El Fasher'de bir yıl sonra: açlık ve şiddet sürüyor

Sudan'ın El Fasher kenti, Ekim 2025'te Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (RSF) eline geçmesinin ardından ağır bir insani krizle karşı karşıya. Kentin düşmesinden önce bir milyondan fazla kişinin yaşadığı bölgede, Uluslararası Af Örgütü'ne göre şu anda 70 binden az insan kaldı. İnsani yardımların kente ulaşmasındaki zorluklar nedeniyle açlık hüküm sürüyor ve çok sayıda çocuk yetersiz besleniyor.

Savaş suçları ve keyfi tutuklamalar

Uluslararası Ceza Mahkemesi bu yılın başında kentte savaş suçları işlendiğini tespit etti. Bunlar arasında toplu infazlar ve tecavüzler yer alıyor. On binlerce kişi hayatını kaybetti. RSF ayrıca insanları keyfi olarak hapse atıyor. Uluslararası Af Örgütü'ne konuşan tanıklar, tutuklananların etnik azınlıklara mensup kişiler olduğunu söylüyor. Cezaevlerinde ağır işkenceye, kötü muameleye veya ölüme maruz bırakılıyorlar.

RSF cezaevinde tutulan bir kişi, yaşadıklarını Uluslararası Af Örgütü'ne anlattı. Militanların mahkumları vurarak öldürdüğünü gördüğünü ve kendisinin de düzenli olarak dövüldüğünü belirtti. "Bazen günde dört kez dövülüyordum. Bu tamamen onların ruh haline bağlı" dedi.

Yardım kuruluşu, kentte özellikle çocuklar arasında yetersiz beslenme konusunda uyarıyor. İnsani yardımların kente girişi çok zorlaştığı için yiyecek ve içecek sıkıntısı büyük boyutlara ulaşmış durumda. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı geçen yılın sonunda kıtlık uyarısında bulunmuştu.

Uluslararası Af Örgütü'nün görüştüğü bir kadın, o kadar güçsüz düşmüştü ki on sekiz aylık bebeğini besleyecek kadar anne sütü üretemiyordu. Diğer iki çocuğu da yetersiz beslenme sorunu yaşıyordu.

Uluslararası çağrı ve sorumluluk tartışması

Örgüt, şiddeti durdurmak için ateşkes ilan edilmesi ve diğer ülkelerden Sudan'a asker gönderilmesi çağrısında bulunuyor. Ayrıca ülkelere Sudan'a silah sevkiyatını durdurma talebi yöneltiyor.

Uluslararası Af Örgütü özellikle Birleşik Arap Emirlikleri'nin rolüne dikkat çekiyor. Emirlikler, RSF'yi silah sevkiyatı ve mali katkılar gibi yollarla destekliyor. Araştırmalara göre Emirlikler ayrıca Kolombiyalı paralı askerler sağlıyor.

Sudan'daki kesin ölü sayısı belirsizliğini koruyor; tahminler yüz binlere ulaşıyor. Dünyada en fazla yerinden edilmiş insanın bulunduğu ülke Sudan. Ülke nüfusunun yaklaşık 11,3 milyonu yerinden edilmiş durumda.