Eski sağlık bakanı: Hollanda Kovid-19 salgınına hazırlıksız yakalandı

Hollanda'da Kovid-19 salgına ilişkin parlamenter soruşturmada ifade veren eski Sağlık Bakanı Ernst Kuipers, ülkenin kriz ve salgına daha iyi hazırlanmış olması hâlinde Kovid-19 döneminde "birçok sıkıntının" önüne geçilebileceğini belirtti. Kuipers, daha iyi bir hazırlığın ilaç, tıbbi malzeme ve solunum cihazı sıkıntısını engelleyeceğini söyledi.

Salgın boyunca hastanelerin ağır hastaları ülke genelinde dağıtabildiğini, bunun sayesinde Hollanda'nın "code black" (siyah kod) senaryosuna hiç düşmediğini aktaran Kuipers, buna çok yaklaşıldığını da sözlerine ekledi.

"En yüksek zirve ilk dalganın ardından geldi"

Kuipers, "En yüksek zirve ilk dalganın ardından geldi" dedi. Ülkede ilk büyük kapanma kararının alınmasından haftalar sonra, 2020 Nisan'ın başında sağlık sisteminin Kuipers'in 3. aşama olarak adlandırdığı noktaya gelmek üzere olduğunu belirtti. Sağlıkta bu kavram, bütün yoğun bakım yataklarının dolu olduğu ve ağır hastalara yer kalmadığı krizi ifade ediyor. Böyle bir durumda doktorlar ve sağlık çalışanları hangi hastaya yatak verileceğine karar vermek zorunda kalıyor.

Salgının ardından 2022'de Sağlık Bakanı olan Kuipers, pandemi hazırlık planı geliştirmeye başladı. "Geriye dönüp bakınca bu isimden pek memnun değilim. Buna kriz hazırlığı denmeliydi" diyen Kuipers, işbirliğini ve erken tespiti güçlendirmek için somut adımlar attı ve plana 300 milyon euro ayırdı. Dick Schoof başkanlığındaki sonraki kabine ise bu bütçeyi iptal etti.

Mevcut kabine pandemi hazırlığına 177 milyon euro harcadı. Bu kesintiler nedeniyle hazırlık çalışmalarının umulduğu kadar ilerleyemediğini vurgulayan Kuipers, "Bir süre durdu, şimdi yeniden yapım aşamasında" ifadelerini kullandı.

Kuipers: Aşı kişisel bir tercih olmalıydı

Kuipers ayrıca hükümetin salgın sırasındaki iletişimini de eleştirdi. O dönemde Akut Bakım Ulusal Ağı'nın (National Network for Acute Care) başkanı olan Kuipers, koronavirüs kısıtlamalarının öncelikle sağlık sistemini korumaya yönelik olduğu görüşüne itiraz etti. "Sağlık sistemi her zaman baskı altında, ister koronavirüs hastası tedavi edin ister başka birini. Bu birbirimiz için yapılır" dedi.

Bakanların ve bakanlıkların koronavirüs aşıları konusunda daha çok tavsiyede bulunması gerektiğini, bunun çok baskıcı olmak zorunda olmadığını söyledi. Kuipers'e göre bakanlık herkes için mümkün olan en fazla bilgiyi sunmalı, bakan tavsiye verebilmeliydi; ancak aşı kişisel bir tercih olarak kalmalıydı. Kuipers, "Tercihiniz ne olursa olsun bu sizi daha az vatandaş, daha az arkadaş ya da akraba yapmaz" diye konuştu.

Kuipers eleştirilerine rağmen hükümetin iletişim tarzının toplumda ayrışmaya yol açtığı iddialarını reddetti. "Hiçbir önlem alınmasaydı kutuplaşma daha mı az olurdu? Bence daha fazla olurdu" dedi. İlk kapanma kararının zamanlamasını da övdü ve "Kapanma birkaç gün bekleyemezdi" ifadesini kullandı. Bu kararı "tam doğru anda alınmış cesur bir karar" olarak nitelendirdi.

Bakan olduktan sonra koronavirüsün omikron varyantıyla ilgili tavsiye almak için Berlin, Paris ve Londra'daki hastanelerdeki eski meslektaşlarını arayan Kuipers'e, varyantın semptomlarının öncekilerden belirgin biçimde daha hafif olduğu söylendi. Edindiği bilgiyi kabineyi kısıtlamaların gevşetilebileceğine ikna etmek için kullandı.

Kuipers, virüsün bulaşması ya da aşılanma sonucu çok sayıda kişinin bir tür bağışıklık kazanması nedeniyle salgının "başka bir aşamaya" geçtiğini de belirtti.