CPB: Kabine planlarıyla hane gelirleri gerileyebilir

Hollanda hükümetinin mevcut planlarına göre hane halkı 2027 yılında ortalama yüzde 0,1 oranında gelir kaybı yaşayacak. Ancak kabinenin parlamentoda çoğunluğu bulunmadığı için hangi politikaların gerçekten yürürlüğe gireceği belirsizliğini koruyor. Orta Doğu'daki istikrarsızlık da enerji fiyatlarını ve dolayısıyla satın alma gücünü etkileyen bir diğer belirsiz faktör.

Yine de Hollanda Ekonomik Politika Analiz Bürosu (CPB), farklı hane tipleri için planları hesapladı. Çalışanların büyük bölümü bir miktar kayıp yaşayacak. Bunun nedeni gelir vergisindeki artış.

Gelir vergisi dilimlerinde artış

Şu anda çalışanlar 39.200 euroya kadar olan gelirleri için yüzde 35,75 oranında vergi ödüyor. Gelecek yıl bu oran yüzde 36,23'e çıkacak.

39.200 ile 78.400 euro arasındaki ikinci dilime girenler ise gelecek yıl yüzde 37,56 yerine yüzde 38,16 oranında vergi ödeyecek. Bu vergi artışı kısmen sağlık sigortasındaki kişisel katkı payıyla ilgili yeni düzenlemelerden kaynaklanıyor.

Yüksek gelirliler için bir değişiklik daha var: Normalde vergilendirilmeyen enflasyon kaynaklı ücret artışları da vergiye tabi olacak. Bu düzenleme, savunma harcamalarını karşılamak amacıyla getirilen ve "özgürlük katkısı" olarak adlandırılan uygulama kapsamında yapılıyor. Düşük ve orta gelirliler bu katkıya daha az katılacak.

Çocuksuz yüksek gelir grupları daha fazla kayıp yaşarken, asgari ücretle çalışanların durumu bir miktar iyileşiyor.

Reşit olmayan çocuğu olan ebeveynler için de bazı değişiklikler planlanıyor. Çocuk bütçesi, çocuk bakım ödeneği ve gelire bağlı kombinasyon indirimi kısmen gelire bağlı olarak yeniden düzenlenecek. Uzun vadede daha az sayıda ve gelire daha az bağımlı düzenleme hedefleniyor. İyi kazanan bekar ebeveynler gelecek yıl en fazla kaybı yaşayacak.

Emekliler ve sosyal yardım alanlar

Çalışmayanlar, gelir vergisindeki artıştan daha az etkilenecek. Çoğu AOW'linin (devlet emekliliği alanların) satın alma gücü artacak. Birçok emekli, ek emekli maaşlarındaki ortalama yüzde 8'e yakın artıştan da faydalanacak.

CPB, gelecek yıl toplumdaki yoksul insanların oranının yüzde 2,6 olacağını tahmin ediyor. Bu oran bu yılkiyle aynı. Yoksulluk içindeki çocuk sayısı ise bir miktar azalabilir.

Ancak bu tahminlerde önemli belirsizlikler var. CPB, hesaplamalarında ticaret piyasasındaki doğal gaz fiyatını megavatsaat başına 40 euro olarak esas aldı; oysa gelecek yıl için fiyat şimdiden 50 euro seviyesinde. Bu fiyatların hızla dalgalandığını vurgulayan CPB yetkilisi Hasekamp, gelirinin büyük bölümünü enerji faturasına harcayan haneler için özel bir enerji fonu oluşturulacağını belirtti.

Tahminler 2027 için yüzde 2,7 enflasyon varsayımına dayanıyor. Bu da oldukça belirsiz bir faktör. Enerji fiyatlarının yanı sıra hava koşulları da hasat ve dolayısıyla gıda fiyatları üzerinden etkili oluyor.

Toplu iş sözleşmesi değişikliklerinden kaynaklanan ortalama ücret artışı yüzde 3,8 olarak tahmin ediliyor. Çalışanlar ayrıca ücret skalasında yükselme gibi diğer nedenlerle de yıllık gelir artışı yaşayabiliyor. Bu gelir artışı önceden hesaplamalara dahil edilmiyor.

Bu nedenle çalışanların satın alma gücü geriye dönük olarak genellikle daha yüksek çıkıyor. CPB 2024 için yüzde 1,8 satın alma gücü artışı öngörmüştü. İstatistik kurumu CBS'nin sonraki hesaplamasına göre hane halkı gerçekte yüzde 3,6 oranında iyileşme yaşadı. Bu rakamlar medyan değerleri ifade ediyor; yani nüfusun yarısı yüzde 3,6'dan az, diğer yarısı ise daha fazla artış gördü.

Hasekamp, enerji gibi fiyat şoklarının ekonominin genel büyümesi üzerinde çok etkili olmadığını söyledi. Hollanda ekonomisinin gelecek yıl yüzde 1,2 büyümesini bekliyor; bu daha önce de öngörülmüştü.

Devlet açığı yüzde 2,7'ye yükselecek. Kabine, koalisyon anlaşmasında öngörülenden 2 milyar euro daha fazla harcama yapmak istiyor. Bunun bir kısmı Ukrayna'ya yönelik kalkınma yardımı harcamalarından oluşuyor. Harcamalar Avrupa kurallarının izin verdiğinden daha hızlı artıyor, ancak açık yine de AB'nin yüzde 3'lük sınırının altında kalıyor.