Gazze'nin savaş öncesi ve sonrası: yeni uydu görüntüleri

Google Maps'te yayımlanan yeni uydu görüntüleri, Gazze'de savaşın yol açtığı yıkımın boyutunu gözler önüne seriyor. Görüntülerde daha önce net biçimde seçilen yolların yerini büyük ölçüde moloz almış durumda. Evlerin ve tarım arazilerinin de tanınmaz hale geldiği görülüyor. Uzun süredir Gazze'ye ait güncel uydu görüntüsü bulunmayan Google Maps'e son olarak 25 Şubat'ta Gazze'nin güneyindeki bölgelerden çekilen görüntüler eklendi.

NOS, bu görüntülerden üçünü Google'ın savaş öncesi görüntüleriyle karşılaştırdı. Görüntülerin birinde Refah kentindeki Tal as-Sultan bölgesinde bulunan Taiba Camisi yer alıyor. Cami geçen yıl İsrail tarafından havadan vurulmuştu. Binadaki ve yakın çevresindeki hasar ilk kez bu uydu görüntülerinde görülebiliyor. Google'ın Tal as-Sultan bölgesine ilişkin önceki güncellemesi Mayıs 2024 tarihliydi ve o dönemde binaların büyük bölümü hâlâ ayaktaydı.

Savaş öncesi ve sonrası arasındaki fark

Refah, Gazze'nin en güneyinde, Mısır sınırında yer alıyor. Savaşın başında Gazze'nin diğer bölgelerinden kaçan Filistinliler için sığınak işlevi görmüştü. Mayıs 2024'te İsrail ordusu Refah'taki hedeflere de saldırı düzenlemiş, on binlerce yerinden edilmiş kişi yeniden güvenli bir yer arayışına girmişti.

Yeni görüntüler yıkımın yanı sıra arazinin başka amaçlarla kullanıldığını da ortaya koyuyor. Han Yunus kentinde tarım arazisi çadırlardan oluşan bir mülteci kampına dönüşmüş durumda.

Dikkat çeken bir nokta, yıkımın geçen yıl yürürlüğe giren ateşkesten sonra da sürmesi. Birleşmiş Milletler verilerine göre ateşkesten bu yana hasar gören ya da yıkılan yapıların oranı yaklaşık yüzde 9 arttı. Bunun başlıca nedeni, İsrail'in ateşkes döneminde de binaları yıkması, hava bombardımanlarının ve topçu atışlarının tamamen durmaması.

Yeniden inşa süreci belirsizlik içinde

Kapsamlı bir yeniden inşa süreci ise henüz başlamadı. Bunun için gereken bütçe toplanmış değil, üstelik süreç İsrail ile Hamas arasında anlaşma sağlanamaması nedeniyle tıkanmış durumda. Hamas, silahsızlanmayı İsrail'in daha fazla geri çekilmesine bağlıyor. İsrail ise ancak Hamas silahsızlandığı takdirde geri çekilmeyi sürdüreceğini söylüyor.

Öte yandan İsrail Gazze'nin büyük bölümünü hâlâ işgal altında tutuyor; inşaat malzemeleri ile buldozer gibi ağır araçların bölgeye girişine yalnızca sınırlı ölçüde izin veriliyor. Bu nedenle Gazze'nin her yerinde insanlar ev ve iş yeri inşa etmek için doğaçlama malzemeler kullanıyor. ABD haber ajansı AP'nin muhabiri, bu tür bir yeniden inşanın görüntülerini iki hafta önce kayda aldı.