Fransa'da şiddet eylemlerinde iki farklı grup öne çıkıyor

Fransa'da geçen hafta sonu düzenlenen gösterilere yarım milyondan fazla kişi katıldı. Göstericilerin bir kısmı şiddet ve tahribata yol açtı. Üniversite öğretim üyesi Sarah Wolff, ülkede şu anda iki tür ayaklanmacı olduğunu belirterek bunları 'fırsatçılar' ve 'anarşistler' olarak tanımladı.

Wolff'a göre fırsatçılar, ağırlıklı olarak banliyölerdeki yoksul gençlerden oluşuyor ve çoğunlukla yağma eylemlerine katılıyor. Anarşistler ise aşırı sol çevrelerden gelen şiddet yanlısı göstericiler.

Fırsatçı gençler ve anarşist gruplar

Fransız tarihi öğretim üyesi Niek Pas, fırsatçıları 'siyasi motivasyonu olmayan, fırsat buldukça yağma yapan kişiler' olarak nitelendiriyor. Bu gençlerin sıklıkla eğitim ve maddi sıkıntılar gibi konularda memnuniyetsiz olduğunu belirtiyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da son konuşmasında bu sorunlara değinerek görev süresinin son aylarında bu konular üzerinde çalışacağı sözünü verdi, ancak somut plan açıklamadı.

Bu gençler, aralarında Black Bloc (Kara Blok) hareketinin de bulunduğu şiddet yanlısı gruplara katılıyor. Eski AIVD araştırmacısı Berrie Hanselman, Black Bloc'un şiddetten çekinmeyen anarşist bir grup olduğunu söylüyor. Hanselman yaklaşık kırk yıl boyunca aşırı sol hareketleri araştırdı. Son günlerde Fransa'da özellikle anarşistler ve banliyö gençlerinin eylemlerde yer aldığını, daha önce Sarı Yelekliler, öğrenciler ve çiftçilerin de gösterilere katıldığını aktarıyor.

Black Bloc, adını genellikle tamamen siyah giysilerinden alıyor. Kask ve koruyucu ekipman kullanan grup üyeleri antifascist semboller taşıyor. Wolff, grubun aşırı sol görüşlü olduğunu ve özellikle kapitalizme karşı olduğunu belirtiyor.

Pas, Black Bloc üyelerinin 'profesyonel tavırlarıyla' tanındığını ve şiddet eylemlerine 'gerçekten hazırlıklı' olduklarını söylüyor. Yanlarında su, alet, göz damlası ve göz yaşartıcı gaza karşı profesyonel maskeler taşıdıklarını belirtiyor. Pas'a göre bu kişiler polisle çatışmaya girmek istiyor ve devlete karşı çıkıyor. 'Halkın özgürlüğü ön planda tutuluyor, ancak pratikte bu şiddet ve tahribat olarak ortaya çıkıyor' diyor.

Hanselman, grubun özel bir taktik izlediğini belirtiyor: 'Büyük ve barışçıl bir gösteriye katılıyor, sonra o yürüyüşün içinde saklanıyorlar. İlgi çekici bir hedefe, örneğin bir bankaya geldiklerinde gruptan çıkıp ciddi tahribat yapıyor ve hızla geri dönüyorlar.'

Polisin bu kişileri yakalamak istediğinde önce yürüyüşün dış kısmına müdahale ettiğini anlatan Hanselman, bunun kaosa yol açtığını ve bazen masum göstericilerin de gözaltına alındığını söylüyor. Bu durumun bazen Black Bloc'un büyümesine yol açtığını ekliyor.

Pas, Black Bloc hareketinin büyüklüğünü söylemenin zor olduğunu çünkü grubun 'yakalanmasının güç' olduğunu belirtiyor. Ancak varlıklarının bilindiğini ifade ediyor. Hanselman, Fransa'daki Black Bloc'ların 'çok geniş çaplı' olduğunu ve şu anda 'birkaç yüz kişinin' bu harekete katıldığını söylüyor. Hollanda'da ise Black Bloc'lar bazen görülüyor ancak yalnızca yirmi ila kırk kişiden oluşuyor. Hanselman, hareketin sınır aşan bir yapıda olduğunu ve geçen hafta sonu Paris'te İsviçre'den gelen Black Bloc üyelerinin de bulunduğunu belirtiyor.

Black Bloc terimi 1980'lerde Almanya'daki nükleer karşıtı hareket için kullanılmıştı. Bu hareket zamanla anarşist bir gruba dönüştü ve 1999'da Seattle Savaşı olarak bilinen olaya yol açtı. Küreselleşme karşıtı bir toplantı, Black Bloc'un katılımıyla kontrolden çıkmıştı. Black Bloc hareketi Fransa'da yaklaşık yirmi yıldır varlığını sürdürüyor ve daha önce de birçok kez tırmanmaya yol açtı. Hanselman, bu kişileri 'siyasi holiganlar' olarak da adlandırıyor ve 'çeşitli yollarla, özellikle şiddet ve tahribatla haklı olduklarını göstermeye çalışıyorlar' diyor.

Hollanda Ulusal Terörle Mücadele ve Güvenlik Koordinatörlüğü (NCTV), Hollanda'da aşırı solun şiddetle sık sık ilişkilendirilmediğini belirtiyor. Ancak Hanselman, Black Bloc hareketinin 'aşırı sol' kategorisine girdiğini söylüyor. 'Onları en iyi şekilde kapitalizme karşı olan otonomlar veya anarşistler olarak tanımlayabilirsiniz' diyor ve sık sık büyük çok uluslu şirketleri hedef aldıklarını ekliyor. Ona göre hareket aşırı soldan ayrı düşünülemez.

Wolff da aynı görüşte: 'Otoriter sembolleri ve iktidar sahibi kuruluşları devirmeyi amaçlıyorlar. Çatışma, kaos ve şiddetten yanalar.' Ancak öğretim üyesi, bunun bir 'karışım' olabileceğini ve aşırı sağcı kişilerin de gruba katılabileceğini düşünüyor. 'Her halükarda huzursuzluk ve kaos istiyorlar' diyor.

Pas, devrim arzusunun Fransız kültürüne uygun olduğunu belirtiyor: 'Fransa'da tarihsel olarak vatandaşlar ve hükümet arasında gerginlik var. Birbirlerini pek dinlemiyorlar. Bu sistem kökleşmiş ve değiştirilmesi zor.'

Hükümetin şiddetle mücadelede pek fazla seçeneği yok. Hükümet öncelikle polise odaklanıyor ve polis göstericilere 'sert' müdahale ediyor. Pas, 'Fransız polisi çok müdahaleci ve göz yaşartıcı gaz, su topu ve lastik mermilerle hızlıca sert önlemler alıyor' diyor. Bunun da Fransız kültürüne uygun olduğunu ekliyor: 'Polis vatandaş için değil, devleti korumak için var.'

Wolff, Fransızların 17 Ekim öncesi polis müdahalesi ve genç barışçıl göstericilere yönelik saldırganlık nedeniyle çok öfkeli olduğunu gözlemliyor. Ayrıca LFI partisi lideri Jean-Luc Mélenchon'un tırmanan protestoları ele almak için hiçbir şey yapmadığını belirtiyor. Fransa'da parti aşırı sol olarak nitelendiriliyor. Birçok genç ve LFI destekçisi hükümetin maaşlar, emekli aylıkları ve satın alma gücü konularını ele alması gerektiğini düşünüyor. Ancak Pas, Macron'un görev süresinin son aylarında bunu başaramayacağını söylüyor: 'Son on yılda da başarılamadı.'

Wolff'a göre Macron'un konuşması da iyi karşılanmadı. Hükümet Marsilya'da toplanma yasağı dışında henüz somut bir önlem almadı. Wolff, gösterilerin kısa vadede durmayacağını düşünüyor. Hanselman da büyük protestolar devam ettiği sürece Black Bloc'un 'ortalığı karıştırmak isteyeceğini' söylüyor.