Copernicus: Ağustos 2026 dünyada en sıcak ay oldu

Avrupa Komisyonu'na bağlı Copernicus (iklim ve yeryüzü gözlem programı) verilerine göre ağustos 2026, dünya genelinde ölçümlerin başlangıcından bu yana en sıcak ağustos ayı olarak kaydedildi. Temmuz 2023 ile birlikte bu ay, dünya genelinde ölçülen en sıcak ay oldu. Avrupa'da da sıcaklık rekorları kırıldı. Batı Avrupa'daki 2026 yazı, önceki rekor olan 2003 yazından daha sıcak geçti.

Ağustos ayında dünya genelinde ortalama sıcaklık, insanların henüz büyük ölçekte petrol, kömür ve doğalgaz yakmadığı 1900 öncesi iklime kıyasla 1,65 santigrat derece daha yüksek ölçüldü. Uzmanlar bu artışın küçük görünse de gündüz ve gece ölçümlerinin ortalaması olduğunu ve tüm yerküreyi kapsadığını belirtiyor.

Hollanda'da sıcaklık ve kuraklık rekoru

Hollanda da bu yaz kayıtlardaki en sıcak ve en kurak yaz dönemlerinden birini yaşadı. KNMI'nin (Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü) daha önce açıkladığı verilere göre haziran sonunda ilk kez sıcaklık nedeniyle kırmızı kod uyarısı verildi. Kuraklık, nehirlerdeki su seviyelerinin düşmesine yol açtı. Setler, tarım ürünleri ve doğa da bu durumdan olumsuz etkilendi.

Dünya genelinde sıcaklık rekorları, soğukluk rekorlarından çok daha fazla kırılıyor. Bu, yerkürenin ısındığını gösteriyor. Isınmanın ana nedeni, başta kömür, petrol ve doğalgaz yakımıyla atmosferdeki sera gazı miktarının artması. Sıcaklıklar aydan aya değiştiği için ısınma düz bir çizgide ilerlemiyor.

İngiltere'nin Reading kentindeki Avrupa kurumu ECMWF'ten Samantha Burgess, "Ağustos 2026, küresel iklim ölçümlerinde dikkat çekici bir aydı" dedi. Burgess, gözlemlerin iklim değişikliğinin atmosfer ve okyanusta nasıl aşırılıklara yol açtığını gösterdiğini belirtti.

Copernicus, deniz suyunun da dünya genelinde sıcak olduğunu kaydetti. Bunun bir nedeni iklim değişikliğiyle denizin üst tabakasının ısınması. Diğer nedeni ise güçlü El Niño'nun gelişmesi. Bu doğal olay, Büyük Okyanus'ta sıcak suyun batıdan doğuya doğru hareket etmesine yol açıyor.

Güçlü El Niño'nun dünya genelinde hava düzenlerini önemli ölçüde değiştirmesi bekleniyor. Bazı bölgeler normalden daha fazla ya da daha az kasırgayla karşılaşacak, bazıları ise daha yağışlı veya daha kurak olacak. Bu değişimler can ve mal kaybına yol açabiliyor.

Genellikle El Niño'nun gelişmesinden sonraki yıllar dünya genelinde görece sıcak geçiyor. Bu nedenle 2027'nin de küresel rekorlar kırması, örneğin en sıcak yıl olması muhtemel görülüyor.

El Niño doğal bir olay. Son zamanlarda iklim değişikliğinin daha şiddetli bir El Niño'ya yol açabileceğine dair işaretler ortaya çıksa da böyle bir bağlantının gerçekten var olup olmadığı henüz belirsiz.

1,5 derece hedefi ve Paris Anlaşması

Dünyadaki ülkelerin neredeyse tamamı 2015'te Paris'te, küresel ısınmayı 2 santigrat derecenin belirgin biçimde altında tutmayı, tercihen 1,5 derecenin altında kalmasını kararlaştırdı. Bugün bu hedefin, özellikle 1,5 derece sınırının pratikte ulaşılamaz hale geldiği değerlendiriliyor.

Ağustos, yerkürenin sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 santigrat dereceden fazla ısındığı ilk ay değil. 2024'te bu sınır bir yıl boyunca aşılmıştı. Ancak bilim insanları, dünyanın 1,5 derece daha sıcak olduğunu kesinleştirmek için daha uzun dönemlere bakıyor.

BM kuruluşu UNEP'in son değerlendirmesine göre artık neredeyse herkes bu eşiğin aşılacağını düşünüyor. Bu, 2030'dan önce bile gerçekleşebilir.