Doktorlar, bakan Hermans'ın long covid politikasını eleştiriyor

Hollanda'da aile hekimleri, tıp uzmanları ve bilim insanları, Sağlık Bakanı Sophie Hermans'ın long covid ile ME ve Q-koorts gibi benzer rahatsızlıkları olan hastalara yönelik planlarını eleştiriyor. Bakan, long covid uzmanlık merkezlerinin finansmanını büyük ölçüde azaltmak ve bakım sorumluluğunu yeniden büyük ölçüde aile hekimlerine vermek istiyor. Sağlık camiası bunun için henüz çok erken olduğu uyarısında bulunuyor.

NOS'un elinde bulunan ve dört büyük hasta ve meslek kuruluşunun aile hekimleri adına Bakan Hermans'a gönderdiği mektupta, aile hekimlerinin "hastaların beklentileriyle karşılaşacağı, ancak bu beklentilerin mevcut bilgi ve mesleki standartlara göre sorumlu bir şekilde sunulabileceklerle örtüşmeyeceği" belirtiliyor. Mektuba göre, post-akut enfeksiyon sendromları (PAIS) üzerine bilimsel araştırmalar henüz başlangıç aşamasında ve doktorların sağlam kanıtlara dayalı bakım sunabilmesi için gereken tıbbi yönergeler henüz mevcut değil.

Uzmanlık merkezlerinin bütçesi 27 milyon eurodan 1 milyon euroya düşürülüyor

İki yıl önce, kabinenin 27 milyon euroluk yatırımıyla üniversite hastanelerinde uzmanlık merkezleri açılmıştı. Bu merkezlerin amacı tüm hastaları tedavi etmek değil, seçilmiş hastalarla deneysel tedavileri test etmek ve yönergeler için kanıt toplamaktı. Bakan şimdi bu sekiz merkezin toplam bütçesini yıllık 1 milyon euroya indirmek istiyor. Merkezlerdeki doktorlar, bu bütçeyle araştırma yapmak, diğer sağlık çalışanlarına eğitim vermek ve karmaşık vakalarda meslektaşlarına destek olmak gibi temel görevlerini yerine getiremeyeceklerini belirtiyor.

Tıp uzmanı Melvin Lafeber, "Sistem olarak sıkışmış durumdayız" diyor. "Bilgi ve tedavi geliştirmek için finansmana ihtiyaç var, ancak bakım finansmanı ancak etkinlik kanıtlandığında geri ödenen bakım olarak mümkün oluyor. Aksi takdirde Sağlık Sigortası Yasası'na aykırı olur."

Araştırmacılar ve doktorlar, yeterli mali destek olmadan etkili tedavilerin geliştirilmesinin mümkün olmadığını vurguluyor. Önceki Rutte kabinesi üç yıl önce long covid araştırmalarına 40 milyon euro yatırım yapmıştı. Ancak bu miktar büyük tıbbi adımlar atmak için yetersiz. Karşılaştırma için Almanya önümüzdeki 10 yıl içinde araştırmalara yarım milyar euro yatırım yapıyor.

Hollanda yaklaşımının sık eleştirilen bir yönü, araştırma projelerinin kısa süreli finansmanı. Gelecek yıl ilk araştırma sonuçları açıklanacak olsa da, kısa projelerin tedavilerin temel pakete girmesi için yeterli bilimsel kanıtı sağlaması beklenmiyor. Bilim insanları takip araştırmalarına devam etmek istiyor ancak finansman sona erdiği için araştırmacılarının maaşlarını çoğu zaman ödeyemiyor. Bu durum, araştırmacıların sık sık başka alanlara geçmesi nedeniyle bilgi kaybı riskini de beraberinde getiriyor.

Amsterdam UMC'deki uzmanlık merkezi, personelin daha güvenceli işlere gitmesi nedeniyle şu anda yeni hastalara randevu veremiyor. Hem Sağlık Konseyi hem de bakanlık değerlendirme ekibinden uzmanlar, kısa süre önce kabineye uzmanlık merkezlerine hızlı ve büyük yatırım yapılması ve uzun vadeli bir araştırma programı başlatılması tavsiyesinde bulunmuştu. Ancak Bakan Hermans, önce ZonMw'nin (hükümet adına araştırma hibeleri dağıtan kuruluş) hangi araştırma yönlerinin umut verici olduğunu araştırmasını istiyor.

Hastalar aciliyet görmüyor

ME hastası Carlijn Keijzer, hükümetin harekete geçmesi için bugün Den Haag'da düzenlenen gösteriyi organize ediyor. Keijzer, Sağlık Konseyi'nin 2018'de ME için uzmanlık merkezleri açılması tavsiyesinin o zaman görmezden gelindiğini hatırlatıyor. "Çok daha fazlasını bilebilirdik" diyor ve ekliyor: "Yine!" Pandeminin başlangıcından dört yıl sonra, hasta örgütleri ve Meclis ile yapılan uzun tartışmaların ardından ancak para ayrılabilmişti. Keijzer, "Ve sadece iki yıl sonra yeni kabineyi araştırmanın gerekliliğine yeniden ikna etmemiz gerekiyor" diye konuşuyor.

Bakan Hermans, araştırma ve uzmanlık merkezleri için ek kaynak konusunda yorum yapamayacağını söylüyor. Sağlık camiasına PAIS hastalarına yönelik bakımın nasıl organize edileceğine dair bir öneri hazırlama görevi verildiğini belirten Hermans, "Bu süreç devam ediyor, bu yüzden önceden bir şey söyleyemem" diyor.