Büyükşehirler açıkta uyumaya verilen cezayı kaldırıyor

Hollanda'da evsiz sayısı yıllardır artıyor ve belediyeler bu soruna nasıl yaklaşacakları konusunda bir türlü uzlaşamıyor. Birçok şehir, açıkta uyumanın cezalandırılmasını sorunu çözmek için uyguladığı önlemlerden biri olarak görüyor. Ancak Amsterdam ve Utrecht bu uygulamadan vazgeçmek istiyor. Belediyeler, cezanın etkisiz olduğunu ve evsizleri daha da zor durumda bıraktığını belirtiyor. Her iki şehirde de açıkta uyumaya artık ceza kesilmiyor ve belediyeler, açıkta uyuma yasağını Genel Yerel Yönetmelik'ten (APV) tamamen çıkarmak istiyor. Bu yönetmelik, belediyelerde düzen ve güvenlikle ilgili kuralları içeriyor.

Utrecht altı ay önce açıkta uyumaya ceza kesmeyi bıraktı. Ancak bu süreçte açıkta uyuyanlardan kaynaklanan rahatsızlık şikayetleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla ikiye katlandı. Utrecht'teki bir showroomun yanında bir dönem evsiz bir adam yaşadı; showroom sahibi Jennemieke van der Schoot, adamın orayı terk etmesini istedi. Amsterdam ise geçen yıl haziran ayında açıkta uyumayla ilgili uygulamaları durdurdu. Burada da rahatsızlık şikayetlerinde belirgin bir artış yaşandı. 2024'te toplam 431 şikayet yapılırken, bu yıl şimdiden 625 şikayete ulaşıldı. Bu şikayetler, insanların kendini güvensiz hissettiği durumların yanı sıra açık alanda idrar yapma, dışkılama ve çöp bırakma gibi sorunları da kapsıyor.

Uzman uyarıyor: Pingpong etkisi

Groningen Üniversitesi'nden Els Schipaanboord, kamu düzeni ve uygulamalar üzerine araştırma yapıyor ve açıkta uyuma yasağının kaldırılmasını iyi bir fikir olarak görüyor. Ancak bunun olası etkilerinin iyi düşünülmesi gerektiğini vurguluyor. Schipaanboord, evsizlerin açıkta uyumanın yasak olduğu şehirlere yönelebileceği konusunda uyarıyor. Bu durumun çadır kentlere ve rahatsızlığın artmasına yol açabileceğini, ardından da daha sıkı uygulamaları savunan güçlü bir karşı hareketin ortaya çıkabileceğini söylüyor. Schipaanboord'a göre bu durum tersine dönebilir. Örnek olarak ABD'yi gösteriyor: 2018'de bir mahkeme, yeterli barınma imkanı yokken açıkta uyumayı cezalandırmanın temel haklara aykırı olduğuna hükmetti. Bu karar ABD'nin batısındaki dokuz eyaleti kapsıyordu. Doğuda yasak devam etti, bu da batıya büyük bir evsiz akınına yol açtı. Sokaklar çadır ve karavanlarla doldu. Güçlü bir karşı hareket oluştu ve şimdi 350'den fazla şehirde açıkta uyuma yeniden yasaklandı. Schipaanboord bu durumu pingpong etkisine benzetiyor.

Amsterdam'da imza kampanyası

Amsterdam'da dün belediye binasında Plantagebuurt sakinleri, açıkta uyuma yasağının korunması için belediye meclisine bir dilekçe sundu. Belediye Başkanı Femke Halsema, bölge sakinlerinin taleplerini kısmen karşıladı. VVD'nin daha önce haklı olarak belirttiği gibi, kapı önlerinde uyumanın rahatsızlık kapsamında değerlendirilebileceğini, bunu araştırdıklarını ve netlik kazanana kadar APV'yi değiştirmeyi bekleyeceklerini söyledi. Bölge sakini Nienke Croese ise evsizlik konusunda yapısal bir sorun olduğunu, bunun öncelikle evsizlerin kendisi için, ayrıca bölge sakinleri için de geçerli olduğunu belirtti. İnsan onuruna yaraşır şekilde kalınabilecek ve rahatsızlığın azalacağı daha fazla barınma imkanı istedi. Amsterdam'daki meslektaşının aksine, Utrecht Belediye Başkanı Sharon Dijksma, açıkta uyuma cezalarının kaldırılmasının açık bir savunucusu değildi. Geçen şubat ayında yapılan bir meclis oturumunda, bu kararın Truva atı olabileceğini söyledi. Buna rağmen meclis, uygulamanın kaldırılması yönünde oy kullandı.