CARE yöneticisi Gazze'deki yıkımı ve çaresizliği anlattı

Yardım kuruluşu CARE'in Filistin toprakları direktörü Jolien Veldwijk, 2,5 yıllık görevinin son gününde NU.nl'ye yaşadıklarını anlattı. Veldwijk konuşurken yorgun ve duygusal olduğunu dile getirdi. Açlıktan bayılan iş arkadaşlarından, enkaz altındaki cesetlerden ve bombalamalar sırasında yapılan acil sezaryenden söz etti. "Pek çok kötü yere gittim ama bu, hayatımda yaşadığım en zor dönem" dedi.

Veldwijk 2024'te Batı Şeria'ya taşındı. Bölgede İsrail'in özellikle yüksek noktalarda yerleşim yerleri kurduğunu belirtti. "Araçtayken çoğunlukla yukarı bakmamız gerekiyordu. İnsanlar gördüğümüzde, olası saldırganlık ve şiddet nedeniyle o yollardan kaçınmamız gerektiğini biliyorduk."

Yerleşim faaliyetlerinin yalnızca kırsalda değil Kudüs'te de görüldüğünü aktaran Veldwijk, kentte İsrail askerlerinin yanı sıra hükümetin teşvikiyle silahlandırılan sivillerin de sokaklarda dolaştığını anlattı. "İsrailli babalar sırtlarında büyük silahlarla çocuklarıyla oyun parkına gidiyor" dedi. Bu kişilerin, bölgenin yasal yapısına göre Doğu Kudüs'te yaşayan Filistinlilere karşı koruma sağlaması bekleniyor. Bu durum Kudüs ve Batı Şeria'daki Filistinlilerin günlük hayatının bir parçası.

Gazze'ye giriş ve enkaz görüntüsü

Veldwijk, 2025'te CARE adına Ürdün üzerinden birkaç kez Gazze'ye gitti. Bindiği otobüse askerler eşlik etti. Çok sayıda kontrolün ardından içeri alındı. Gazze'ye girerken perdeyi kapalı tutması önerildi, "böylece bizi görmesinler" denildi. Veldwijk, duyduğu anlatımlar nedeniyle yine de bakmak istediğini söyledi.

Perdenin arkasından dışarı bakan Veldwijk, "Tam bir yıkım gördüm, sanki ay yüzeyinden geçiyordum" diye konuştu. Her yerde enkaz olduğunu, zaman zaman İsrail ordusunun nöbet tutabilmek için molozları kaldırdığı kum düzlüklerine rastlandığını anlattı. Ardından insanların yaşadığı, daha doğrusu "neredeyse hayatta kalmaya çalıştığı" alanları gördü.

Gazze'ye vardığında korkmadığını belirten Veldwijk, "En kötüsü, başımın üzerinde sürekli vızıldayan dronlardı" dedi. Dört yıl Yemen'de yaşadıktan sonra bombalama seslerine alışkın olduğunu söyledi. Ancak "tamamen hava geçirmez kapatılma" onu ürküttü. "Bu duygu korkunun önüne geçiyor."

Veldwijk'i en çok ürküten durumlardan biri, Şiva Hastanesi'ne yaptığı ziyaret oldu. Burada iş arkadaşlarıyla 80 bin kişi için yeraltı suyunu tuzdan arındırıyorlardı. Bir ay önce bu bölgede büyük bombalamalar yaşanmıştı. "Her şey yerle bir olmuştu. Hiçbir şeyi tanıyamadım. Sokak yok, ev yok, ağaç yok" diye anlattı.

Bombalamalarda çok sayıda kişi hayatını kaybetti. Veldwijk hastaneye ulaşmak için enkazın üzerinden yürüdü. "Aslında kelimenin tam anlamıyla ölülerin üzerinden tırmandığımı fark ettim" dedi. "Enkaz ve orada kalan parçalanmış bedenlerin üzerinden yürüdüm, çünkü molozları kaldırmak için izin alamadık." Röportaj sırasında bu kişilerin hâlâ orada yattığını belirtti.

Veldwijk bir an sustu. "Bunun üzerinde durmam gerekti. Bir moloz yığınının ve kayıp ya da hâlâ aranan aile üyelerinin üzerinde, hâlâ hayatta olan insanlar için bir parça hayat yaratmaya çalışıyoruz."

Ekibin yaşadıkları ve hümanist çaba

Veldwijk yalnızca bu yıkımla karşılaşmadı. Filistin topraklarında yaşayan geniş bir yardım ekibini yönetti. Bombalamalar sırasında yapılan acil sezaryeni ve bunun "donuk sefalet" ortasında nasıl bir sevinç anına dönüştüğünü anlattı. "Acı çok daha büyük olsa da bu anne ve bebek için bir şey yapabildik" dedi.

Bir iş arkadaşının gece yarısı İsrail askerleri tarafından yatağından kaldırıldığını, dövüldüğünü, eşyalarının tahrip edilip çalındığını ve 15 yaşındaki oğlunun götürüldüğünü anlattı. Oğlu daha önce bir askere taş atmıştı. Uzun uğraşlar sonucu hukuki yardım sağlanınca cezası yıllarca hapisten İsrail'in en tehlikeli cezaevinde 21 güne indirildi.

Başka bir iş arkadaşının telefonunu "yürek burkan" olarak nitelendirdi. Arkadaşı, kızını soğuk algınlığı nedeniyle hastaneye götürmek zorunda kalmıştı çünkü kız "o kadar yetersiz beslenmişti ki vücudu basit bir virüsle baş edemiyordu". Bu, Gazze'deki açlığın "kendiliğinden çözülmediğini" gösteren tipik bir örnekti. Veldwijk çalışanları arasında birkaç kez yemek dağıtsa da bu arkadaşı için daha fazlasını yapamadı.

Veldwijk bu çaresizlikten yola çıkarak Gazze ile Batı Şeria arasında benzerlikler kurdu. "Çaresizlik her yerde, ama Gazze'de tükenmişlik, güçsüzlük ve kayıtsızlık giderek artıyor" dedi. "Filistinliler arasında öfkenin yerini neredeyse ölümcül bir yorgunluk almış görünüyor."

Batı Şeria'da Filistinlilerin daha öfkeli ve mücadeleci olduğunu, ancak durumun çıkmazda olduğunu söyledi. "Evlerinden çıkarılma paniği büyüyor." İsrail'in sözde tampon bölgelerden insanları çıkardığını ve etkisini yüz binlerce Filistinli üzerinden genişlettiğini ifade etti.

Kendisinin nasıl olduğu sorusuna Veldwijk, Filistinlilerin ve iş arkadaşlarının acısını içine aldığını anlatarak yanıt verdi. "Tabii ki bu, Gazze'deki tüm o insanların yaşadıklarıyla kıyaslanamaz" dedi. "Ama şimdi bunlardan bahsederken gözyaşlarımı ertelemek için çok çaba harcamam gerekiyor."

Bir koçu olduğunu ve şimdi bir terapist arayışında olduğunu söyledi. "Bu işi çok uzun süre yapamazsınız. Önce iyileşeceğim" dedi. "Sonra başka şekillerde nasıl katkıda bulunabileceğimi araştıracağım. Gözlerimizi kapatamayız."