Brezilya'da Lula ve Bolsonaro sert televizyon tartışmasında karşı karşıya

Brezilya'da pazar günü yapılacak seçimler öncesinde Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile rakibi Flávio Bolsonaro, ilk televizyon tartışmasında karşı karşıya geldi. İki saat süren tartışmada taraflar birbirlerini yolsuzluk, suça göz yummak ve ülkeyi yabancı çıkarlara teslim etmekle suçladı.

80 yaşındaki Lula ile 45 yaşındaki Flávio Bolsonaro arasındaki yarış başa baş sürüyor. Flávio Bolsonaro, bu ayın başında ilk turu beklenmedik biçimde kıl payı kazandı ve anketlerde de az farkla önde görünüyor. Bu nedenle tartışma kısa sürede sert ve kişisel bir hesaplaşmaya dönüştü.

Karşılıklı suçlamalar ve ekonomi tartışması

Bolsonaro, Lula'ya "Senin döneminde suç büyük ölçüde arttı. Hapistekilerin yüzde 73'ünün sana oy vermesini nasıl açıklıyorsun?" diye sordu. Lula ise Bolsonaro'nun babası Jaïr Bolsonaro'yu işaret etti. Darbe girişimi nedeniyle 27 yıl hapis cezasına çarptırılan ve ev hapsinde tutulan Jaïr Bolsonaro'yu kastederek, "Keşke yüzde 100 olsaydı, baban da dahil. O zaman daha iyi adama oy vermiş olurdu" dedi.

Karşılıklı atışmalar nedeniyle adayların politik planları geri planda kaldı. Lula, daha önceki dönemlerde iki kez aksayan ekonomiyi düzelttiğini söyledi. "Bu ülkeyi büyütmek için ne gerektiğini biliyorum" diyen Lula, "Onlar Brezilya'daki kamu şirketlerinin yüzde 95'ini özelleştirmek istiyor. Ben ise güçlü ve üretken kamu şirketlerini savunuyorum" ifadelerini kullandı.

Bolsonaro ise suçla daha sert mücadele edeceğini belirtti. "Şu anda bir favelada, yoksul bir mahallede yaşıyor olsanız, bu baskı olmadan yaşamayı ne kadar isterdiniz?" diye sordu. "Kamu güvenliğini ciddiye alıyorum, çünkü sokakta korkması gerekenler suçlular olmalı" dedi. Ayrıca artan yaşam maliyetlerini eleştirerek, "Gıda daha mı pahalı, daha mı ucuz? En son ne zaman buzdolabınızda bir parça et oldu?" diye sordu.

ABD etkisi ve yolsuzluk iddiaları

Lula, Bolsonaro'yu ABD'nin kuklası olmakla ve ülkeyi Trump'a teslim etmekle suçladı. Trump'ın, Jaïr Bolsonaro'nun devlet başkanlığı dönemindeki yakın müttefiki olduğunu hatırlattı. "Brezilya halkı, Bolsonaro ailesinin ABD çıkarlarına boyun eğdiğini çok iyi biliyor. Bu apaçık ortada" dedi.

Bolsonaro ise Lula döneminde suç çetelerinin ülkeye hâkim olduğunu savunarak ABD desteğinin bu nedenle değerli olduğunu söyledi. Uyuşturucu çetelerini "narko-terörist" ilan edeceğini ve 500 bin yeni hücre inşa edeceğini vaat etti.

Tartışmanın serbest formatı, adayların sahnede serbestçe hareket edebilmesi nedeniyle doğrudan yüzleşmeleri teşvik etti. Lula, kendisine fazla yaklaşan Bolsonaro'ya "Bu kadar yaklaşma" diye uyardı. Bolsonaro, "Sakin ol, ben saldırgan değilim" karşılığını verdi. Lula, "Bolsonaro ailesindeki onca milis adamıyla biraz mesafe istiyorum" dedi. Bolsonaro da "İyi ki cüzdanımı evde bırakmışım, yoksa beni soyardın" yanıtını verdi.

Bolsonaro, yolsuzluk suçlamalarını vurgulamak için "corruPTo" kelimesini eline yazmış, Lula'nın partisi PT'nin harflerini büyük harfle kullanmıştı. Lula, yolsuzluk mahkûmiyeti taraflı bir hâkim tarafından bozulmadan önce yaklaşık bir buçuk yıl hapiste kalmıştı. Tartışmada Lula, "Brezilya halkı bu ülkedeki hırsızların kim olduğunu görsün" diyerek her iki adayın mali ve telefon kayıtlarını açıklamasını önerdi. Bolsonaro, saklayacak bir şeyi olmadığını söyledi ancak öneriye yanıt vermedi.

İkinci televizyon tartışması cuma günü yapılacak. Brezilya'da seçimler pazar günü düzenlenecek.