Box 3 belirsizliği sürüyor, koalisyon yasa tasarısını ertelemek istiyor

Hollanda'da 2028'den itibaren tasarruf, yatırım ve gayrimenkulden nasıl vergi alınacağı belirsizliğini koruyor. Koalisyon partileri VVD, D66 ve CDA, haftalardır süren yoğun müzakerelere rağmen box 3 konusunda uzlaşma sağlayamadı. Sızan Prinsjesdag belgelerine göre koalisyon, Eerste Kamer'de bekleyen mevcut yasa tasarısının ertelenmesini istiyor.

Plan, 2028'den itibaren vatandaşların gerçek getirileri üzerinden vergi ödemesini öngörüyor. Ancak yasanın ertelenmesi halinde bu hedefin tutturulamayacağı belirtiliyor. Bu durumda mevcut vergilendirme sistemi yürürlükte kalacak. Belastingdienst'in (Hollanda Vergi Dairesi) hayali bir getiri üzerinden hesaplama yaptığı bu sistem, yüksek kazanç elde edenler için avantajlı. Bu kişiler mevcut sistemde daha az vergi ödüyor. Ancak bu durum hazineye yılda 2 milyar avrodan fazla kayba yol açıyor.

Yeni sistem büyük tepki çekmişti

2028 planı, vatandaşların tasarruf ve yatırımlarından elde ettikleri getiri üzerinden her yıl vergi ödemesini öngörüyor. Bu, yatırımcıların kârı henüz hisse senetlerinde 'kilitli' olsa bile vergi ödemesi anlamına geliyor. Plan birçok partinin büyük tepkisini çekmiş ve bu nedenle yaz aylarından önce Eerste Kamer'deki oylama ertelenmişti. Finanstan Sorumlu Devlet Bakanı Eerenberg (D66), eleştirilere yanıt olarak Prinsjesdag öncesinde yeni öneriler sunmak üzere Eerste Kamer'den süre almıştı. Ancak koalisyon bu önerilerin hiçbirinde uzlaşamadı.

Vergilendirme yöntemine ilişkin temel tartışma

Box 3 tartışması aslında daha temel bir soruyu gündeme getiriyor: servet üzerinden vergilendirmenin en adil yolu nedir? PvdA ve D66 gibi partiler yıllardır birikim vergisini savunuyor. Buna göre, yatırımcılar kârları henüz hisse senedi gibi varlıklarda 'kilitli' olsa bile her yıl kazançları üzerinden vergi ödemek zorunda kalacak. Bu yöntemin dezavantajı, kişilerin henüz ellerinde olmayan para üzerinden vergi ödemesi.

Buna karşın VVD, CDA, PVV, JA21 ve BBB, tam bir sermaye kazancı vergisinden yana. Bu sistemde vergi yalnızca hisse senedi veya kripto para satıldığında ödeniyor. Bu yöntemin olumsuz yanıysa vergi mükelleflerinin vergiden kaçınmak için satışı süresiz erteleyebilmesi.

Bir çoğunluğun bu yöntemi desteklemesi bekleniyor. Koalisyon partilerinin doğrudan tam bir sermaye kazancı vergisine geçmek istediği, ancak şeklinin henüz netleşmediği bildiriliyor. Koalisyonun bu konuyu sendikalar ve işveren örgütleriyle birlikte kararlaştırmak istediği belirtiliyor.

Şimdiye kadar tam bir kazanç vergisi, başta Belastingdienst'in sınırlı bilişim kapasitesi olmak üzere çeşitli nedenlerle 2032'den önce hayata geçirilemeyeceği için peş peşe gelen bakanlar tarafından engellenmişti. Ayrıca bu yöntem maliyetli: Maliye Bakanlığı yetkililerinin hesaplamalarına göre, bu sistem hazineye toplam 22 milyar avro kayba yol açacak. Bu kaybın nasıl karşılanacağı henüz bilinmiyor.

Siyaset, box 3'te vergilendirmenin nasıl olması gerektiği konusunda yıllardır tartışıyor. Tweede Kamer'de mevcut yasa tasarısı çoğunluk desteği almıştı. D66, VVD ve CDA da o dönem lehte oy kullanmıştı. Ancak VVD ve CDA şimdi Eerste Kamer'de aleyhte oy kullanma tehdidinde bulunuyor.