Brezilya'da seçim iki aday arasında sıkıştı

Brezilya'da pazar günü yapılacak başkanlık seçiminde bir adayın geçerli oyların yüzde 50'sinden fazlasını alması halinde seçim ilk turda sonuçlanacak. Bu orana ulaşılamazsa, en muhtemel senaryoya göre 15 Ekim'de ilk turda en iyi sonucu alan iki aday arasında ikinci tur oylama yapılacak.

Beklenmedik bir gelişme olmazsa yarış, görevdeki solcu Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva (80) ile radikal sağcı Flávio Bolsonaro (45) arasında geçecek.

Lula, 2022'de aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'yu kıl payı yenmişti. Uluslararası kamuoyunda "Tropikal Trump" olarak tanınan Bolsonaro, bu yenilginin ardından darbe girişiminde bulunmaktan 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve cezasını çekiyor. Bu nedenle bu seçime katılamıyor. Flávio Bolsonaro, Jair Bolsonaro'nun en büyük oğlu. 2019'dan bu yana Brezilya Senatosu'nda yer alıyor ve bu yarışta babasının yerine adaylığını koymuş durumda. Jair ile Flávio'nun fiziksel olarak birbirine çok benzemesi de bu stratejide işine yarıyor.

Flávio Bolsonaro'nun en önemli hedefi, babasına af çıkararak onu serbest bırakmak. Geçen yılın sonunda küçük Bolsonaro, bu karşılıkta başkanlık hedeflerinden tamamen vazgeçebileceğini ima etmişti.

Anketlerde yarış başa baş

Lula aylar boyunca anketlerde rahat bir şekilde önde gidiyordu, ancak şu anda iki aday başa baş durumda.

Brezilya'da sık sık olduğu gibi, büyük bir yolsuzluk skandalı bu kez her iki adayın da işini zorlaştırıyor. Söz konusu skandal, devasa ölçekte bir banka dolandırıcılığı. Zengin bankacı ve playboy Daniel Vorcaro'nun yaklaşık 800 bin müşteri ve yatırımcıyı yaklaşık 9 milyar euro dolandırdığı iddia ediliyor. Vorcaro'nun bankası Banco Master çöktü ve Vorcaro mart ayında tutuklandı. Bankacının Brezilya elitleriyle, aralarında Yüksek Mahkeme'nin üç yargıcının da bulunduğu sıcak ilişkileri olduğu ortaya çıktı.

Bu ayın başlarında Yüksek Mahkeme ve federal polisin, Flávio Bolsonaro hakkında yolsuzluk, kara para aklama ve vergi kaçakçılığı şüpheleriyle soruşturma başlattığı öğrenildi. Bolsonaro'nun, babası hakkında çekilecek biyografik bir sinema filmi için Vorcaro'dan 10,5 milyon eurodan fazla para aldığı öne sürülüyor. Başkan adayı önce bankacıyı tanıdığını reddetti, ancak mayıs ayında Flávio'nun "kardeşim" dediği Vorcaro'dan bağış istediği bir telefon görüşmesinin kaydı sızdırıldı.

Devlet Başkanı Lula'nın Banco Master skandalıyla doğrudan bağlantısı kurulmadı, ancak iktidardaki İşçi Partisi'nin birçok üyesi bu skandala karıştı. Yüksek mahkeme yargıçlarının da olaya dahil olması, Brezilya seçmeninin zaten düşük olan hukuk devletine güvenini daha da sarstı. Bu durum, Bolsonaro gibi sistem karşıtı bir adayın işine yarayabilir.

Brezilya'nın kötü ekonomik durumu da birçok seçmen için endişe kaynağı. Lula döneminde refah devleti genişletildi ve hükümet, gelirinden daha fazla harcama yapıyor. Uluslararası Para Fonu, Brezilya'nın devlet borcunun on yıl içinde ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının yüzde 100'üne kadar çıkabileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle ekonomik büyüme durma noktasına geldi ve enflasyon artıyor.

Ayrıca devlet başkanının ilerlemiş yaşı da soru işaretleri yaratıyor. Bu ayın sonunda 81 yaşına girecek olan Lula, seçim kampanyası boyunca fiziksel formunu kanıtlamak için spor yaptığı çok sayıda video paylaşıyor.

Brezilya seçmenleri pazar günü (ve olası ikinci turda 15 Ekim'de), ekonomik açıdan pek fazla iyileşme sağlamayan 81 yaşındaki bir lidere mi yoksa kendisi de dev bir dolandırıcı ve uyuşturucu suçlularıyla bağlantılı olan aşırı sağcı bir darbeci liderin oğluna mı daha fazla güvendiklerine karar vermek zorunda.

Anketlerde ve Brezilya basınındaki seçmen görüşmelerinde baskın bir duygu öne çıkıyor: her iki adayda da hoşa gitmeyen bir taraf var. Birçok Brezilyalı bu kez oy kullanırken burnunu tıkamak zorunda kalıyor.