Enerji faturasındaki belirsizlik sürüyor: gaz fiyatı ve sabit maliyetler

Hollanda'da yeni bir sabit enerji kontratı yaptırmak isteyenler fiyatlar karşısında şok yaşıyor. İran'daki savaşın ardından Hollandalıların enerji faturasına ilişkin endişeleri arttı. Hollanda Sürdürülebilir Enerji Derneği'nin (NVDE) yaptırdığı araştırmaya göre, endişeler özellikle gaz fiyatı, sabit enerji maliyetleri ve salderingsregeling (net tarife) üzerinde yoğunlaşıyor.

Gaz fiyatı neden yüksek?

Enerji faturasındaki artışın ana nedeni gaz fiyatlarındaki yükseliş. İran'daki savaş hem petrol hem de gaz ticaretini olumsuz etkiliyor. Küresel piyasada enerji tüccarları şu anda bir metreküp gaz için yaklaşık 67 avro ödüyor. Bu rakam, Şubat ayına göre yaklaşık yüzde 50 daha yüksek. Bu durum, her ay on binlerce kişinin yeni sabit kontrat arayışını doğrudan etkiliyor.

Hollanda Tüketici ve Piyasa Otoritesi'ne (ACM) göre, şu anda yaklaşık 7,7 milyon hane sabit kontrata sahip. Bu haneler ortalama olarak ayda 277 avro ödüyor. Şubat ayında bu rakam 224 avroydu. Bu da yılda yaklaşık 600 avro ek maliyet anlamına geliyor.

Enerji yoksulluğu ve destek

2025 yılında enerji yoksulluğuyla karşı karşıya kalan hane sayısı 500 bini aşmıştı. Düşük gelirli, yüksek enerji faturalı ve enerji tasarrufu yapamayan bu kişilerin yıllık açığı ortalama 624 avroya ulaştı. Artan gaz fiyatları nedeniyle bu yıl enerji yoksulluğunun daha da yaygınlaşması bekleniyor.

Hükümet, en çok etkilenen hanelere destek olmak için Nisan ayında bir önlem paketi açıkladı. 193 milyon avroluk fon ile bu kişilere yardım edilmesi planlanıyor. Ancak fonun henüz oluşturulmadığı belirtiliyor.

Kış için yeterli gaz var mı?

Hollanda'nın doğal gaz stokları, soğuk kış aylarında hanelerin gazsız kalmaması için oluşturuluyor. Bu yıl stokların doldurulması beklenenden yavaş ilerliyor. Gasunie, 1 Kasım'a kadar depolama tesislerinin yüzde 80 oranında dolu olması gerektiğini, ancak bunun başarılamayacağını açıkladı. Şu anda depolama kapasitesinin yalnızca yüzde 47'si dolu. Uzmanlara göre, gazın tükenme ihtimali düşük; ancak olağanüstü soğuk bir kış ve gaz ithalatının durması durumunda rezervler yetmeyebilir. Bu durum, enerji faturasının daha da artmasına neden olabilir, çünkü Hollanda'nın dünya piyasasından çok daha yüksek fiyatlarla gaz almak zorunda kalması mümkün.

Gazdan vazgeçenler avantajlı mı?

ACM, 'geride kalan' tüketicilere dikkat çekiyor. Gaz kullanmaya devam edenler, önümüzdeki 25 yıl boyunca şebeke operatörlerinin elektrik ve gaz dağıtımı için yaptığı maliyetlerin arttığını görecek. Yüksek gerilim hatları, deniz üstü rüzgar santrallerinden gelen kablolar ve dev bataryalar gibi yatırımların maliyeti müşterilere yansıtılacak. Kendi elektriğini üreten ve gazdan bağımsız olan müşteriler bu maliyetlere daha az katkıda bulunurken, evini enerji verimli hale getiremeyen hanelerin üzerindeki yük artacak.

Zonnepanelen (Güneş panelleri) hâlâ kârlı mı?

Şu ana kadar ev sahipleri, ürettikleri elektriği şebekeye geri vererek kendi tüketimleriyle dengeleyebiliyordu. Bu sayede enerji maliyetleri ve enerji vergisinden tasarruf sağlanıyordu. Ancak salderingsregeling 2027 yılında sona erecek. Hükümet, bu uygulamanın artık çok maliyetli olduğunu ve güneş panellerinin yeterince ucuzladığını belirtiyor. Vereniging Eigen Huis ise bu karara karşı çıkıyor ve yatırımın geri dönüş süresinin uzadığına dikkat çekiyor. Milieu Centraal ise, kendi ürettiğiniz elektriği ne kadar çok kullanırsanız güneş panellerinin kârlılığının o kadar yüksek olduğunu vurguluyor.