Çevre ve altyapı kurulu: Çevre Kanunu kurallara uyumu zorlaştırıyor

Hollanda'da 1 Ocak 2024'te yürürlüğe giren Omgevingswet (Çevre Kanunu), onlarca yasa ve düzenlemeyi tek çatı altında birleştirdi. Amaç, inşaat izni gibi izin süreçlerini kolaylaştırmaktı. Ancak Çevre ve Altyapı Konseyi'nin (Rli) yayımladığı rapora göre, sağlık ve çevre risklerini denetleyen kurumlar için süreç tam tersine daha karmaşık hale geldi.

Rli, kanunun kurallara uyum üzerinde baskı oluşturduğu uyarısında bulundu. Rapora göre bu durum, toplumun devlete duyduğu güveni de zayıflatabilir.

İzin başvuruları kolaylaştı, denetim zorlaştı

Kanunla birlikte bir şirketin inşaat izni başvurusu kolaylaştı; kurallar daha genel hale geldi. Ancak ortaya çıkan hataların sonradan düzeltilmesi gerekiyor. Rli, bunun işletmelerde belirsizliği artırdığını belirtiyor. Bazı durumlarda ise bina çoktan inşa edildiği için geri dönüş mümkün olmuyor. Konsey, "kısır döngüler" ve "aşağı yönlü sarmallar" oluşabileceği uyarısında bulunuyor.

Rli, örnek olarak kanala kirli su deşarj eden bir şirketi gösteriyor. Eski düzenlemede şirket, deşarj noktalarını ve kanalizasyon güzergahını ayrıntılı bir krokiyle sunmak zorundaydı. Denetçi bu sayede ek bir tahliye hattı gerektiğini tespit edebiliyordu. Artık böyle bir kroki önceden istenmiyor. Paylaşılan krokiye ise yalnızca binaların sınırları, işlevleri ve deşarj noktaları işleniyor. Bu da denetçinin genel görüşünü kaybetmesine yol açıyor.

İdari yük belediyelere kaydı

Rli'ye göre izin başvurusu kolaylaşsa da idari yük başvurandan yönetime kaydı. Bir yetkili, "Çevre loketinin posta kutusu epey genişledi. Her şey içeri giriyor, arka ofis de bunları çözmek zorunda kalıyor" diyor. Konsey ayrıca belediyeler arasında büyük farklar oluştuğunu belirtiyor. Genel resmin görülemediği durumlarda yerel çıkarlar öne çıkıyor; örneğin bir belediye, iklim ve çevreyi öncelemek yerine konut inşa etmeyi seçebiliyor.

Omgevingswet 2016'da kabul edilmiş, ancak teknik aksaklıklar ve hazırlık sürecinin uzaması nedeniyle birkaç kez ertelendikten sonra 1 Ocak 2024'te yürürlüğe girmişti.