Cadzand açıklarında kurtarılan botun rotası İngiltere'ye çıktı

Geçen hafta Zeeland eyaletindeki Cadzand kıyılarında motorsuz halde sürüklenen bir lastik botta 38 kişi bulunduğu ortaya çıktı. Aralarında çocukların da bulunduğu yolcuların büyük bölümünün ayakları denizde sarkıyordu. Karaya çıkarılan grubun sağlık kontrolünden geçirildiği ve barınmalarının sağlandığı bildirildi. İki Sudanlı, insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındı.

Botun Hollanda'dan yola çıktığı belirlendi. Koninklijke Marechaussee (Hollanda Jandarma Teşkilatı), Kustwacht Nederland (Hollanda Sahil Güvenlik) ve VluchtelingenWerk (Mültecilerle Dayanışma Kurumu) yetkilileri, Cadzand'daki gibi bir olayın neredeyse hiç yaşanmadığını belirtiyor.

Uzmanlar: Hollanda genellikle varış noktası

VluchtelingenWerk sözcüsü, "Bot neden Hollanda'dan yola çıktı, nereye gidiyordu, motorunu neden kaybetti?" sorularını gündeme getirdi. Hollanda genellikle göç rotalarının bitiş noktası olarak görülüyor; başlangıç ya da aktarma noktası değil.

Amsterdam Üniversitesi'nden göç uzmanı Saskia Bonjour da bu değerlendirmeyi destekliyor. Hollanda'ya yönelik yasa dışı göçün daha çok ülkeye giriş şeklinde yaşandığını, bunun da genellikle kara yoluyla veya daha az ölçüde Rotterdam limanı ve Schiphol üzerinden gerçekleştiğini söylüyor. Bonjour, "Şimdiye kadar insanların Hollanda'dan botla denize açılması nadiren görülen bir durumdu" diyor.

Jandarma sözcüsü ise Nieuwsuur'un daha önceki bir haberine dayanarak, Hollanda'ya giderek daha sık lastik bot ithal edildiğini ve bunların insan kaçakçılığında kullanıldığını doğruluyor. Bazen sipariş üzerine "kaçakçılık paketleri" oluşturulduğunu, bu paketlerin çoğunlukla Fransa ve Belçika'da son bulduğunu ve İngiltere'ye geçiş için kullanıldığını aktarıyor.

Cuma günü, Cadzand'daki botun İngiltere'ye gitmekte olduğu ortaya çıktı. Göç ve İltica Bakanı Bart van den Brink, artık bir lastik botun Hollanda'dan yola çıkmasını "çok endişe verici" olarak nitelendirdi. "Bu bizi çok daha tetikte kılıyor" dedi. Bakan, olayın nasıl mümkün olduğunun ve ek önlemler gerekip gerekmediğinin araştırıldığını söyledi.

Rotalar neden değişiyor?

Leiden Üniversitesi'nden göç tarihi profesörü Marlou Schrover, Avrupa anakarasından Britanya adalarına giden rotaların yeni olmadığını belirtiyor. Özellikle Fransa'nın Manş Denizi üzerinden İngiltere'ye göç konusunda uzun bir geçmişi var. Calais yakınlarında göçmenlerin kaldığı devasa ve kötü şöhretli çadır kampları bulunuyor.

Schrover'a göre Brexit sırasında İngilizlere, Manş üzerinden özellikle yasa dışı göçle mücadele edileceği sözü verildi. Ancak Brexit sonrası yıllarda Fransa ile İngiltere arasındaki dar deniz geçidinden yasa dışı geçişler önemli ölçüde arttı. Bunun üzerine İngiltere kendi sınır kontrollerini ciddi biçimde sıkılaştırdı ve Fransa'ya da benzer adımlar atması için baskı yaptı. İki ülke sınır gözetimini artırma konusunda anlaştı; Fransa ayrıca Manş'ta İngilizler tarafından durdurulan her göçmeni geri almayı kabul etti.

Bunun sonucunda insan kaçakçıları daha kuzeydeki başka rotalar aramaya başladı. Bonjour bu durumu "su yatağı etkisi" olarak adlandırıyor: "Sınır denetimi arttığında genellikle başka rotalar aranır." Schrover ise "Parmağınızı sete sokarsınız ama başka bir yerde delik açılır" diyor.

Bonjour, Cadzand'daki botun Fransa ve İngiltere'deki sıkı denetimlerin doğrudan sonucu olup olmadığının söylenemeyeceğini vurguluyor. "Bir örüntüden söz etmek için çok erken" diyor. Schrover ise bunun "çok muhtemel" olduğunu belirterek göç rotalarının sıkı sınır politikaları nedeniyle sürekli değiştiğini ifade ediyor.

Göçmenlerin risk alması, ona göre öncelikle umutsuzluklarını gösteriyor. Uganda'da Sudan ve Kongo'dan gelen mülteciler için çok iyi bir barınma düzeni sağlandığını, ancak ABD'nin gelişmekte olan ülkelere yönelik önemli bir yardım programı olan USAID'i geri çekmesinin ardından Uganda'dan mülteci akışının başladığını anlatıyor.

Cadzand'daki botun amacının ne olduğu henüz net değil. Savcılık olayı soruşturuyor ve insan kaçakçılığı şüphelilerini dinleyecek. Ancak şüphelilerin büyük risk almayı göze aldıkları açık görünüyor; zira Hollanda'dan İngiltere'ye uzanan rota, Fransa'dan başlayana göre çok daha tehlikeli.