Gençlik suçluları için ailelere yeni telefon hattı açıldı

Hollanda'da çocuğunun gençlik suçlarına karışmış olabileceğinden endişelenen aileler için kurulan telefon destek hattı, ilk gününde 13 arama aldı. Hulpplatform Keerpunt, ebeveynlere hem bilgi hem de duygusal destek sağlamayı amaçlıyor.

Keerpunt sözcüsü Sjoerd van Bemmel, NU.nl'ye yaptığı açıklamada "Salı günü zaten on üç kez endişeli bir ebeveyn tarafından arandık. İlk gün için bu önemli bir sayı" dedi.

Ülke genelindeki rakamlar, suç işleyen gençlerin giderek daha küçük yaşlara indiğini göstermiyor. Ancak 2017-2023 arasında bazı ağır şiddet türlerinde artış yaşandı. Bu artışın reşit olmayanlarda genç yetişkinlere kıyasla daha güçlü olduğu görülüyor.

Ebeveynlerin önce reddetme eğilimi

Pedagog Ingeborg Dijkstra-Verbeek, ebeveynlerin çocuklarının suç işlediğini ilk başta genellikle reddettiğini söylüyor. "Hiç kimseyle çocuğunuz kadar bağlı değilsiniz" diyen Dijkstra-Verbeek, ailelerin önce "bütün ergenler bunu yapıyor" ya da "ben de gençliğimde denedim" gibi düşünebildiğini belirtiyor. Ona göre bu, korku ve utanç duygusunu bir süre uzak tutmanın bir yolu olabilir. Yardım ihtiyacı sorusu ise genellikle daha sonra ortaya çıkıyor.

Ebeveynler ayrıca durumun yardım istemek için yeterince ciddi olup olmadığını sorguluyor. Bir şeylerin yaşanmış olması mı gerekiyor, yoksa kötü bir his yeterli mi? Keerpunt, tereddütün bile iletişime geçmek için bir neden olduğunu vurguluyor.

Bir çocuğun davranışları aniden değişebilir, ancak bu hemen suç anlamına gelmiyor. Hogeschool Saxion'dan doçent Tamar Shiboleth, 12-20 yaş arasındaki gençlerin yoğun değişimler yaşadığına dikkat çekiyor. Gençler daha fazla özgürlük arıyor, sınırları zorluyor ve arkadaşlarına daha çok yöneliyor.

"Sinyaller her zaman üç telefonu olan bir çocuk gibi net olmayabilir. Davranış değişikliği gibi ince işaretler ruhsal sorunlardan veya aile içi sorunlardan da kaynaklanabilir" diyen Shiboleth, bu nedenle ebeveynlerin çocuklarının suç faaliyetlerine karışıp karışmadığını ya da başka bir şeyin mi söz konusu olduğunu anlamasının zor olduğunu söylüyor.

Ayrıca gençlerin hayatının bir kısmının çevrimiçi geçtiğini, burada da suçla karşılaşabildiklerini belirtiyor. Ebeveynlerin çocuklarının çevrimiçi olarak ne yaptığını görmesi zor.

Yardım istemenin önündeki engeller

Bir ebeveyn yine de bir şeylerin ters gittiğini fark ettiğinde yeni bir eşik ortaya çıkıyor: Yardım ararsam ne olur? Ebeveynler polisin devreye girmesinden, jeugdzorg'un (gençlik bakımı) sürece dahil olmasından veya bir dosya oluşturulmasından korkabiliyor. Ayrıca çocuklarının yardım hizmetleri yüzünden daha da büyük sorunlara girmesinden endişe edebiliyorlar. Ebeveynler hikayelerinin gerçekten anonim kalıp kalmayacağını da her zaman bilmiyor. Bu belirsizlik, endişelerini kendilerine saklamalarına yol açabiliyor.

Dijkstra-Verbeek, dil becerisi ve kültürel tutumların da rol oynadığını söylüyor. "Bazı kültürlerde ebeveynlik konusunda sadece kendi çevrenizden yardım istersiniz. Dil bariyeriniz varsa sizi kim anlar?"

Korkunun yanı sıra utanç ve suçluluk duygusu da büyük rol oynuyor. Nederlands Jeugdinstituut uzmanı Mike Loef, bir çocuk gençlik suçlarına karıştığında hızla ebeveynleri işaret etme eğiliminde olduğumuzu belirtiyor. "Yetiştirme önemli bir faktör, ancak tek faktör değil" diyen Loef, ebeveynlerin yine de başarısız olduklarını hissedebildiğini söylüyor.

Loef'e göre gençlik suçlarının birçok farklı nedeni var. Yetiştirmenin yanı sıra çocuğun büyüdüğü mahalledeki suç ortamı, yoksulluk ve gelecek perspektifi eksikliği de rol oynuyor. Gençler suç dünyasında kalmaya zorlanabiliyor veya tehdit edilebiliyor. "Yani birçok faktör var ve bunların bir kısmı ebeveynlerin etkisi dışında. Sadece yetiştirmeyi suçlamak gerçekçi değil."

Loef, toplumun ebeveynler üzerindeki bu baskısının yardım adımını daha da zorlaştırabileceğini ifade ediyor. "Ebeveynler kendilerine bakıldığını, iyi yetiştirmediklerinin düşünüldüğünü hissedebiliyor."

Hogeschool Leiden'dan Ouderschap ve Jeugd in Ontwikkeling (Ebeveynlik ve Gelişimde Gençlik) lektörü Carolien Gravesteijn de bu görüşe katılıyor. "Çocuğunuz iyi gitmediğinde insanlar bunun yetiştirmeden kaynaklandığını düşünüyor. Bu yüzden ebeveynler susuyor, çünkü aksi halde iyi bir ebeveyn olmadıklarını hissediyorlar." Bu da ebeveynlerin endişeleriyle yalnız kalmasına yol açabiliyor.

Gravesteijn, bu nedenle telefon hattının iyi bir katkı olabileceğini düşünüyor. "İdeal dünyada her ebeveynin yanında endişelerini paylaşacak ve gerektiğinde destek olacak biri olur. Ancak bu henüz tam olarak mümkün olmadığı sürece, örneğin suçluluk ve utanç duyguları nedeniyle, bu destek bulmanın güzel bir yolu olabilir."

Gravesteijn, ebeveynlerin telefon hattında da yargılanmaması gerektiğini vurguluyor. "Telefondaki profesyonel öncelikle ebeveyni desteklemeli, ders veren bir parmak olmamalı."

Keerpunt da bu yaklaşımı benimsediğini söylüyor. Profesyoneller önce dinliyor ve sorular soruyor. Ardından ebeveynle birlikte neler yaşandığına ve hangi adımın güvenli olduğuna bakıyorlar. Bazen tek bir görüşme yeterli olabiliyor.

Diğer durumlarda Keerpunt, ebeveynlerin polise gitmesi durumunda ne olacağı, avukat bulma veya çocukla konuşmayı nasıl yürütecekleri konusunda yardımcı olabiliyor.

Ebeveynler Keerpunt'u 088 - 208 00 90 numaralı telefondan anonim olarak arayabiliyor. Hat, pazartesiden cumaya 10.00-15.30 saatleri arasında hizmet veriyor.