Bulkboek: Romanların gazete formatında yayımlandığı dönem

1970'lerde Hollandalı yayıncı Theo Knippenberg, romanları bilinen kitap formatlarının dışında bir yöntemle, gazete biçiminde yayımladı. Ucuz gazete kağıdına basılan bu kitaplar, özellikle lise öğrencilerine yönelik hazırlandı.

Knippenberg, yayıncılık kariyerine tesadüfen başladığını söylüyor. 80 yaşındaki yayıncı, 1960'ların sonunda Utrecht'te bir sanat festivalinde lastikle bir arada tutulan küçük kitaplar sattı. Bu kitaplar Hollandalı yazarların eserlerini içeriyordu.

Festivalde yazar Harry Mulisch ile karşılaşan Knippenberg, onu bir deneme metninin bir bölümünü yayımlamaya ikna etti. Mulisch'in desteğini arkasına alan Knippenberg, bu ismi kullanarak Jan Wolkers gibi diğer tanınmış Hollandalı yazarların da katkıda bulunmasını sağladı.

Öğrencilik yıllarında kitapların pahalı olduğunu belirten Knippenberg, küçük kitap satışlarından elde ettiği geliri yayıncılık ekipmanına yatırdı. Ancak klasik bir matbaa değil, gazete basmak için tasarlanmış bir makine aldı. Daha ince gazete kağıdı daha ucuza üretildiği için satış fiyatı da düşük tutulabiliyordu. Knippenberg, eşi Patty Voorsmit ile birlikte Bulkboek adlı yayınevi kurdu.

Bulkboek'un ilk sayısı 1970'te Belçikalı yazar Jef Geeraerts'in Schroot adlı eseriyle çıktı. Roman, Kongo'daki yaşama uyum sağlamakta zorlanan eski bir Belçikalı albayı konu alıyordu.

Yayınevi 26 yıl boyunca 250 romanı gazete formatında yayımladı. Okuyucular her yıl 10 sayıdan oluşan bir diziye abone olabiliyordu. Her sayının fiyatı 1,50 gulden, bugünkü yaklaşık 4 avroya denk geliyordu. Yayınevinin en parlak döneminde 100 binden fazla abonesi vardı.

Öğrencilere yönelik içerik ve genişleme

Bulkboek sayıları ortaokul öğrencilerine yönelik hazırlanıyordu. Kitapların yanı sıra söyleşiler, eleştirel denemeler ve metni anlamaya yardımcı açıklayıcı yazılar da yer alıyordu.

Knippenberg, eserlerin seçiminde yayın haklarının durumuna ve kendi zevkine göre karar verdiğini belirtiyor. Yayıncılık hakkında hiçbir şey bilmediğini, metin sayfalarını hazırlamayı, görselleri yerleştirmeyi ve baskıyı yürütmeyi zamanla öğrendiğini anlatıyor. İlk dönemdeki çalışma düzenini "çok ilkel" olarak tanımlıyor.

İlk baskıların tamamı Hollandalı ya da Flaman yazarların eserlerinden oluşuyordu. Ancak 1970'lerin sonunda Knippenberg farklı yazarlara da yöneldi. Leo Tolstoy, Pablo Neruda ve Iris Murdoch, eserleri Bulkboek formatında yayımlanan yazarlar arasında yer aldı.

Yayınevi Hollanda'nın yanı sıra Belçika, Almanya ve Fransa'ya da açıldı; Felemenkçe dışındaki dillerde de kitaplar yayımlamaya başladı.

1990'ların başında yayıncılık ekonomisi değişti; piyasaya ucuz karton kapaklı kitaplar girdi. Geçen yıl Bulkboek, eğitim yayıncısı BruutTAAL tarafından devralındı. Knippenberg halen şirketin bazı alanlarında görev alıyor. Yeni girişim, kısa öykülerden oluşan bir yayın dizisi üzerinde çalışıyor.

Knippenberg, öğrencilerin dikkat sürelerinin artık çok daha kısa olduğunu söylüyor ve genç okurları kazanmanın bir yolu olarak kısa kurguyu işaret ediyor.

Bulkboek formatı varlığını sürdürüyor. İkinci el kitap sitelerinde Bulkboek baskıları hâlâ satılıyor. Leo Tolstoy'un Boyhood, Cees Nooteboom'un Half the World ve Willem Frederik Hermans'ın The Signet Ring adlı eserleri bulunabiliyor; çoğu iki üç avroya satılıyor. Bu fiyat, ilk yayımlandıkları dönemde ödenenden daha düşük.