmek için iş bıraktı. Toplu taşıma sektöründe yaklaşık on üç bin çalışanı kapsayan grev, otobüs şoförlerinin yanı sıra büro personelini de etkiliyor. FNV sendikası, eylemlerin bu haftadan itibaren yılbaşına kadar her hafta farklı bir günde yapılacağını belirtti. Yasal zorunluluk gereği sendika, her eylemden 48 saat önce çalışanlara bilgi verecek.

Rotterdam yakınlarındaki Voorne-Putten ve Rozenburg bölgesinde yaklaşık bir yıldır otobüs şoförlüğü yapan Udo Schuurmans, işini çok sevdiğini söylüyor. Geçen hafta yıllık sözleşmesinin uzatıldığını öğrenmiş. "Bu benim için büyük bir gurur kaynağı" diyor. 2048'deki emekliliğine kadar bu işi yapmak istiyor. "Bu benim geleceğim. Bu yüzden haklarımı savunmayı önemli buluyorum."

Schuurmans'ın en çok itiraz ettiği nokta, işverenin çalışma programını sekiz gün önceden bildirmekten dört güne, hatta daha kısa süreye indirmek istemesi. Ayrıca bazı sekiz saatlik vardiyaların ücretsiz molalarla birlikte on saate çıkarılması planlanıyor. Schuurmans, gün içinde rotanın aniden değişmesi gibi durumlarda esnek davranmanın işi keyifli kıldığını, ancak bunun bir sınırı olması gerektiğini belirtiyor. "Böyle çalışma saatleriyle sanki kamyon şoförü olmuşum gibi hissediyorum. Ben tam da bunu istemediğim için otobüs şoförü oldum" diyor.

Her şoför aynı fikirde değil

Zaanstreek bölgesinde otobüs şoförü olan Stefan Specken ise greve katılmıyor. Daha önceki işlerinde sendikalarla yaşadığı olumsuz deneyimlerden sonra sendika üyeliğinden ayrılmış. Çarşamba günü zaten izinli olduğu için direksiyon başına geçmesi gerekmeyecek. Ancak Specken, aksi halde de greve katılmayacağını ve önümüzdeki eylemlerde de iş bırakmayacağını söylüyor. Yedi yıllık şoförlük deneyiminde yaklaşık on kez grev çağrısı yapıldığını belirterek, "Her yeni toplu iş sözleşmesinde sendikalarla işveren arasındaki oyun yeniden başlıyor" diyor.

Specken, grevi "çok kötü bir dayatma yöntemi" olarak nitelendiriyor ve işvereni köşeye sıkıştırdığını savunuyor. Ancak işverenin de masum olmadığını, yeni düzenlemelerle "birçok hakkı elinden almak istediğini" ifade ediyor. Grevin nedenini haklı bulmakla birlikte, ilke olarak greve karşı olduğunu söylüyor. "Konuyla ilgisi olmayan yolcuları mağdur ediyorsunuz. Biz bir kamu hizmetinde çalışıyoruz, lamba dükkanında değil. Bir cenazeye yetişmeniz gerekebilir ya da başka bir nedenle toplu taşımaya bağımlı olabilirsiniz" diyor. Birçok yolcu, çalışanların bilet kontrolü yapmayı bir gün durdurması gibi yolcu dostu bir eylem çağrısında bulunuyor. Ancak sendika, işverene orantısız ekonomik zarar vermemek için bunun hukuken mümkün olmadığını belirtiyor. Daha önce yayımlanan bir haberde, mahkemenin bu tür bir eylemin maliyetini grev gerekçesiyle orantısız bulacağı ifade edilmişti.

Zwolle ve çevresinde 36 yıldır otobüs şoförü olan Wim van den Hoek için bu ilk kez çalışma koşulları için harekete geçiş değil. Ancak bu sefer meselenin daha ileri gittiğini düşünüyor. "Sosyal hayatınız ve aileniz için de mücadele ediyorsunuz" diyor. İşverenin planladığı değişikliklerin özel hayatı üzerinde çok fazla etkisi olacağını belirtiyor. "Çocuklarımın okul etkinliğine katılıp katılamayacağımı birkaç gün önceden öğrenirsem... Hepimiz sosyal hayatı olan insanlarız. Bunu korumak istiyorum."

Schuurmans gibi Van den Hoek da on saatlik iş günlerine karşı çıkıyor. "Zwolle inanılmaz sayıda bisikletlinin olduğu, güvenliğe çok dikkat etmem gereken bir şehir. Diyelim ki aralarda molalar olan on saatlik bir iş günüm var, yine de on saat boyunca tam bir dikkatle çalışmam gerekiyor. Bunu sürdüremeyeceğimi size garanti ederim" diyor.

Taşımacılık şirketi Transdev, İşverenler Toplu Taşıma Birliği (VWOV) adına yaptığı açıklamada grevden dolayı "hayal kırıklığına uğradıklarını" belirtti. "Bunun bu şekilde sonuçlanmasına üzüldük. Müzakere masasında çözülmesini ummuştuk. Bu tür grevler kimseye yaramıyor" denildi.