Eski savunma bakanı, Ukrayna'da seçim çağrısıyla Zelenski'yi zorluyor

Geçtiğimiz ay görevden alınan Ukrayna Savunma Bakanı Mychajlo Fedorov, Rusya ile savaş devam ederken ülkede seçim yapılması çağrısında bulundu. Fedorov, Ukrayna'nın bir yönetim krizi içinde olduğunu belirterek, "Uzun süren bir savaş sırasında bile Ukrayna'nın tam demokratik bir süreci yeniden tesis etmesine olanak sağlayacak yasal, güvenli ve gerçekçi bir mekanizma bulmalıyız" dedi.

Fedorov, dün akşam YouTube'da yayınladığı video mesajında bu açıklamaları yaptı. Ukrayna'da şu anda seçim yapılması yasal olarak mümkün değil. Ukrayna yasaları, sıkıyönetim ilan edildiği sürece seçim yapılmasını yasaklıyor. Sıkıyönetim, Rusya'nın Ukrayna'ya geniş çaplı işgalini başlattığı 24 Şubat 2022'de ilan edilmişti.

Zelenski'ye içeriden zorluk

35 yaşındaki Fedorov, göreve başlamasından altı ay sonra, geçen ay Devlet Başkanı Zelenski tarafından gerekçe gösterilmeden Savunma Bakanlığı görevinden alındı. Bu çağrı, Zelenski için önemli bir iç zorluk haline gelebilir. Başkanlık Ofisi, Fedorov'un açıklamalarına henüz yanıt vermedi.

Ukrayna'daki muhabir Wessel de Jong'un değerlendirmesine göre, Rusya Devlet Başkanı Putin geçen yıl başkanlık seçimlerini savaşı sona erdirme müzakerelerinin ön koşulu olarak öne sürmüştü. Putin'in bu talebi dönemin ABD Başkanı Trump tarafından da desteklenmişti. Yoğun baskı altında kalan Zelenski, seçim yapmaya istekli olduğunu ifade etmişti. Ancak o dönem Ukrayna toplumu bu talebe son derece eleştirel yaklaşıyordu. Halk, bunu Rusya'nın Ukrayna'yı içeriden zayıflatma stratejisi olarak görüyordu. Zira herkes Moskova'nın seçimleri etkilemeye çalışacağını düşünüyor.

Fedorov'un, Putin'in bu çağrısını tekrarlaması ise dikkat çekici. Siyasi değerlendirmelerin yanı sıra, şu anda seçim yapılmasının önünde büyük bir pratik engel de bulunuyor. Milyonlarca insan Ukrayna içinde ve dışında mülteci durumunda. Bu insanların oy kullanması nasıl sağlanacak? Bu, Ukrayna'nın şu anda yapmakta zorlanacağı büyük bir çaba gerektiriyor. Ayrıca seçimlerin ne kadar güvenli olacağı da belirsiz. Sonuç olarak, yakın zamanda seçim yapılması ihtimali çok yüksek görünmüyor.

Yönetimde sistem krizi ve yolsuzluk

Fedorov, Ukrayna yönetiminde bir "sistem krizi" olduğunu, mevcut sistemin öncelikle öz korumaya ve değişime direnmeye odaklandığını savundu. Video mesajında hükümet içindeki yolsuzluğa da değinen Fedorov, bunun yalnızca mali bir sorun olmadığını, aynı zamanda Ukrayna'nın savaşı yürütme kapasitesini doğrudan etkilediğini söyledi. "Savunmaya ayrılan her Grivnanın savunma için kullanılması gerekir" dedi.

Fedorov, görevden alınana kadar Zelenski kabinesinin en sadık ve en uzun süre görev yapan üyelerinden biriydi ve ülkede modern ve hırslı bir reformcu olarak görülüyordu. Bu yılın Ocak ayında Savunma Bakanı olmadan önce Dijital Dönüşüm Bakanı olarak görev yapmıştı. Bu görevde, Ukraynalıların devlet işlerini çözebildikleri dijital bir devlet uygulamasının arkasındaki isimdi ve yenilikçi bir sorun çözücü olarak ün kazanmıştı.

Savunma Bakanı olarak Fedorov, orduyu modernize etmek ve reform yapmak istiyordu. Ukrayna uzmanlarına göre yaklaşımı, askeri üst kademenin bazı kesimleriyle gerginliklere de yol açtı. Geçen ay görevden alınması birçok Ukraynalı için sürpriz oldu. Binlerce kişi görevden alınmasını protesto etmek için sokaklara döküldü. Gösteriler ilk günlere göre küçülmüş olsa da, hafta sonları düzenlenen yürüyüşlere hâlâ binlerce kişi katılıyor.

Fedorov'un çağrısı, Ukrayna parlamentosunun Zelenski'nin yeni Savunma Bakanı adayı olarak Jevheni Chmara'yı almasından kısa bir süre sonra geldi. Chmara, şu ana kadar Ukrayna gizli servisi SBU'nun başkanıydı. Zelenski'ye göre bu birim, Rusya'ya yönelik son saldırılarda önemli bir rol oynamıştı.