Gazze sınırındaki İsrailliler 3 yıl sonra evlerine döndü

Hamas'ın 7 Ekim 2023'te düzenlediği saldırının üzerinden üç yıl geçti. Gazze sınırındaki bölgede yaşayanların büyük bölümü evlerine döndü. Tahliye edilen 47 yerleşim yerinden en az 43'ü yeniden resmen iskân edilmiş durumda. Ancak yaşamın yeniden kurulmasına rağmen yaraların kapanmadığı belirtiliyor.

Kissufim kibbutzunda yaşayan Sharon Ofri, hem yetişkinlerin hem de çocukların geceleri hâlâ uykuya dalmakta zorlandığını söylüyor. "Sevdiklerimiz burada gömülü, bununla nasıl başa çıkılır?" diye soruyor.

Kissufim sakinleri, saldırının ardından önce Ölü Deniz kıyısındaki otellere, daha sonra da İsrail'in güneyindeki Beër Sheva kenti yakınlarındaki Omer'e tahliye edilmişti. Ofri, geçen yıl ailesiyle birlikte kibbutza dönen az sayıda kişiden biri. Sakinlerin çoğu ise bu yazdan itibaren bölgeye yeniden yerleşti.

7 Ekim 2023 öncesinde Gazze sınırındaki bölgede yaklaşık 62 bin kişi yaşıyordu. Bölgenin bu süreçte yaklaşık 5 bin yeni sakin çektiği, İsrail'in 2030'da 124 bin nüfusa ulaşmayı hedeflediği ifade ediliyor.

Kibbutzda yıkım ve kayıplar

Kissufim kibbutzu da saldırıdan ağır etkilendi. 20 sakin hayatını kaybetti, 85 yaşındaki Shlomo Mantzur'un naaşı Gazze'ye götürüldü. Evler, okullar ve mandıra tahrip edilip ateşe verildi.

Kibbutzda öldürülen sakinlerin anısına fotoğrafların yer aldığı bir anma alanı oluşturuldu. Bu kişilerden 14'ü İsrailli, 6'sı Taylandlı işçi. Kibbutzun yeniden inşasından sorumlu Shoshi Shaked, "Bu, topluluğumuzun yaklaşık yüzde 10'u" diyor. "Hâlâ anlamakta zorlanıyorum, bazen çok uzun bir kâbustan hâlâ uyanmayı bekliyorum gibi hissediyorum."

Shaked'e göre kibbutzdaki binaların yaklaşık yüzde 97'si ağır hasar gördü. İsrail hükümeti, Gazze sınırı bölgesinin yeniden inşası ve kalkınması için 2028'e kadar sürecek bir program kapsamında yaklaşık 5 milyar avro bütçe ayırdı.

Ancak Shaked, devletin yeterince destek sağladığını düşünmüyor. "Her topluluk sonunda kendi parasını toplamak zorunda kaldı; bu da devletten yeterli kaynak gelmediği anlamına geliyor" diyor.

Kissufim'de binaların neredeyse tamamı yenilendi ve yeniden inşa edildi. Shaked'e göre yine de yaralar kapanmadı. "Binaları onarmak, insan ruhunu onarmaktan daha kolay. Ruh öylece değiştirilemez; bu uzun ve karmaşık bir süreç."

Güvensizlik duygusu sürüyor

Sharon Ofri de iyileşme sürecinin henüz başında olduğunu söylüyor. "7 Ekim 2023'ün travmasını her gün yaşıyoruz, bu büyük bir zorluk. Bunu yaşamayan kimse anlamıyor. Bu yüzden birbirimize tutunup yardım etmeye çalışıyoruz; işe yarayan tek şey bu."

Ofri, benzer bir saldırının tekrarlanması korkusunu da her gün yaşıyor. "Gazze'den gelen görüntülerde Hamas'ın hâlâ silahlandığını görüyoruz. Duyduğumuz her patlamada irkiliyoruz. Sınır çitindeki her delikte 'Ne oluyor? Yeni bir sızma mı var?' diye düşünüyorum."

Ofri'nin evinin önünden çıkıldığında Gazze'deki Deir al-Balah kenti görülüyor. "Birkaç kilometre ötede" diyor kibbutzun kapısına doğru yürürken. Zaman zaman askeri araçlar geçiyor.

"Burada güvenlik hissim yok" diyor. Yine de başka bir yerde yaşamayı düşünmüyor: "Burası benim evim. Nasıl Tel Aviv'de yaşamak isteyenler varsa, biz de burada yaşıyoruz. Burası evimiz."

Sınırın diğer tarafında ise İsrail bombardımanları nedeniyle her gün korku içinde yaşayan Filistinliler bulunuyor. Ofri şu anda bununla ilgilenmediğini söylüyor. "Şu an kendi iyileşmemizle, topluluğumun iyileşmesiyle ilgileniyorum. Benim için önemli olan bu, onlar değil."