COA, ruh sağlığı sorunlu sığınmacıları HTL'ye yerleştiriyor

Hollanda'da sığınmacıların barındırılmasından sorumlu kurum COA, diğer merkezlerde sorun çıkaran kişiler için tasarlanan sıkı rejimli sığınma merkezini giderek daha fazla psikiyatrik sorunları olan sığınmacılar için kullanıyor. NRC gazetesinin konuştuğu doktorlara göre, Hoogeveen'deki "Handhavings- en Toezichtlocatie" (HTL) adlı merkezde görev yapan üç doktor, bu uygulamaya yönelik itirazlarının dikkate alınmaması üzerine son bir yıl içinde istifa etti.

2020 yılında açılan HTL, diğer sığınma merkezlerinde huzursuzluk çıkaran sığınmacılar için tasarlanmış yüksek güvenlikli bir merkez. Burada kalanların özgürlükleri standart sığınma merkezlerine göre daha kısıtlı. Harçlıkları nakit yerine eşya olarak ödeniyor, her gün imza atmaları gerekiyor, merkezden serbestçe ayrılamıyorlar ve günlük zorunlu bir programa tabi tutuluyorlar. Birbirine veya COA personeline şiddet uygulayan sığınmacılar için iki sert disiplin odası da bulunuyor.

Psikiyatrik sorunlar artık otomatik engel değil

HTL ilk açıldığında, psikiyatrik sorunları olan kişilerin burada kalmaması gerektiği politikası geçerliydi. Bu kriter daha sonra genişletildi. Psikiyatrik sorunlar artık HTL'ye yerleştirmeye engel olabiliyor ancak otomatik olarak yerleştirmeyi engellemiyor. NRC'ye konuşan üç doktora göre bu nedenle ağır ruh sağlığı sorunları yaşayan giderek daha fazla sığınmacı, çoğu zaman tıbbi itirazlara rağmen HTL'ye yerleştiriliyor. Merkezde şizofreni, psikoz veya ağır travma yaşayan kişilerin yanı sıra intihar eğilimi olanlar da kalıyor. Doktorlar, son dört yılda bu politikaya ilişkin endişelerini sık sık COA'ya ilettiklerini ancak tekrar tekrar reddedildiklerini söyledi.

Doktor Marike Ooms, üç intihar eğilimli sakinle ilgilenmek zorunda kaldığı bir haftanın ardından geçen yaz tükenmişlik yaşayarak istifa etti. Ooms'a göre asıl sorun, HTL'nin öncelikle sakinleri kendi davranışlarıyla yüzleştirmeyi amaçlaması, psikiyatrik bakım sunmak için tasarlanmamış olması. Merkezde psikiyatrist veya psikiyatri hemşiresi bulunmuyor. Günlük egzersiz, temizlik ve davranış eğitimi programının dışında sakinlerin yapabileceği çok az şey var.

Aile hekimi Clara Verbeek, "Artık dayanamıyordum" diyerek istifa ettiğini belirtti. "HTL'deki iş beni fiziksel olarak yıprattı. Sürekli bitkindim." Verbeek, birlikte çalıştığı kişilerden bazılarının Hollanda'ya gelmeden önce de ruh sağlığı sorunları olduğunu, bazılarının ise bu sorunları Hollanda sığınma sistemindeyken geliştirdiğini söyledi. "Sığınmacı merkezlerinde beklemek, bir acil barınaktan diğerine sürüklenmek, belirsizlik ve stres altında yaşamak insanları kırıyor. Herkes psikoza girebilir."

Adının açıklanmamasını isteyen üçüncü bir doktor ise geçen ay istifa etti. Bir hafta içinde psikiyatri hastanesinde olması gereken ancak yer bulunamayan birden fazla sakinle ilgilenmek zorunda kalmıştı. "Bu böyle devam edemez" diyen doktor, HTL'nin bir tutukevi olmadığını vurguladı. Sakinler bir COA belgesi imzalayarak merkezden ayrılabiliyor ancak bu durumda barınma hakkını kaybediyorlar. Aynı durum ruhsal sıkıntı içindeki kişiler için de geçerli. Doktor, "Bunun büyük bir olaya yol açmasından korkuyorum" dedi.

COA ve sığınma merkezlerinde birinci basamak sağlık hizmeti sunan Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA), HTL'de ciddi ruh sağlığı sorunları olan kişilerin barındığını gazeteye doğruladı. GZA'ya göre bu kişiler genellikle birden fazla ruh sağlığı bozukluğunun bir arada görüldüğü "psikiyatrik eştanı" ile mücadele ediyor. Hem COA hem de GZA, uzman psikiyatrik bakıma erişimin Hollanda'da bekleme listeleri ve personel eksikliği nedeniyle zor olduğunu belirtti. COA, bu nedenle HTL sakinlerinin "düzenli olarak" zamanında ya da hiç tedavi alamadığını söyledi.