Dachau anıları yalan çıkan Wilbrink'in biyografisi raflardan kaldırıldı

Hollandalı Willem Wilbrink'in savaş anılarını anlatan biyografi kitabı, araştırmacıların Wilbrink'in direniş kahramanı ve Dachau kampından sağ kurtulan biri olduğu yönündeki iddialarının büyük olasılıkla doğru olmadığını ortaya koymasının ardından yayıncının talebiyle kitapçı raflarından ve çevrimiçi platformlardan kaldırıldı.

99 yaşındaki Wilbrink'in hayatını konu alan ve Laurens van Aggelen tarafından 2023'te kaleme alınan "Getekend voor het leven in Dachau en Indië" (Dachau ve Hint Adaları'nda Yaşam Boyu Damgalı) adlı kitap, Wilbrink'in 16 yaşındayken Dachau toplama kampında tutulduğu ve burada 40 kişinin hayatını kurtardığı iddialarını içeriyordu. Wilbrink, yakılmak üzere fırınlara gönderilen ancak hâlâ hayatta olan kişileri revire taşıdığını öne sürmüştü.

Ancak eşinin babası da Dachau'da tutulan Hans Vogelzang'ın bu ay başında tarih dergisi Historisch Nieuwsblad'da yayımladığı araştırma, Wilbrink'in iddialarını destekleyen hiçbir kanıt bulamadı. Kamp anılarında ve arşivlerde iz bulunamayan Wilbrink'in adı, son derece güvenilir olduğu belirtilen kampın tam tutuklu listesinde bile geçmiyordu.

Madalyalar ve tanıklıklar da sorgulanıyor

İkinci Dünya Savaşı anma törenlerinin düzenli katılımcılarından biri olan Wilbrink'in taktığı madalyalar da şüpheli hale geldi. Bunlar arasında bir Polonya "kahramanlık unvanı" da bulunuyor. Dachau'dan sağ kurtulan birçok kişi, Wilbrink'in anlattığı hikâyeleri hatırlamıyor.

GLD haber sitesine göre Hollanda Dachau Komitesi, Wilbrink'in savaş anlatısından 2024'ten bu yana şüphe ediyordu. Zutphen Belediye Başkanı ve Hollanda Dachau Komitesi Başkanı Wimar Jaeger, komitenin araştırma sürecine birkaç haftadır yakından dahil olduğunu belirterek sonucun kendileri için sürpriz olmadığını söyledi. Jaeger, yayımlanan biyografinin komitede çok sayıda soru işareti oluşturduğunu, içindekilere inanmakta zorlandıklarını ifade etti.

Jaeger, o dönemde yayıncıdan kitabı geri çekmesini istediklerini ancak 99 yaşındaki bir adama zarar verecek bir kamuoyu dalgası peşinde olmadıklarını anlattı. Wilbrink'i savaş travması nedeniyle gerçeklikle örtüşmeyen anılara sahip olabilecek savunmasız bir yaşlı olarak tanımlayan Jaeger, komitenin savaş travmasının hatıralar üzerindeki etkisini bildiğini ve anlayışla yaklaştığını dile getirdi.

Ancak asılsız iddiaların gerçek gibi sunulmaya devam etmesi üzerine komite daha kamuya açık bir tutum aldı. Jaeger, "durumun böyle olmadığını bu şekilde ortaya koymaktan başka seçeneğimiz kalmadı" dedi. Gerçeklerin ve gerçekliğin korunması gerektiğini vurgulayan Jaeger, yanlış oldukları ortaya çıktığında artık bir ibret hikâyesinin kalmayacağını, bunun çeşitli açılardan İkinci Dünya Savaşı öncesine benzeyen bir dönemde özellikle önemli olduğunu söyledi.

Yazar Van Aggelen ise eleştirileri reddediyor ve biyografisinin arkasında duruyor. Wilbrink'in kendisi de Historisch Nieuwsblad'daki makaleyi "iftira ve karalama" olarak nitelendirdi ve Dachau'nun kayıtlarının eksik olduğunu savunuyor. Arnhem'deki yayıncı White Elephant Media henüz bir açıklama yapmadı.