Cezaevi personeli güvenlik endişesi yaşıyor: 'Kötü bir şey olup olmayacağı değil, ne zaman olacağı sorunu'

Hollanda'da cezaevlerinde yaşanan hücre ve personel sıkıntısı nedeniyle koğuşlar kapatılıyor ve çalışma programları değiştiriliyor. Bu durum cezaevi personelinin güvenliğini de olumsuz etkiliyor. Bir cezaevinde re-entegrasyon görevlisi olarak çalışan Peter*, yaşanan sıkıntıların etkisini her gün hissettiğini söylüyor. NU.nl'ye konuşan Peter, "Altı yıl önce bütün meslektaşlarımı tanıyordum. Artık tanımıyorum. İnsanlar geliyor ve kısa süre sonra ayrılıyor" diyor.

Yoğunluk nedeniyle denetimin azaldığını belirten Peter, güvenliği için koğuştaki gardiyanlara bağımlı olduğunu ancak onların her yerde aynı anda olamadığını ifade ediyor. "Bazen o kadar yoğun oluyor ki denetim beni fark etmiyor. Bunu meslektaşlarıma kızmıyorum çünkü her şeyi görmek her zaman mümkün değil" diyor.

Peter küfür edilmiş ve hatta yüzüne tükürülmüş. "Bunu eve taşıyorsunuz. Böyle bir şey bütün haftanızı mahvedebilir" diyor. İş yerindeki atmosferin gergin olduğunu belirten Peter, "Kötü bir şey olup olmayacağı değil, ne zaman olacağı sorunu. Bunu meslektaşlarıma söylediğimde hemen başlarını sallıyorlar çünkü onlar da bunu hissediyor" diye konuşuyor.

Endişeler, eylül sonunda Amsterdam'ın Kuzey ilçesinde yaşanan ölümlü silahlı saldırıyla daha da arttı. Adalet Bakanlığı'na (Openbaar Ministerie) göre şüpheli, mağduru Zaanstad'daki cezaevinden tanıyordu ve mağdur burada çalışıyordu. Şüpheli, mağdura "geçmişte yaşanan bir olay" hakkında konuştuktan sonra ateş açtı.

Peter'in endişeleri iş yeriyle sınırlı değil. Bir meslektaşı, Peter'in tanıdığı eski bir mahkum tarafından evinde saldırıya uğradı. O zamandan beri cezaevi dışında tanıdığı biriyle karşılaştığında çok daha dikkatli davranıyor. "O anda olası kaçış yollarını düşünüyorum. Ya ters giderse?" diyor.

Peter evinde de önlemler alıyor. Arabasında araç içi kameralar var ve apartman komşularıyla ön kapıyı açma konusunda anlaşmalar yapmış. Sosyal medyada neredeyse hiç aktif değil.

Silahlı saldırı sonrası 'gerçeklik kontrolü'

Peter gibi Rotterdam Cezaevi'nde (PI Rotterdam) infaz koruma memuru olarak çalışan Wouter* da işini eve taşıyor. Evinde kameralar var ve plakasını gizletmiş. Amsterdam'daki silahlı saldırı onun da konuştuğu konular arasında. "Sonra düşünmeye başlıyorsunuz: benim de başıma gelebilir. Bu mesleğin riski ama her gün bunu düşünmüyorsunuz. Bu silahlı saldırı bir gerçeklik kontrolü" diyor.

Yirmi yıldır cezaevinde çalışan Jeroen* de personel sıkıntısının sonuçlarını hissediyor. Vught Cezaevi'ndeki (PI Vught) psikiyatri bölümünde adli tedavi görevlisi olarak çalışıyor. Kendi bölümünde personel sayısı yeterli olsa da bölümün açık olduğu akşam sayısı dörtten ikiye düşürülmek zorunda kaldı.

Jeroen işlerin ne kadar hızlı ters gidebileceğini biliyor. "Tehlike her zaman pusuda. Her zaman tetikte olmalıyız" diyor. Yılda birkaç kez ciddi olay yaşıyor. Bir meslektaşı bir mahkum tarafından yüzünden yumruklandı. Adamı kontrol altına almak için iki çalışan gerekti. Jeroen, "Sonunda bardak doluyor, özellikle doğrudan olaya karıştıysanız" diyor.

Jeroen planlı bir kaçış ihbarı sonrası tehdit edilen bir meslektaşını da anlatıyor. Arabalar yavaşça sokağından geçmiş ve insanlar içeri bakmış. Kamera takmak zorunda kalmış. "Kulağa Amerikan filmi gibi gelebilir ama burada da oluyor. İnsanlar bu işin ne kadar zorlu olabileceğini her zaman fark etmiyor" diyor.

Sendika ve Adalet Bakanlığı'ndan yanıt

Sendika Juvox, cezaevi personelinin güvenliği konusunda endişeli olduklarını NU.nl'ye bildirdi. Sendika, Cezaevleri Dairesi (DJI) ile kişisel verilerin daha iyi korunması, çalışanların daha zor bulunabilir hale getirilmesi ve saldırı veya şiddet sonrası suç duyurusu süreçleri gibi konularda görüşüyor.

DJI, silahlı saldırı sonrası yaptığı açıklamada kurum içinde ihtiyaç duyan çalışanlar için toplantılar düzenlendiğini ve ek desteğin mevcut olduğunu belirtti. Peter ise bunun çözümün sadece bir parçası olduğunu düşünüyor. Sadece konuşmanın sorunu çözmediğini ifade eden Peter, DJI'nin ölümlü silahlı saldırı sonrası neyin değişeceğini somutlaştırmasını istiyor. "Personelin güvenliğini sağlamak için ne yapacaklar? Buna hemen başlamalılar" diyor.

Wouter ise DJI'nin çalışanları korumak için çok şey yaptığını belirtiyor. Personele suç duyurusu hakkı tanındığını ve mahkumların cezaevi içinde cezalandırılabildiğini söylüyor. Ancak Wouter, "Bir mahkum serbest kaldığında DJI bizi artık koruyamaz" diyor.

DJI, Peter, Wouter ve Jeroen'in anlattıklarına içerik olarak değinmek istemiyor. Amsterdam'daki silahlı saldırı hakkında NU.nl'ye yaptığı açıklamada DJI, "Bildiğimiz, bu olayın münferit olduğu ve diğer güvenlik konularıyla bağlantısına dair bir işaret bulunmadığıdır. Bu olayın çalışanlarda yarattığı soru ve endişeleri ciddiye aldığımız açıktır. Bu konuda DJI içinde konuşmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

2024 sonundan bu yana Hollanda'daki cezaevlerinde personel sıkıntısı o kadar büyük ki 'kara kod' uygulanıyor. Baskıyı bir miktar azaltmak için mahkumlar birkaç gün erken tahliye ediliyor. Önümüzdeki yıllarda daha fazla yere ihtiyaç duyulacağı tahmin ediliyor.

* Peter, Wouter ve Jeroen'ın isimleri kurgusal. Gerçek isimleri editör kadrosu tarafından biliniyor.